Tên lửa đưa 4 phi hành gia của NASA rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Cape Canaveral, Florida, Mỹ, ngày 1/4/2026. Ảnh: AA/TTXVN
Sự cố kỹ thuật giữa hành trình lịch sử
Theo AP, bộ phận kiểm soát sứ mệnh đã yêu cầu các phi hành gia sử dụng thêm túi thu nước tiểu dự phòng do hệ thống vệ sinh trên tàu Orion chưa được khắc phục hoàn toàn. Thiết bị này gặp trục trặc ngay sau khi phóng ngày 1/4 và hoạt động không ổn định kể từ đó.
Các kỹ sư nghi ngờ băng tích tụ có thể làm tắc đường ống, khiến chất thải không thể xả hoàn toàn ra ngoài. Tuy nhiên, hệ thống vẫn hoạt động bình thường đối với chất thải rắn.
Bà Debbie Korth, Phó quản lý chương trình Orion, cho biết phi hành đoàn cũng phản ánh có mùi phát sinh từ khu vực nhà vệ sinh - vốn được thiết kế nằm dưới sàn tàu, có cửa và rèm để đảm bảo riêng tư. Bà thừa nhận hệ thống vệ sinh trong không gian luôn là thách thức, ngay cả trên tàu con thoi trước đây cũng thường xuyên gặp trục trặc.
Ông John Honeycutt, Chủ tịch nhóm quản lý sứ mệnh, cho rằng sự quan tâm đến “toilet vũ trụ” là điều dễ hiểu. Dù hệ thống hiện vẫn hoạt động ở mức chấp nhận được, ông nhấn mạnh mong muốn đạt hiệu suất hoàn hảo. “Họ vẫn ổn. Họ đã được huấn luyện để xử lý những tình huống như thế này”, ông nói.
Artemis II bước vào giai đoạn then chốt
Theo Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), khi thức dậy vào khoảng 23h35 ngày 4/4 (giờ Việt Nam), các phi hành gia đang ở cách Trái Đất khoảng 271.979 km và cách Mặt Trăng khoảng 178.154 km.
Cột mốc quan trọng tiếp theo của hành trình kéo dài khoảng 10 ngày dự kiến bắt đầu vào đêm 5/4 rạng sáng 6/4, khi tàu vũ trụ Orion đi vào vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng, nơi lực hấp dẫn của Mặt Trăng bắt đầu chiếm ưu thế so với lực hấp dẫn của Trái Đất. Nếu diễn biến thuận lợi, khi bay quanh Mặt Trăng, phi hành đoàn có thể thiết lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất trong lịch sử có người lái.
Hơn nửa chặng đường tới Mặt Trăng, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đang chuẩn bị cho chuyến bay vòng lịch sử quanh vệ tinh tự nhiên của Trái Đất, với mục tiêu tiến xa hơn bất kỳ phi hành đoàn nào kể từ thời kỳ sứ mệnh Apollo.
Phi hành đoàn gồm ba phi hành gia Mỹ và một người Canada dự kiến tiếp cận Mặt Trăng vào sáng 6/4, thực hiện chụp ảnh phần mặt tối bí ẩn khi bay vòng quanh. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên hướng tới Mặt Trăng sau hơn 53 năm, nối tiếp di sản của chương trình Apollo trước đây của NASA.
Phi công Victor Glover cho biết từ tàu vũ trụ: “Trái Đất trông khá nhỏ, còn Mặt Trăng thì rõ ràng đang lớn dần lên”.
Hướng tới kỷ lục mới và tương lai dài hạn
Sứ mệnh Artemis II dự kiến lập kỷ lục mới về khoảng cách bay của con người, vượt hơn 400.000 km tính từ Trái Đất trước khi quay đầu phía sau Mặt Trăng và trở về mà không hạ cánh hay đi vào quỹ đạo. Kỷ lục hiện tại thuộc về sứ mệnh Apollo 13.
Cơ quan Vũ trụ Canada cũng đánh dấu cột mốc quan trọng khi phi hành gia Jeremy Hansen trở thành người đầu tiên không mang quốc tịch Mỹ bay tới Mặt Trăng. Chủ tịch Lisa Campbell nhấn mạnh đây là khoảnh khắc lịch sử đối với Canada, thể hiện tinh thần dám khám phá và vươn xa.
Trong cuộc kết nối truyền hình trực tiếp, phi hành gia Hansen chia sẻ ông đã chứng kiến những khung cảnh phi thường từ tàu Orion.
Ông Hansen cùng các đồng đội Victor Glover, Reid Wiseman và Christina Koch là những phi hành gia đầu tiên bay tới Mặt Trăng kể từ năm 1972. Trong đó, bà Koch là nữ phi hành gia đầu tiên và ông Glover là người da màu đầu tiên tham gia hành trình này.
Sứ mệnh kéo dài gần 10 ngày, dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương vào ngày 10/4, được xem là bước đi đầu tiên trong kế hoạch dài hạn của NASA nhằm xây dựng căn cứ bền vững trên Mặt Trăng, với mục tiêu đưa con người hạ cánh tại khu vực cực nam vào năm 2028.
Dù gặp trục trặc kỹ thuật nhỏ, nhưng Artemis II vẫn đang tiến gần tới mục tiêu lịch sử, mở ra chương mới cho hành trình chinh phục không gian của nhân loại.
Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc