Cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh Thanh Hóa tạo không gian phát triển mới.
Hạ tầng đi trước một bước, mở ra không gian phát triển mới
Chưa bao giờ hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông trên cả nước được đầu tư với quy mô lớn, tốc độ nhanh và quyết tâm cao như trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng. Trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông với chiều dài 3.800km được hình thành như “xương sống” của nền kinh tế, rút ngắn thời gian di chuyển giữa các vùng kinh tế trọng điểm, đồng thời mở ra những không gian phát triển mới. Việc hình thành mạng lưới cao tốc liên vùng không chỉ tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, hành khách, mà còn góp phần tái cấu trúc không gian kinh tế theo hướng hiện đại, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế. Những địa phương từng bị xem là “vùng trũng” về hạ tầng nay có cơ hội vươn lên, thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, dịch vụ và du lịch.
Tại Thanh Hóa - địa phương giữ vị trí chiến lược ở Bắc Trung bộ, cao tốc Bắc - Nam phía Đông đi qua được xác định là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Lại Thế Khái, tuyến cao tốc này không chỉ đóng vai trò trục giao thông huyết mạch mà còn là đòn bẩy chiến lược thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và cả khu vực. Với chiều dài gần 100km và 7 nút giao, kết nối nhiều địa phương trọng điểm trong tỉnh với cao tốc Bắc - Nam, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển giữa Thanh Hóa với Hà Nội, các tỉnh phía Bắc và các trung tâm kinh tế lớn ở miền Trung, miền Nam; giảm tải cho Quốc lộ 1A vốn đã quá tải trong nhiều năm. Đặc biệt, cao tốc đã tạo điều kiện thuận lợi để các khu công nghiệp, khu kinh tế, nhất là Khu Kinh tế Nghi Sơn nâng cao sức hấp dẫn trong thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất, thúc đẩy xuất khẩu. Cao tốc Bắc - Nam không chỉ là một công trình giao thông trọng điểm quốc gia, mà còn là động lực quan trọng đưa Thanh Hóa bứt phá, hướng tới mục tiêu trong nhóm các tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước.
Thực tiễn triển khai loạt công trình trọng điểm quốc gia trong thời gian qua đã minh chứng sinh động cho tầm nhìn chiến lược của Đảng về phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, mang tính liên vùng, liên ngành. Cao tốc Bắc - Nam, các tuyến vành đai đô thị lớn, Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, các trung tâm logistics quy mô lớn, các khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ tích hợp... không chỉ là những công trình xây dựng đơn thuần, mà còn là biểu tượng của một tư duy phát triển mới, lấy hạ tầng đi trước một bước, mở đường cho dòng chảy đầu tư, thương mại và đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, hạ tầng năng lượng cũng ghi nhận bước phát triển đột phá, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số, kinh tế xanh.
Ngoài ra, quá trình xây dựng đô thị thông minh, hạ tầng số, hạ tầng viễn thông được đẩy nhanh, tạo nền móng quan trọng cho Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số - những trụ cột mới của tăng trưởng trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Kiến tạo nền tảng cho khát vọng Việt Nam hùng cường
Một điểm nhấn quan trọng trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng chính là sự thay đổi mang tính căn bản về tư duy đầu tư hạ tầng. Trong 5 năm qua, đầu tư công được dồn lực mạnh mẽ với tổng số vốn đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55% so với nhiệm kỳ trước, con số thể hiện rõ sự ưu tiên chiến lược của Đảng và Nhà nước trong bối cảnh nguồn lực còn nhiều hạn chế. Đặc biệt, năm 2025 ghi dấu ấn 3 đợt tổng khởi công, khánh thành, với 564 công trình hạ tầng quan trọng, quy mô lớn, tổng vốn đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó khoảng gần 75% là vốn tư nhân, thể hiện rõ hiệu quả huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển.
Cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh Thanh Hóa tạo không gian phát triển mới.
Không chỉ tăng về quy mô, cách tiếp cận đầu tư hạ tầng cũng có bước chuyển mạnh. Từ chỗ chủ yếu dựa vào ngân sách Nhà nước, nước ta đã chủ động mở rộng cánh cửa cho khu vực tư nhân và khu vực đầu tư nước ngoài tham gia sâu hơn vào phát triển hạ tầng. Các mô hình hợp tác công - tư (PPP) từng bước được hoàn thiện về thể chế, tạo hành lang pháp lý an toàn, minh bạch cho nhà đầu tư.
Nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn đã tham gia xây dựng cao tốc, cảng biển, sân bay, logistics, góp phần giảm gánh nặng cho ngân sách, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị dự án. Cùng với đó, việc huy động nguồn vốn quốc tế thông qua các định chế tài chính đa phương, các quỹ đầu tư hạ tầng ngày càng bài bản, thể hiện tư duy hội nhập sâu rộng, bền vững và dài hạn.
Tại lễ khởi công, khánh thành đồng loạt các dự án, công trình chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh: “Những công trình, dự án hạ tầng kinh tế - xã hội được khởi công, khánh thành thời gian gần đây thể hiện tư duy, tầm nhìn và khát vọng “vươn xa ra biển lớn, tiến sâu vào lòng đất và bay cao lên vũ trụ” của con người và dân tộc Việt Nam. Đó là những công trình mang tầm nhìn “vượt thời đại”, kết tinh từ “ý Đảng, lòng dân”, mang tầm vóc quốc gia”.
Bước vào giai đoạn mới, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội là một trong những động lực then chốt của phát triển đất nước. Nhất là kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức, hạ tầng công nghệ phục vụ cho quá trình quản lý, quản trị và kiến tạo phát triển, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, có thể thấy hành trình đột phá hạ tầng đã đặt nền móng vững chắc cho kỷ nguyên phát triển mới. Mỗi tuyến cao tốc được nối dài, mỗi sân bay, cảng biển được mở rộng, mỗi đô thị thông minh được hình thành... đang từng ngày đưa khát vọng về một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững. Đó chính là bước tiến lớn, tạo đà để đất nước tự tin bước vào chặng đường phát triển mới, hiện thực hóa khát vọng hùng cường, thịnh vượng trong những thập niên tới.
Bài và ảnh: Lê Hợi