Kết luận của Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, việc ban hành một số quy chế về quản lý, sử dụng vốn và tài sản của nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam trong giai đoạn 2018 – 2024 cho thấy: Công ty mẹ - Tập đoàn chưa ban hành Quy chế quản lý tiền mặt, tiền gửi theo quy định tại Quy chế quản lý tài chính của Tập đoàn.
03/06 đơn vị gồm: Công ty CP Cao su Đồng Phú, Công ty CP Cao su Phước Hòa, Công ty TNHH MTV Tổng Cty Cao su Đồng Nai được thanh tra chưa xây dựng, sửa đổi, bổ sung, ban hành Quy chế hoạt động của Người đại diện phần vốn tại doanh nghiệp khác theo quy định của Tập đoàn.
04/06 đơn vị gồm: Công ty CP Cao su Đồng Phú, Công ty CP Cao su Phước Hòa, Công ty TNHH MTV Tổng Cty Cao su Đồng Nai, Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long, quá trình thanh tra thể hiện các đơn vị này chưa xây dựng, sửa đổi, bổ sung, ban hành quy chế giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động đối với các đơn vị do công ty sở hữu 100% vốn điều lệ và các công ty có vốn đầu tư theo quy định của Tập đoàn…
Tập đoàn Cao su Việt Nam để xảy ra thua lỗ, tiềm ẩn rủi ro mất vốn nhà nước.
Thanh tra nội dung quản lý, sử dụng vốn của nhà nước tại Tập đoàn CNCSVN và việc chia cổ tức cho phần vốn góp của nhà nước tại Tập đoàn cho thấy, Công ty mẹ - Tập đoàn tạm ứng tiền vốn đầu tư cho 17 đơn vị thành viên 100% vốn Tập đoàn, tính đến ngày 31/12/2024 số tiền hơn 2 tỷ đồng đang theo dõi trên tài khoản phải thu - phải trả nhưng không có văn bản thỏa thuận với các công ty thành viên là chưa đúng quy định.
Việc trích Quỹ đầu tư phát triển tại Công ty mẹ - Tập đoàn và một số công ty con của Tập đoàn thể hiện: Công ty mẹ - Tập đoàn từ năm 2019 đến năm 2024 trích Quỹ đầu tư phát triển đảm bảo tỷ lệ theo quy định của pháp luật (năm 2018 không trích). Công ty TNHH MTV Cao su Kon Tum, Công ty TNHH MTV Cao su Ea Hleo năm 2024 trích Quỹ đầu tư phát triển nhưng chưa sử dụng. Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long từ năm 2018 đến năm 2024 trích Quỹ đầu tư phát triển nhưng chưa sử dụng, chưa đảm bảo hiệu quả, chưa tối ưu hóa lợi ích các nguồn lực của Tập đoàn theo quy định.
Công ty cổ phần Cao su Phước Hòa từ năm 2018 đến năm 2024 đã trích lập Quỹ đầu tư phát triển, số dư Quỹ đầu tư phát triển ghi nhận trên báo cáo tài chính tại thời điểm hết năm 2024 trên 1.080 tỷ đồng, tại thời điểm ngày 30/6/2025 hơn 1.175 tỷ đồng.
Các công ty thuộc tập đoàn, Công ty mẹ - Tập đoàn theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020, Công ty cổ phần VRG - Bảo Lộc, Công ty cổ phần thủy điện Geruco Sông Côn, Công ty cổ phần VRG - Đắk Nông, Công ty cổ phần Cao su Đồng Phú chưa phối hợp hết lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức cho các cổ đông góp vốn theo quy định.
Tổng nợ phải thu ngắn hạn lũy kế đến hết năm 2024 của tập đoàn trên 1.281 tỷ đồng. Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và các đơn vị chưa thực hiện đối chiếu đầy đủ công nợ phải thu ngắn hạn số tiền trên 282 tỷ đồng, nợ phải thu ngắn hạn quá hạn trên 414 tỷ đồng...
Kết luận thanh tra cho thấy, Công ty mẹ - Tập đoàn trả nợ thay cho Công ty cổ phần Gỗ MDF VRG Kiên Giang chưa được thu hồi đúng hạn, không thực hiện đúng cam kết, kế hoạch trả nợ số tiền 181 tỷ đồng.
Công ty mẹ - Tập đoàn cho vay vốn, trả thay cho Công ty cổ phần Cao su Phú Riềng Kratie khó có khả năng thu hồi, dẫn đến có nguy cơ mất vốn nhà nước hơn 92 tỷ đồng; phải thu hồi khoản nợ quá hạn thanh toán của Công ty cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Sao Kim gần 27 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ phát hiện Công ty TNHH MTV Tổng công ty Cao su Đồng Nai trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi đã trừ vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp chưa đúng gần 54 tỷ đồng. Khoản nợ phải thu ngắn hạn chưa thu được đến thời điểm thanh tra của Công ty cổ phần Quasa Geruco và Công ty cổ phần Cao su Việt Lào trên 241 tỷ đồng.
Sau đó, Công ty TNHH MTV Tổng công ty Cao su Đồng Nai báo cáo đến 1/12/2025 đã thu hồi hết công nợ phải thu đối với hai công ty trên.
Tại kết luận vừa công bố, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ Dự án xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu công nghiệp Nam Pleiku (tỉnh Gia Lai) do Công ty TNHH MTV Cao su Chư Sê làm chủ đầu tư đã thỏa thuận ký quỹ đảm bảo thực hiện dự án, tính thiếu 1,5 tỷ đồng. Chủ đầu tư phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án chưa đúng quy định, tăng hơn 58 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư dự án đã được HĐQT tập đoàn thỏa thuận. Dự án chưa đáp ứng điều kiện năng lực tài chính để bảo đảm việc sử dụng đất theo tiến độ.
6 công ty được địa phương giao, cho thuê sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng bị các tổ chức, cá nhân lấn, chiếm hơn 1.634ha đất.
Đối với hoạt động đầu tư tài chính dài hạn, Thanh tra Chính phủ đánh giá hiệu quả đầu tư của tập đoàn và các công ty thành viên chưa tương xứng với quy mô vốn bỏ ra. Một số công ty con hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ hoặc lỗ lũy kế nhiều năm, chưa bảo đảm yêu cầu bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm giá trị vốn đầu tư.
Ngoài ra, tính từ năm 2018 đến hết tháng 10/2025, các công ty thuộc tập đoàn còn phải nộp ngân sách nhà nước (tạm tính) hơn 894 tỷ đồng tiền thuê đất.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm thuộc về HĐQT, ban lãnh đạo tập đoàn, các công ty thành viên được thanh tra và các cá nhân có liên quan. Cơ quan thanh tra kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo tập đoàn kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể và cá nhân; đồng thời rà soát, đánh giá nguyên nhân chủ quan, khách quan để có biện pháp khắc phục kịp thời nhằm bảo toàn vốn nhà nước.
Thanh tra cũng yêu cầu khẩn trương rà soát, chấn chỉnh tình trạng công ty mẹ – công ty con, sở hữu chéo trong nhóm doanh nghiệp thuộc tập đoàn; thực hiện việc góp vốn, đầu tư tại các công ty con đúng quy định pháp luật và quy chế nội bộ, bảo đảm minh bạch và an toàn tài chính trong thời gian tới.
Thái Bình