Tàu hút cát không số, không phao hoạt động rầm rộ trên sông Hồng qua Lào Cai

3 giờ trướcBài gốc

Dưới sông tàu hút cát, đất trên bờ sụt lún, nhà nứt toác

Theo phản ánh của người dân, thời gian qua, khu vực dưới chân cầu Văn Phú, giáp ranh giữa phường Âu Lâu và phường Văn Phú (tỉnh Lào Cai), xuất hiện hàng chục tàu có tải trọng lớn hoạt động hút cát.

Từ trên cầu Văn Phú có thể nghe tiếng máy tàu nổ xình xịch với các vòi lớn thọc sâu xuống lòng sông, phun xối xả nước lẫn cát lên boong tàu. Quan sát, ghi hình ảnh toàn bộ khu vực này trong nhiều ngày nhưng tất cả các lần ghi hình, chúng tôi không thấy phao phân định phạm vi khai thác được đặt dưới lòng sông theo quy định.

Hoạt động khai thác cát diễn ra rầm rộ trên đoạn sông Hồng qua địa phận phường Văn Phú, phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai. Hình ảnh ghi nhận không thấy phao phân định ranh giới khai thác.

Về tàu, có thời điểm, bốn tàu hút cát cùng tập trung tại một vị trí, cách bờ sông chỉ vài chục mét. Ngoài một số tàu như PT-2959; VR24070990..., nhiều tàu không hề có biển số, không khác gì tàu "ma" vẫn hoạt động hút cát. Trong khi đó, quy định hiện nay, tàu hút cát phải có biển số, đăng kiểm, kẻ mớn nước, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, camera... Đại diện lực lượng cảnh sát giao thông đường thủy phụ trách khu vực này cũng xác nhận đã xử phạt các con tàu không biển số hoạt động trong thời gian gần đây.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Tiền Phong, đoạn bờ sông thuộc tổ dân phố Văn Quỳ, phường Văn Phú xuất hiện nhiều điểm sụt lún, đứt gãy. Một số đoạn hình thành các hố sâu, vết cắt lớn, phần đất sát mép sông bị kéo tụt ra sát mép nước.

Nhiều tàu hút cát cả có số, không số hoạt động ở khu vực này.

Bờ tường nhà ông H.V.T có nhiều kẽ hở lớn, chực đổ về hướng bờ sông.

Nhiều đoạn ở bờ sông thuộc tổ dân phố Văn Quỳ xuất hiện nhiều hố sụt, rãnh nứt.

Đường bê tông dẫn vào nhà gia đình ông H.V.T (tổ dân phố Văn Quỳ) xuất hiện nhiều vết nứt, đứt gãy, xẻ ngang dọc. Phần tường rào bao quanh khu vườn gần nhà cũng đã bị đổ rạp. Sân gạch xuất hiện các vết nứt kéo dài, lan đến khu vực nhà kho. Tường nhà kho xuất hiện nhiều vết nứt chằng chịt. Ông H.V.T nói: "Hai hộ dân ở sát bên gia đình tôi đã bán nhà và chuyển đi nơi khác. Người khác mua lại nhưng đang bỏ hoang”, ông T nói.

Ông H.V.T cho chúng tôi xem đoạn clip được quay vào giữa tháng 4/2024. Cảnh quay cho thấy, cạnh nhà ông, vào mùa nước cạn có bãi cát kéo dài cả km mênh mông, trên đó có nhiều trẻ em đá bóng. “Trước đây, các tàu chỉ hút cát ở mép sông bên kia. Tuy nhiên, khoảng hơn một năm trở lại đây, hoạt động hút cát diễn ra rầm rộ, bãi bồi không còn xuất hiện vào mùa cạn năm vừa rồi. Khu vực này từng chịu ảnh hưởng của mưa lũ do bão Yagi, nhưng hiện tượng lòng sông bị khoét sâu, dòng chảy áp sát bờ và nhà dân bị sụt lún chỉ xuất hiện khi hoạt động khai thác cát diễn ra rầm rộ”, ông H.V.T chia sẻ.

