Tầm nhìn khai lộ

3 giờ trướcBài gốc

Những tuyến cao tốc đang dần hình thành không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn mở rộng biên độ phát triển cho Lâm Đồng trong thời gian tới

Hạ tầng đi trước dẫn dắt kinh tế

Trong nhiều năm qua, cùng với việc định vị các vùng kinh tế trọng điểm, các khu công nghiệp, đô thị và trung tâm dịch vụ, hạ tầng giao thông ở Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Thuận cũ đã được đầu tư theo hướng từng bước hoàn thiện. Đơn cử tại Bình Thuận, với trục cao tốc Bắc - Nam, quốc lộ 1A, hệ thống cảng biển, sân bay và các tuyến kết nối ven biển chỉ khoảng 5 năm nữa, mạng lưới giao thông cơ bản sẽ khép kín, đủ sức nâng đỡ không gian phát triển hiện hữu.

Tuy nhiên, khi sáp nhập để hình thành tỉnh Lâm Đồng mới, bài toán hạ tầng chuyển sang thách thức lớn với kết nối không gian phát triển mở rộng gấp nhiều lần, trải dài từ cao nguyên xuống biển. Thế nên, những gì đã tương đối hoàn thiện ở Bình Thuận, Đắk Nông, Lâm Đồng cũ lại trở thành một phần trong mạng lưới lớn hơn, đòi hỏi tư duy kết nối hoàn toàn khác.

Sau sáp nhập, tỉnh Lâm Đồng mới có diện tích hơn 24.233 km², hội tụ cao nguyên, rừng và biển. Trên lý thuyết, đây là lợi thế chiến lược hiếm có. Nhưng trên thực tế, không gian càng rộng, chi phí kết nối càng cao, nguy cơ phát triển manh mún càng lớn. Nhìn vào bức tranh giao thông hiện nay, toàn tỉnh có gần 20.900 km đường bộ, 10 tuyến quốc lộ với khoảng 1.469 km, hơn 270 km đường sắt, 2 sân bay cùng hệ thống cảng biển, cảng cá. Con số không nhỏ nhưng điều đáng nói là hạ tầng ấy chưa thực sự tạo thành một mạng lưới phát triển thống nhất, chưa đủ sức dẫn dắt các chuỗi giá trị kinh tế liên vùng.

Thực tế cho thấy, nhiều vùng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn vẫn nằm xa các trục giao thông chiến lược; logistics phát triển chậm; du lịch liên vùng chưa hình thành sản phẩm rõ nét. Nói cách khác, đường có nhưng chưa “mở” được không gian phát triển tương xứng với tiềm năng.

Từ thực tế đó, Lâm Đồng đang chuyển sang cách tiếp cận mới, đầu tư hạ tầng giao thông mang tính chiến lược, đi trước để dẫn dắt phát triển. Trong thời gian tới, hàng loạt dự án lớn được tỉnh Lâm Đồng triển khai từ nâng cấp Cảng hàng không Liên Khương lên chuẩn quốc tế 4E, đến các tuyến cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương, Gia Nghĩa - Chơn Thành, Đà Lạt - Nha Trang, Liên Khương - Buôn Ma Thuột; cao tốc Bình Thuận - Lâm Đồng - Đắk Nông và tuyến đường động lực Gia Nghĩa - Bảo Lâm. Ở hướng biển, cảng biển Sơn Mỹ cùng các tuyến kết nối từ cao tốc và định hướng đường sắt tốc độ cao về Phan Thiết sẽ được triển khai. Đây được xác định là mắt xích quan trọng trong chuỗi logistics vùng. Điểm đáng chú ý là các dự án này đặt trong một mạng lưới liên hoàn gắn kết cao nguyên, biển, biên giới, đúng tinh thần tái cấu trúc không gian phát triển sau sáp nhập.

