Tăng chế tài, ngăn tai nạn đường sắt từ các điểm giao cắt nguy hiểm

3 giờ trướcBài gốc

Một nửa số tai nạn xảy ra tại các điểm giao cắt

Những ngày đầu tháng 4/2026 liên tiếp ghi nhận các vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng tại các địa phương. Điển hình, ngày 12/4, tàu SE9 khi qua khu vực xã Ô Loan (Phú Yên cũ, nay thuộc tỉnh Đắk Lắk) đã va chạm với xe công nông vượt lối đi tự mở, khiến 1 người tử vong, 2 người bị thương nặng.

Trước đó, ngày 5/4, tại lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Bắc - Nam, đoạn qua địa phận xã Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng (huyện Hàm Tân, Bình Thuận cũ), tàu hàng HH10 va phải xe ô tô vượt ẩu. Vụ tai nạn làm 3 người trên xe ô tô bị thương.

Xe thu gom rác vượt ẩu qua đường ngang cảnh báo tự động, làm gãy cần chắn tại Gia Lai.

Các lối đi tự mở trái phép, không có tín hiệu, thiết bị báo có tàu, ngăn đường nên nguy cơ mất an toàn rất cao. Nhưng ngay cả tại các đường ngang hợp pháp, có các thiết bị tín hiệu cảnh báo như chuông, đèn, có cần chắn thì nguy cơ vẫn hiện hữu. Rất nhiều vụ người tham gia giao thông cố tình vượt ẩu qua đường sắt khi chuông, đèn đã bật, cần chắn hạ hay nhân viên gác chắn đã thao tác đóng chắn.

Gần đây nhất, ngày 14/4, tại đường ngang km 1369+421 (thôn Hòa Sơn, xã Nam Cam Ranh, Khánh Hòa), xe container BKS 50E - 541.47 đã không chấp hành tín hiệu giao thông đường sắt, cố tình vượt ẩu khi nhân viên gác chắn đang thực hiện thao tác đóng chắn, hậu quả xe container va quẹt mạnh, làm gãy 1 cần chắn.

Chỉ trong 1 ngày 7/4, Cảnh sát giao thông Gia Lai đã xử phạt 2 tài xế vượt đường ngang cảnh báo tự động, làm hỏng thiết bị đường sắt trên địa bàn xã Bình Dương: Xe ô tô thu gom rác vượt ẩu tại đường ngang Km1036 + 980, va chạm làm gãy 1 cần chắn tự động và hư hỏng 1 bộ đèn tín hiệu; Xe tải va chạm làm hỏng 1 chốt an toàn cần chắn tại đường ngang Km 1034+060.

Đại diện Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, chỉ trong 4 tháng đầu năm (từ 16/12/2025 đến 13/4/2026), đã xảy ra 65 vụ tai nạn giao thông đường sắt, làm 32 người tử vong và 30 người bị thương.

Đáng chú ý, các vụ tai nạn tại các giao cắt đường bộ - đường sắt chiếm khoảng 50%, trong đó tại lối đi tự mở chiếm tới 42%, tại các đường ngang hợp pháp chiếm 10%.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định tại hiện trường là do người tham gia giao thông thiếu chú ý quan sát, không tuân thủ tín hiệu, biển báo khi qua đường sắt.

Xe tải không tuân thủ tín hiệu cảnh báo có tàu, không dừng trước đường ngang mà cố tình vượt ẩu.

Vi phạm đường sắt có thể bị phạt tới 40 triệu đồng

Trao đổi với Báo Xây dựng, ông Uông Đình Hùng, Phó trưởng phòng Pháp chế - Thanh tra Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, thực trạng này diễn ra khá phổ biến trên các tuyến đường sắt. Nghị định số 100/2019 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt đã có nhiều chế tài nhằm ngăn chặn, phòng ngừa các hành vi vi phạm đe dọa mất an toàn đường sắt.

