Tàu tên lửa đa thân lớp Shahid Soleimani và toan tính kiểm soát eo biển Hormuz của Iran

3 giờ trướcBài gốc

Ngày 17/2/2026, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tiến hành cuộc diễn tập mang tên “Kiểm soát thông minh eo biển Hormuz”.

Tâm điểm của hoạt động là tàu chiến mang tên Shahid Sayyad Shirazi thuộc lớp Shahid Soleimani phóng thành công tên lửa phòng không Sayyad-3G từ hệ thống phóng thẳng đứng đặt trên boong tàu.

Đây là lần hiếm hoi Iran công khai năng lực phòng không tầm xa triển khai trực tiếp từ tàu mặt nước hoạt động trong khu vực eo biển hẹp và nhạy cảm này.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu. Không gian tác chiến tại đây hẹp, mật độ tàu thương mại dày đặc, tạo điều kiện cho chiến thuật chống tiếp cận và phong tỏa cục bộ nếu xảy ra khủng hoảng.

Lớp tàu Shahid Soleimani được Iran thiết kế theo cấu hình hai thân catamaran bằng hợp kim nhôm, giúp giảm trọng lượng và tăng độ ổn định khi cơ động tốc độ cao.

Tàu có chiều dài khoảng 65-67 m, lượng giãn nước khoảng 600 tấn, tốc độ tối đa khoảng 32 hải lý/giờ, tương đương gần 60 km/giờ, và tầm hoạt động khoảng 5.000 km.

Thiết kế hai thân cho phép bố trí khoang vũ khí lớn hơn so với tàu cùng kích thước một thân truyền thống.

Về hỏa lực, tàu được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng với 6 ống phóng cỡ lớn dành cho tên lửa hành trình chống hạm hoặc tấn công mục tiêu mặt đất.

Trong đó có thể tích hợp tên lửa hành trình chống hạm Noor, biến thể nội địa hóa từ tên lửa C-802 của Trung Quốc, tầm bắn khoảng 120-200 km, đầu đạn nặng khoảng 165 kg. Ngoài ra còn có tên lửa chống hạm Ghadir với tầm bắn khoảng 300 km và tên lửa Nasir tầm bắn khoảng 90 km.

Đáng chú ý, một số cấu hình có thể mang tên lửa hành trình tấn công mặt đất Abu Mahdi với tầm bắn công bố khoảng 750 km.

Một số nguồn cho rằng tàu có khả năng tích hợp tên lửa hành trình Ghadr-474 với tầm bắn lên tới 2.000 km, dù mức độ triển khai thực tế chưa được xác nhận độc lập.

Ở cấu hình phòng không, tàu có khoảng 16 ống phóng dành cho tên lửa phòng không Navvab hoặc Sayyad-3G.

Tên lửa Sayyad-3G là biến thể cải tiến của dòng Sayyad-3, sử dụng đầu dò radar chủ động, tầm bắn ước tính trên 100 km, có khả năng đánh chặn mục tiêu bay ở độ cao lớn.

Ngoài ra, tàu còn trang bị pháo tự động 30 mm, nhiều súng máy 20 mm, hệ thống gây nhiễu điện tử và mồi bẫy để đối phó tên lửa chống hạm.

Việc phóng tên lửa phòng không trong diễn tập ngày 17/2/2026 cho thấy Iran muốn chuyển vai trò của lớp Shahid Soleimani từ tàu mang tên lửa tấn công thuần túy sang nền tảng tác chiến đa nhiệm, có thể tự bảo vệ trước mối đe dọa trên không.

Trong môi trường eo biển hẹp, nơi tàu chiến cỡ lớn khó cơ động, các tàu 600 tấn có tốc độ cao và hỏa lực mạnh tạo ra áp lực đáng kể.

Về chiến lược, Iran theo đuổi học thuyết chống tiếp cận và chống xâm nhập khu vực, tập trung gây tổn thất và kéo dài xung đột thay vì đối đầu trực diện với hải quân Mỹ.

Các tàu lớp Shahid Soleimani có thể đóng vai trò trung tâm chỉ huy hỏa lực cho đội hình tàu cao tốc vũ trang tên lửa, phối hợp với radar bờ biển, máy bay không người lái trinh sát và hệ thống tên lửa bờ.

Tuy nhiên, xét trên cán cân tổng thể, năng lực này khó làm thay đổi ưu thế vượt trội của hải quân Mỹ về trinh sát, cảnh báo sớm, tác chiến điện tử và phòng thủ tên lửa nhiều tầng. Khi kích hoạt radar và hệ thống phòng không, tàu có nguy cơ bị phát hiện và bị tập kích từ xa bằng tên lửa hành trình hoặc vũ khí không người lái.

Dù vậy, trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, lớp tàu Shahid Soleimani góp phần nâng cao chi phí và rủi ro cho bất kỳ chiến dịch quân sự nào nhằm vào Iran tại eo biển Hormuz.

Thay vì phong tỏa hoàn toàn tuyến hàng hải, Tehran dường như hướng tới mục tiêu tạo thế răn đe linh hoạt, đủ để buộc đối phương phải tính toán kỹ lưỡng trước mỗi bước đi.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/tau-ten-lua-da-than-lop-shahid-soleimani-va-toan-tinh-kiem-soat-eo-bien-hormuz-cua-iran-post638557.antd