Vai trò của vi chất dinh dưỡng: Nền tảng của hệ miễn dịch và tiêu hóa khỏe mạnh
Trong mùa hè, khi nhiệt độ môi trường tăng cao kéo dài, cơ thể trẻ không chỉ đối mặt với nguy cơ mất nước mà còn dễ suy giảm miễn dịch. Điều này làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nhiễm khuẩn, đặc biệt là bệnh đường tiêu hóa và các hội chứng liên quan đến nắng nóng.
Hệ miễn dịch của trẻ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chế độ dinh dưỡng hằng ngày. Một khẩu phần ăn thiếu vi chất hoặc mất cân đối có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Vì vậy, việc chủ động xây dựng chế độ ăn giàu dưỡng chất trong mùa hè đóng vai trò như một "lá chắn sinh học", giúp trẻ thích nghi tốt hơn với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Trẻ cần đảm bảo dinh dưỡng cân đối, đặc biệt trong những ngày hè nắng nóng.
Vitamin C – "chiến binh" chống oxy hóa và tăng đề kháng
Vitamin C là vi chất thiết yếu giúp tăng cường hoạt động của các tế bào miễn dịch, đồng thời bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây hại từ môi trường. Không chỉ vậy, như chuyên gia Vũ Thị Lan Anh phân tích, vitamin C còn giúp giảm tình trạng mệt mỏi do nắng nóng, hỗ trợ hấp thu sắt và thúc đẩy quá trình hồi phục của cơ thể.
Nguồn thực phẩm: cam, bưởi, ổi, dứa, kiwi
Kẽm – vi chất quan trọng trong đáp ứng miễn dịch
Kẽm tham gia vào quá trình sản xuất và hoạt động của nhiều enzyme liên quan đến miễn dịch. Thiếu kẽm có thể khiến trẻ dễ mắc bệnh nhiễm trùng và chậm phục hồi. ThS.BS.Vũ Thị Lan Anh nhấn mạnh nhu cầu kẽm ở trẻ em thường bị bỏ qua trong khẩu phần ăn hằng ngày, đặc biệt khi chế độ ăn thiếu đa dạng.
Nguồn thực phẩm: thịt đỏ, cá, trứng, hải sản, các loại hạt
Probiotic – bảo vệ "hệ miễn dịch đường ruột"
Khoảng 70% hệ miễn dịch của cơ thể liên quan đến đường ruột. Probiotic (lợi khuẩn) giúp duy trì sự cân bằng hệ vi sinh, từ đó hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh. Nhấn mạnh vai trò này, ThS.BS.Vũ Thị Lan Anh cho rằng việc bổ sung probiotic thường xuyên có thể giảm nguy cơ tiêu chảy và rối loạn tiêu hóa – những vấn đề phổ biến ở trẻ trong mùa hè.
Nguồn thực phẩm: sữa chua, sữa lên men, thực phẩm lên men tự nhiên
Chất xơ – "trợ thủ" cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh
Chất xơ không chỉ giúp phòng ngừa táo bón mà còn là nguồn "thức ăn" cho lợi khuẩn đường ruột. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh sẽ góp phần nâng cao khả năng miễn dịch của toàn cơ thể.
Nguồn thực phẩm: rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám
Thực phẩm nên bổ sung: Kết hợp khoa học để tối ưu sức khỏe
Để đạt hiệu quả tối ưu, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên kết hợp đa dạng thực phẩm trong khẩu phần ăn hằng ngày:
Sữa chua: bổ sung lợi khuẩn, cải thiện tiêu hóa
Cam, bưởi: giàu vitamin C, giúp giải nhiệt
Rau xanh: cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất
Cá: giàu protein và omega-3, hỗ trợ miễn dịch
Trứng: nguồn đạm chất lượng cao, dễ hấp thu
Việc phối hợp các nhóm thực phẩm này không chỉ đảm bảo đủ dưỡng chất mà còn giúp trẻ duy trì cảm giác ngon miệng – yếu tố quan trọng trong mùa nóng.
Để phòng bệnh đường ruột trong mùa hè, học sinh cần ưu tiên ăn chín, uống sôi và hạn chế sử dụng thực phẩm sống. Thức ăn phải được bảo quản đúng cách, tránh ôi thiu; đồng thời cần rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo nên hạn chế ăn thức ăn đường phố, đặc biệt trong những ngày thời tiết nắng nóng để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa. Bên cạnh đó, dinh dưỡng hợp lý còn giúp phòng ngừa cảm nắng hiệu quả.
Học sinh cần uống đủ nước, bổ sung các loại nước điện giải tự nhiên như nước dừa, nước trái cây; tránh sử dụng đồ uống có gas hoặc chứa nhiều đường. Trong thời điểm nắng nóng gay gắt, không nên ăn quá no vào buổi trưa và cần tăng cường các thực phẩm có tính mát, dễ tiêu hóa. Dinh dưỡng hợp lý được xem là giải pháp bền vững giúp bảo vệ sức khỏe học sinh trong mùa hè.
ThS.BS Vũ Thị Lan Anh