Tuy nhiên, thực tế vẫn xảy ra các vi phạm, chủ yếu do người tham gia giao thông không chấp hành hiệu lệnh của nhân viên gác đường ngang, tín hiệu đường ngang; vẫn còn tình trạng phương tiện giao thông đường bộ vượt qua đường sắt đâm cần, giàn chắn khi chắn đường ngang đã đóng.

Hay thực trạng ô tô cố tình vượt qua lối đi tự mở; người dân nhổ, đập phá cọc thu hẹp lối đi tự mở để cho phương tiện đường bộ đi qua đường sắt; một số tổ chức, cá nhân tự ý xây dựng công trình khác trong phạm vi đất dành cho đường sắt…

Chính vì vậy, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2024 quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, ATGT trong lĩnh vực giao thông đường bộ, Bộ Xây dựng đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 81/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt.

Nghị định 81 được xây dựng, ban hành thay thế phần lĩnh vực đường sắt tại Nghị định 100 nhằm phù hợp với hệ thống quy định pháp luật mới, tách bạch và điều chỉnh theo từng lĩnh vực chuyên ngành; Tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước thông qua việc phân định thẩm quyền rõ ràng, đồng bộ với Luật Đường sắt và các văn bản hướng dẫn.

Đồng thời tạo thuận lợi cho việc tra cứu, tuân thủ, áp dụng pháp luật trong hoạt động đường sắt. Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cũng sẽ tập trung và hiệu quả hơn khi nội dung văn bản ngắn gọn, trọng tâm vào một lĩnh vực duy nhất.

Lực lượng CSGT các tỉnh phối hợp với các đơn vị đường sắt tuyên truyền các quy định về ATGT đường sắt, xử lý vi phạm với nhiều hình thức (Ảnh minh họa: ĐSVN).

Đáng chú ý, Nghị định 81 có nhiều điểm mới hướng đến xử lý, ngăn chặn các hành vi vi phạm uy hiếp trực tiếp đến an toàn đường sắt. Theo đó, sửa đổi, bổ sung một số hành vi vi phạm về bảo vệ công trình đường sắt và xây dựng công trình, khai thác tài nguyên và các hoạt động khác ở vùng lân cận phạm vi bảo vệ công trình đường sắt.

Hơn 30 hành vi/nhóm hành vi được điều chỉnh theo hướng tăng mức phạt so với Nghị định số 100. Việc tăng mức phạt tiền tập trung các hành vi liên quan đến an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường sắt; điều khiển phương tiện giao thông đường sắt; vi phạm nồng độ cồn, chất kích thích khác khi tham gia giao thông; vi phạm quy tắc giao thông tại đường ngang, cầu chung, hầm đường sắt… Đặc biệt tập trung vào hành vi có khả năng gây thiệt hại về tính mạng, tài sản của người dân, doanh nghiệp.

Ví dụ, nâng mức phạt tiền từ 3-5 triệu đồng tại Nghị định 100 lên mức phạt từ 18-20 triệu đồng đối với người điều khiển xe ô tô, các loại xe tương tự xe ô tô vượt rào chắn đường ngang, cầu chung; Hay nâng mức phạt tiền từ 5-7 triệu đồng lên mức phạt từ 20-25 triệu đồng đối với người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ làm hỏng cần chắn, giàn chắn, các thiết bị khác tại đường ngang, cầu chung.

Nghị định cũng quy định phạt tiền tới 40.000.000 đồng đối với vi phạm nồng độ cồn của người điều khiển phương tiện đường sắt, hành vi tự mở lối đi qua đường sắt…

Nghị định 81 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026. Việc siết chặt chế tài, cùng với nâng cao ý thức người tham gia giao thông, được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ rệt trong việc bảo đảm an toàn giao thông đường sắt, từng bước kéo giảm tai nạn trên toàn mạng lưới.

Kỳ Nam

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/tang-che-tai-ngan-tai-nan-duong-sat-tu-cac-diem-giao-cat-nguy-hiem-192260418181815769.htm