Trước đó, các hộ dân tại đây cũng từng phản ánh về tình trạng trên đến UBND thành phố Yên Bái cũ. Các cán bộ của thành phố sau đó ghi nhận tình trạng có 13 tàu lớn, nhỏ không biển hiệu đang hút cát ở khu vực này. Tuy nhiên, tình trạng này gần đây lại tiếp diễn.

Sẵn sàng bán cát không hóa đơn

Dọc bờ sông dưới chân cầu Văn Phú thuộc địa phận phường Âu Lâu có hai bãi tập kết cát quy mô lớn với hệ thống băng chuyền, cần cẩu, máy xúc hoạt động liên tục, xe tải trọng lớn ra vào lấy cát tấp nập.

Trong vai người có nhu cầu nhập cát với số lượng lớn để vận chuyển đi tỉnh khác, chúng tôi tiếp cận bãi cát Linh Huy Hoàng nằm cách cầu Văn Phú khoảng 800 m. Bảng thông tin đặt ngay lối vào thể hiện đây là mỏ được cấp phép khai thác đến năm 2027, với 2 phương tiện hút cát. Chúng tôi được giới thiệu gặp một người đàn ông tên H., được cho là người quản lý bãi cát. H. cho biết: “Nếu anh mua số lượng lớn, em để giá 12 (120.000 đồng/m3) cả với cát xây, hoặc cát trát. Bán lẻ thì giá 13 (130.000 đồng/m3)".

Những người được cho là quản lý tại các mỏ cát cho biết hiện chưa xuất được hóa đơn giá trị gia tăng.

Chúng tôi tiếp tục vào một bãi cát cạnh đó. Tại đây, chúng tôi được một người đàn ông vừa ghi phiếu ra vào bãi vừa giới thiệu: “Anh thích trả tiền trước hay xe nào lấy xe đấy thì trả, giá hiện đang là 120 nghìn đồng/khối, lên xuống tùy từng thời điểm”. Khi được hỏi về việc xuất hóa đơn, người này cho hay, bãi không xuất được hóa đơn.

Khi hỏi hóa đơn giá trị gia tăng, H. nói rằng hiện bãi chưa xuất hóa đơn. Lý giải việc giá cát thấp hơn so với trước, người này cho biết: “Cách đây khoảng 20 ngày, bãi bán giá 15 (150.000 đồng/khối). Khi nào làm được ít thì bán đắt lên để bớt đông khách, cát còn đầy dưới sông, thiếu gì đâu mà”.

Ông Bùi Ngọc Giang, Phó Chủ tịch UBND phường Văn Phú cho hay, địa phương đã tiếp nhận phản ánh của người dân tuy nhiên việc theo dõi, kiểm tra và xử lý gặp nhiều khó khăn do không có phương tiện chuyên dụng. Theo ông Giang, trên địa bàn phường Văn Phú hiện có Hợp tác xã Đồng Mỏ được cấp phép khai thác cát từ năm 2016 với thời hạn 17 năm. "Phường đã ban hành quyết định thành lập 31 tổ tự quản về trật tự đô thị, xây dựng, quản lý đất đai và khoáng sản trên địa bàn nhằm tăng cường công tác nắm bắt tình hình tại cơ sở", ông Giang nói. Ông Giang cũng cho biết sẽ báo cáo UBND tỉnh Lào Cai về thực trạng này.

Một bãi cát lớn chất cao như núi, hoạt động liên tục bên bờ sông Hồng qua địa phận Phường Văn Phú, Lào Cai.

Phóng viên Báo Tiền Phong phản ánh, trao đổi với ông Phạm Tiến Dũng, Chủ tịch UBND phường Âu Lâu về tình trạng hút cát ảnh hưởng đến nhà dân và đất nông nghiệp ven sông, đồng thời đề nghị cung cấp thông tin về hồ sơ các mỏ được cấp phép trên địa bàn. Tuy nhiên, sau hơn một tháng kể từ thời điểm làm việc, UBND phường Âu Lâu chưa sẵn sàng phối hợp với báo chí về nội dung vừa kể trên.