Tăng dự trữ, linh hoạt giá xăng dầu trước biến động Trung Đông

2 giờ trướcBài gốc

Sức nóng từ chiến sự tại Trung Đông đang lan tỏa mạnh mẽ đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Giá năng lượng có “đỉnh” mới

Từ phiên giao dịch đầu tiên của tháng 3 đến nay, giá dầu thế giới được điều chỉnh tăng vọt, sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran và sự đáp trả của Tehran, buộc các cơ sở dầu khí trên khắp khu vực Trung Đông phải đóng cửa và làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Đặc biệt, đầu phiên giao dịch hôm nay (4/3), giá dầu thế giới tiếp đà đi lên. Theo dữ liệu từ Oilprice, lúc 7h57' ngày 4/3 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent được niêm yết ở mức 81,4 USD/thùng, tăng 4,71%. Còn giá dầu WTI tăng 0,74%, lên mức 75,11 USD/thùng. Mức giá này đã xác lập đỉnh mới kể từ đầu năm 2025.

Theo dữ liệu từ Cục Hải quan, năm 2025 Việt Nam nhập khẩu 9,9 triệu tấn xăng dầu các loại, với kim ngạch khoảng 6,8 tỷ USD. Hiện nay, hai nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn (Thanh Hóa) và Bình Sơn (Dung Quất, Quảng Ngãi) đóng vai trò cốt lõi, cung ứng khoảng 72-80% nhu cầu xăng dầu trong nước, đóng vai trò “tấm đệm” quan trọng trước cú sốc bên ngoài. Tuy nhiên, để duy trì công suất, cả hai nhà máy đều phải nhập khẩu một lượng dầu thô đáng kể. Điều này, cho thấy mức độ phụ thuộc đáng kể của Việt Nam vào nguồn cung bên ngoài, dù trong nước vẫn có sản xuất và chế biến. Chính vì vậy, giá năng lượng thế giới chắc chắn sẽ ảnh hướng đến giá xăng dầu trong nước.

Theo kế hoạch, liên bộ Công Thương - Tài chính sẽ công bố giá bán lẻ xăng dầu mới vào ngày mai (5/3). Dựa theo diễn biến của giá xăng dầu trên thị trường thế giới, các doanh nghiệp dự đoán giá xăng dầu trong nước vào ngày mai có khả năng tăng mạnh. Cụ thể, nếu cơ quan điều hành không tác động đến quỹ bình ổn giá xăng dầu thì giá xăng trong nước vào ngày mai sẽ tăng từ 1.500-1.700 đồng/lít. Trong khi đó, giá dầu diesel có thể được điều chỉnh tăng mạnh hơn, khoảng 2.600 đồng/lít. Nếu đúng như dự báo, giá xăng trong nước vào ngày mai sẽ tăng mạnh lần thứ 2 liên tiếp.

"Lên dây cót" đảm bảo nguồn cung, ổn định giá

Trước tình trạng trên ngày 3/3, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) ban hành công văn yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu trước những diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế. Cục đề nghị Sở Công Thương các tỉnh, thành phố chỉ đạo Chi cục Quản lý thị trường triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm. Cụ thể, lực lượng Quản lý thị trường cần chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp nghiệp vụ quản lý theo địa bàn; tăng cường theo dõi, nắm bắt sát diễn biến cung cầu, giá bán xăng dầu trên địa bàn quản lý. Qua đó, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường như khan hiếm hàng hóa, tăng giá bất hợp lý, gián đoạn nguồn cung hoặc ngừng bán hàng không có lý do chính đáng để có biện pháp xử lý phù hợp.

Song song với đó, các đơn vị cần đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát theo hướng có trọng tâm, trọng điểm đối với doanh nghiệp và cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Việc kiểm tra phải bảo đảm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là hành vi găm hàng tạo khan hiếm nguồn cung, tự ý tăng giá, bán không đúng giá niêm yết, kinh doanh xăng dầu nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc không bảo đảm chất lượng.

Chia sẻ về thực tiễn, đại diện Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cho biết, trước diễn biến phức tạp của thị trường quốc tế, lãnh đạo BSR cho hay đã chủ động triển khai kế hoạch nhập khẩu và tiếp nhận dầu thô từ sớm. Đến hết tháng 4, lượng dầu thô phục vụ sản xuất đã được chuẩn bị tương đương khoảng 120% công suất vận hành theo kế hoạch. Nguồn nguyên liệu cho tháng 5 cơ bản đã thu xếp xong, chỉ còn thiếu khoảng 600.000 thùng để hoàn tất nhu cầu đến cuối tháng. Hoạt động sản xuất vì vậy vẫn được duy trì ổn định, không để xảy ra gián đoạn.

