Tàu trúc Cao Bằng - món ăn giản dị, dư vị khó quên

3 giờ trướcBài gốc

Cái tên “tàu trúc” hay còn được gọi là tàu xá hay lục tàu xá bắt nguồn từ cách gọi cổ của người Hoa. "Lục" nghĩa là xanh (đậu xanh), "tàu xá" (lục đậu sa) nghĩa là đậu xanh nát nhuyễn. Vốn là món ăn truyền thống của người Hoa tại Quảng Đông, Trung Quốc du nhập vào Việt Nam với hương vị bùi ngậy của đậu xanh, vị ngọt của đường phèn, đặc biệt là mùi thơm đặc trưng từ trần bì (vỏ quýt khô). Chính sự kết hợp tưởng chừng giản đơn ấy đã tạo nên một hương vị vừa quen thuộc vừa khác biệt - ngọt thanh, béo bùi nhưng thoảng chút the nhẹ và thơm ấm.

Với nguyên liệu đơn giản từ đậu xanh, vỏ quýt khô đã tạo nên món tàu trúc Cao Bằng thơm ngon.

Tại phố Xuân Trường, phường Thục Phán, có một quán nhỏ bán món tàu trúc giản dị nhưng luôn đông khách. Quán chỉ là một cái bàn và vài chiếc ghế mộc mạc kê sát nhau, phía trước không treo biển. Thế nhưng, từ xế chiều khi hương thơm đặc trưng của tàu trúc lan tỏa khắp không gian đã thu hút nhiều thực khách ghé lại thưởng thức. Nồi tàu trúc nghi ngút khói được đặt trên bếp than nhỏ lửa. Với người dân địa phương, đây là nơi quen thuộc để tìm lại vị ngon thân thuộc của tàu trúc; còn với du khách khi đến Cao Bằng, quán nhỏ ấy giống như một góc ẩm thực đậm đà hồn núi rừng.

Bà Hoàng Thị Thành, người chủ quán hơn 25 năm kinh nghiệm nấu món tàu trúc cho biết: Để có được một bát tàu trúc chuẩn vị, người nấu phải tỉ mỉ ngay từ khâu chọn và sơ chế nguyên liệu. Đậu xanh được sàng sạch vỏ, ngâm mềm trong nước rồi vo lại thật kỹ. Sau đó, đậu được trộn nhẹ với một chút muối tinh trước khi đưa vào nồi ninh nhừ để tạo độ bùi béo tự nhiên. Vỏ quýt khô - thành phần quyết định linh hồn của món ăn được rửa sạch và đun sôi riêng để giải phóng tinh dầu thơm. Nước vỏ quýt sau đó được dùng làm nền cho món tàu trúc. Khi nước đã dậy mùi thơm, người nấu khéo léo cho bột dong, bột gạo hoặc bột báng vào khuấy đều tay để tạo độ sánh. Cuối cùng, phần đậu xanh nhuyễn được hòa quyện cùng nước vỏ quýt, thêm đường trắng vừa miệng và tiếp tục đun nhỏ lửa cho đến khi hỗn hợp đạt độ đặc sánh, mịn vàng và dậy hương. Ở công đoạn này, sự khéo léo của người nấu thể hiện rõ nhất: chỉ cần quá tay một chút, món tàu trúc sẽ mất đi độ mềm mịn đặc trưng; còn nếu thiếu kiên nhẫn, hương thơm của trần bì cũng không kịp lan tỏa.

Một bát tàu trúc chuẩn vị mang đến trải nghiệm vị giác đầy tinh tế. Trước tiên là hương thơm ấm áp của vỏ quýt khô, nhẹ nhàng lan tỏa trong miệng ngay khi ăn còn nóng. Sau đó là vị ngọt thanh của đường trắng, hòa quyện với độ béo bùi của đậu xanh nhuyễn. Tất cả được cân bằng bởi vị the nhẹ, hơi cay dịu của trần bì, tạo nên hậu vị rất riêng mà không món chè đậu xanh thông thường nào có được. Chính vì vậy, khi nhiều người cho rằng tàu trúc đơn giản chỉ là chè đậu xanh ăn nóng nhưng với những ai am hiểu ẩm thực, chỉ cần nếm thử một thìa nhỏ của tàu trúc cũng đủ nhận ra vỏ quýt khô đã tạo nên món ăn này một hương vị hoàn toàn khác.

Không chỉ hấp dẫn về vị giác, tàu trúc còn mang giá trị dưỡng sinh theo quan niệm Đông y. Trần bì (vỏ quýt khô) giúp lý khí, hỗ trợ tiêu hóa, giảm ho và làm ấm cơ thể. Đậu xanh có tác dụng thanh nhiệt, giải độc và bồi bổ sức khỏe. Nhờ sự kết hợp này, tàu trúc không chỉ là món ăn vặt mà còn được xem như một món ăn có lợi cho sức khỏe, đặc biệt phù hợp trong những ngày thời tiết lạnh.

Chị Trần Thị Hoa, phường Nùng Trí Cao chia sẻ: Hiện nay, món tàu trúc đã được sáng tạo với nhiều nguyên liệu được thêm vào, như: nước dừa, long nhãn, hạt sen… nhưng bản thân tôi vẫn yêu thích nhất món tàu trúc nguyên vị.

Ngồi bên quán nhỏ ven đường, chậm rãi thưởng thức từng thìa tàu trúc sánh mịn, để hương trần bì dịu dàng lan tỏa, đó không chỉ là một trải nghiệm ẩm thực, mà còn là khoảnh khắc chạm vào nhịp sống bình dị của miền non nước Cao Bằng mang trong mình cả tinh hoa của ẩm thực và văn hóa vùng cao Đông Bắc Việt Nam.

Xuân Lam

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/tau-truc-cao-bang-mon-an-gian-di-du-vi-kho-quen-3186001.html