Thực tế tại xã Lương Sơn cho thấy rõ cách hạ tầng đang làm thay đổi vị thế địa phương. Với khoảng 109 km các tuyến giao thông huyết mạch, nơi đây trở thành điểm nút kết nối cao tốc Bắc - Nam, quốc lộ 1A, quốc lộ 28B, đường tỉnh 715 và tuyến đường sắt Bắc - Nam. Ông Lê Đặng Pháp - Phó Chủ tịch UBND xã Lương Sơn cho biết, hạ tầng giao thông không chỉ phục vụ đi lại, mà đang trực tiếp nâng cao giá trị đất đai, sản xuất và khả năng thu hút đầu tư. Mỗi tuyến đường mở ra tạo thêm một không gian phát triển mới cho địa phương.

Hạ tầng đi trước một bước, không gian đô thị và sản xuất sẽ mở ra những cực tăng trưởng mới

Mạng lưới giao thông tạo ra các “cực vị thế”

Trong bức tranh phát triển sau sáp nhập, hạ tầng giao thông không còn là câu chuyện nối từ điểm A đến điểm B. Theo Tiến sĩ Hoàng Hữu Phê, chuyên gia quy hoạch - kiến trúc, Giám đốc R&D Consultants, hạ tầng là yếu tố quyết định việc một vùng đất có thể trở thành trung tâm thu hút dòng vốn, lao động và cơ hội hay không. Khi Lâm Đồng đầu tư vào các trục giao thông mới, điều tỉnh hướng tới không chỉ là cải thiện khả năng lưu thông mà còn tạo ra những “cực vị thế”, nơi hội tụ động lực kinh tế và sức hút đầu tư.

Ông Hoàng Hữu Phê phân tích, các tuyến cao tốc, hành lang cao nguyên hay trục ven biển, chính là công cụ để khơi thông đồng thời cả nguồn lực vật thể như nông sản, logistics, khoáng sản và nguồn lực phi vật thể như thương hiệu du lịch Đà Lạt, giá trị cảnh quan, bản sắc vùng. Những con đường ấy làm thay đổi giá trị của không gian. Đất được kích hoạt, sản xuất được kéo gần thị trường hơn, các chu kỳ đầu tư mới bắt đầu. Điều cốt lõi là phải xem giao thông như một phần của hệ sinh thái phát triển song hành với quy hoạch sử dụng đất, năng lượng và môi trường.

Sự khác biệt căn bản của Lâm Đồng sau sáp nhập nằm ở chỗ, lần đầu tiên rừng, cao nguyên và biển được đặt trong cùng một chỉnh thể hành chính. Không gian ấy không còn bị chia cắt theo địa giới mà mở ra khả năng phát triển liên hoàn từ vùng sinh thái rừng núi đến biển. Điều này buộc bài toán hạ tầng phải được nhìn ở tầm cao hơn không chỉ là thêm cao tốc, sân bay hay cảng biển mà là thiết kế lại toàn bộ chuỗi giá trị liên vùng trên một không gian thống nhất.

Những tuyến cao tốc đang dần hình thành không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn mở rộng biên độ phát triển cho Lâm Đồng trong thời gian tới

Trong cấu trúc đó, mỗi tuyến đường mới không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà tổ chức lại dòng chảy của nông sản, công nghiệp chế biến, du lịch, logistics và các ngành kinh tế xanh. Cao nguyên và biển trở thành những mắt xích bổ trợ lẫn nhau, tạo ra lợi thế tổng hợp mà nếu không có sáp nhập, Lâm Đồng khó có thể hình thành một cách trọn vẹn.

Sáp nhập, vì thế, không chỉ là mở rộng địa giới hành chính. Đó là mở ra một không gian phát triển mới, đủ lớn để quy hoạch dài hạn, đủ sâu để thu hút những dự án tầm quốc gia và quốc tế. Từ những tuyến đường đã hiện hữu đến những cung đường đang được vạch ra trong quy hoạch, có thể thấy rõ Lâm Đồng đang chủ động mở lối, tổ chức lại không gian phát triển.

Khai lộ không chỉ là mở đường. Đó là cách Lâm Đồng lựa chọn vị thế của mình trong cấu trúc phát triển quốc gia. Khi các trục giao thông chiến lược được kết nối đồng bộ, tỉnh không chỉ là điểm đến, mà dần trở thành điểm trung chuyển, điểm hội tụ giữa cao nguyên và biển, giữa tài nguyên và kinh tế hiện đại.

Đức Hùng .

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/tam-nhin-khai-lo-421924.html