Trong khi đó, Chủ tịch Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) Cao Hoài Dương cho biết, trong điều kiện bình thường, nguồn cung của PVOIL chủ yếu đến từ hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn, chiếm khoảng 80% sản lượng; 20% còn lại được nhập khẩu, chủ yếu từ Singapore và Hàn Quốc. Hiện nguồn cung trong tháng 3 vẫn được đảm bảo theo đúng hợp đồng do đã có tồn kho dầu thô dự phòng.

Theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, chuyện tăng giá xăng dầu này không đảo ngược được, vấn đề là phải chuẩn bị lượng dự trữ. Nếu như nhanh chóng có thể ngay từ bây giờ, cần phải mua trước các hợp đồng dài hạn, duy trì được giá thì sau đó giá có lên thì mình cũng đã có sẵn hàng rồi. Thứ hai, phải đa dạng hóa nguồn cung ứng, không nên nhập khẩu từ vùng chiến tranh nữa mà nhập ngoài vùng Vịnh, chẳng hạn như nhập từ Brunei, Malaysia. Thứ ba là tăng sản xuất trong nước, nhà máy lọc dầu nâng công suất lên. Tiếp theo là sử dụng tiết kiệm và hiệu quả, giảm bớt các chi phí liên quan xăng dầu.

Bên cạnh việc nỗ lực ổn định nguồn cung xăng dầu, TS. Nguyễn Quốc Việt, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, một trong những biện pháp khác là chúng ta đảm bảo các cân đối lớn dựa trên sự can thiệp kịp thời về các chính sách tài khóa, nhất là những chính sách hỗ trợ cho người dân và doanh nghiệp với những bộ đệm chính sách để giảm các cú sốc về giá. Ví dụ như chúng ta đã rất thành công trong việc giảm sự tăng giá nguyên liệu nói chung và giá xăng dầu nói riêng thông qua việc miễn một phần hoặc hoàn toàn một số loại thuế đối với nguyên liệu và với xăng dầu trong giai đoạn có những khủng hoảng.

Không chỉ vậy, theo phân tích của Công ty Chứng khoán VNDirect, Việt Nam là quốc gia nhập siêu dầu thô và xăng dầu, vì vậy, giá dầu tăng sẽ làm chi phí nhập khẩu gia tăng và gây áp lực lên lạm phát. Nhiên liệu chiếm khoảng 4% và nhóm giao thông chiếm 9,8% trong rổ tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Nếu giá dầu bình quân năm 2026 duy trì ở vùng 90 - 100 USD/thùng, lạm phát có thể tiệm cận mức 4,5%. Dù vậy, dư địa chính sách vẫn còn khi Chính phủ có thể linh hoạt sử dụng quỹ bình ổn giá, điều chỉnh thuế nhập khẩu hoặc thuế bảo vệ môi trường nhằm giảm áp lực lên mặt bằng giá trong nước.

Ở góc độ vĩ mô, ông Phạm Văn Bình, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính khẳng định, năm 2026, kiểm soát lạm phát, linh hoạt điều hành giá, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy phát triển kinh tế là thách thức lớn với cơ quan quản lý. Với chỉ tiêu tốc độ tăng CPI bình quân khoảng 4,5%, Bộ Tài chính sẽ tập trung bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa, chủ động dự trữ các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu để đáp ứng đầy đủ nhu cầu của nhân dân. Bộ Tài chính sẽ chủ động theo dõi sát diễn biến giá hàng hóa chiến lược trên thị trường thế giới, tình hình kinh tế và căng thẳng địa chính trị để kịp thời cảnh báo rủi ro, xây dựng và đề xuất các kịch bản, giải pháp ứng phó linh hoạt, phù hợp nhằm hạn chế tác động đến mặt bằng giá trong nước. Cùng với đó, rà soát lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ công và các mặt hàng do nhà nước quản lý theo nguyên tắc thị trường, tính toán kỹ tác động để tránh gây biến động lớn, bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Hương Giang

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/tang-du-tru-linh-hoat-gia-xang-dau-truoc-bien-dong-trung-dong-178407.html