Tầng an sinh thứ hai cho người cao tuổi

một giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa.

Việt Nam đang bước nhanh vào thời kỳ già hóa dân số. Tuổi thọ tăng, thời gian sống sau nghỉ hưu dài hơn, chi phí y tế và chăm sóc ngày càng lớn. Chính vì vậy, một chính sách tạo thêm nguồn thu nhập khi về già là cần thiết. Song để chính sách đi vào đời sống, yếu tố quyết định nằm ở niềm tin của người lao động.

Trong nhiều năm qua, lương hưu từ bảo hiểm xã hội vẫn giữ vai trò trụ cột. Khoản lương hưu ấy giúp nhiều người có điểm tựa căn bản sau khi rời thị trường lao động. Dù vậy, thực tế cho thấy nguồn thu nhập cơ bản khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu của tuổi già.

Người cao tuổi cần chi phí sinh hoạt, thuốc men, khám chữa bệnh, chăm sóc dài hạn và một mức sống tối thiểu tương xứng với nhiều chục năm cống hiến. Vì thế, bảo hiểm hưu trí bổ sung có thể trở thành tầng an sinh thứ hai.

Điểm tích cực của chính sách là tính tự nguyện. Người lao động và người sử dụng lao động có thể thỏa thuận mức đóng, cách thức tham gia, quyền lợi và trách nhiệm liên quan. Với doanh nghiệp, đây là kênh phúc lợi dài hạn có giá trị thực chất.

Một doanh nghiệp biết chăm lo cho tuổi già của người lao động sẽ tạo dựng quan hệ lao động bền vững hơn, nhân văn hơn. Trong cạnh tranh nhân lực, phúc lợi dài hạn cũng là thước đo văn hóa quản trị.

Tuy nhiên, chính sách tốt chưa tự nhiên tạo ra kết quả tốt. Rào cản lớn hiện nay là tâm lý e ngại trước các sản phẩm tài chính dài hạn. Người lao động có quyền đặt câu hỏi: Tiền đóng vào được quản lý ra sao, có an toàn hay không, lợi ích cuối cùng thế nào, khi nghỉ việc hoặc chuyển việc thì quyền lợi có bị ảnh hưởng không? Những câu hỏi ấy cần được trả lời bằng cơ chế minh bạch, thông tin dễ hiểu, giám sát chặt chẽ và trách nhiệm rõ ràng của các bên tham gia.

Một nguyên tắc khác cần được nhấn mạnh, tự nguyện phải đúng nghĩa tự nguyện. Bảo hiểm hưu trí bổ sung tuyệt đối không được biến tướng thành điều kiện tuyển dụng, gia hạn hợp đồng, đánh giá thi đua hoặc tạo sức ép ngầm đối với người lao động.

Khi sự tự nguyện bị làm méo mó, một chính sách an sinh sẽ mất đi ý nghĩa nhân văn và trở thành gánh nặng tâm lý. Cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát, còn doanh nghiệp phải công khai đầy đủ thông tin để người lao động hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và lựa chọn trước khi tham gia.

Bảo hiểm hưu trí bổ sung là hướng đi đúng trong quá trình hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội. Chính sách ấy mở thêm lựa chọn cho người lao động, tạo thêm công cụ phúc lợi cho doanh nghiệp và góp phần chuẩn bị nguồn lực cho một xã hội già hóa.

Nhưng thành công của chính sách phụ thuộc vào mức độ người lao động cảm thấy được bảo vệ. Muốn vậy, cần làm cho họ hiểu, tin và tự nguyện lựa chọn. Tuổi già của mỗi người không nên phó mặc cho may rủi. Một chính sách dành cho tuổi già càng cần nền móng bền chắc, minh bạch và nhân văn. Và, nền móng ấy chính là niềm tin xã hội.

Tĩnh Nguyên

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/xa-hoi/202605/tang-an-sinh-thu-hai-cho-nguoi-cao-tuoi-0f5134a/