Tên lửa bí ẩn của Trung Quốc khiến Mỹ phải dè chừng

6 giờ trướcBài gốc

Một chiếc máy bay chiến đấu J-16 của PLA được trang bị tên lửa, bao gồm PL-10, PL-12, PL-15 và PL-17 lớn hơn, mà theo các nhà quan sát là tên lửa không đối không tầm xa nhất thế giới. Ảnh: SCMP.

Một bức ảnh lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc được cho là đã lần đầu hé lộ hình ảnh cận cảnh của tên lửa không đối không tầm xa PL-17 – một trong những vũ khí bí ẩn nhất của Không quân Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA). Giới phân tích nhận định, PL-17 có thể là tên lửa không đối không có tầm bắn xa nhất thế giới, đủ sức thách thức ưu thế trên không của Mỹ tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

Bức ảnh nói trên đang được chia sẻ rộng rãi nhưng chưa rõ thời điểm và địa điểm chụp. Góc máy cho thấy vật thể ở khoảng cách rất gần theo SCMP.

Trong ảnh, một quả tên lửa - được cho là PL-17 hoặc mô hình kích thước thật - được trưng bày trên giá đỡ tại một triển lãm ở Trung Quốc. Một người đàn ông đứng tạo dáng phía trước, khuôn mặt đã được làm mờ kỹ thuật số. Phía sau là bảng giới thiệu tiêm kích tàng hình J-20. Phần lớn các nhà phân tích cho rằng đây là mô hình PL-17 với kích thước tương đương phiên bản thực.

Bí ẩn trong suốt 10 năm

PL là ký hiệu dành cho dòng tên lửa không đối không do Trung Quốc phát triển cho PLA. Các phiên bản đã đưa vào trang bị gồm PL-10 (tầm ngắn), PL-11 và PL-12 (tầm trung), cùng PL-15 - loại tên lửa tác chiến ngoài tầm nhìn (BVR).

Riêng PL-17, còn được gọi là “Pili 17” hay “Lôi Đình 17”, đã được phát triển ít nhất một thập niên nhưng đến nay vẫn phủ đầy bí ẩn, với rất ít thông tin chính thức được công bố.

Tên lửa này hầu như không xuất hiện trong các cuộc duyệt binh hay video diễn tập lớn của Trung Quốc, và tình trạng biên chế vẫn chưa được xác nhận. Dù vậy, kể từ năm 2016 đã xuất hiện một số hình ảnh chụp từ xa cho thấy PL-17 được treo dưới cánh tiêm kích J-16.

Dựa trên những hình ảnh đó, trang phân tích quân sự War Zone của Mỹ suy đoán PL-17 dài hơn 6 mét, sử dụng đầu dò radar chủ động và có tầm bắn vượt 400 km - xa hơn đáng kể so với bất kỳ tên lửa không đối không nào đang được Mỹ biên chế. Hiện tại, tên lửa AIM-120D của Mỹ có tầm bắn tối đa khoảng 160 km.

Báo cáo thường niên “Sức mạnh quân sự Trung Quốc” do Lầu Năm Góc trình Quốc hội Mỹ vào tháng 12 cho biết, tiêm kích J-16 mang theo PL-17 có thể đạt bán kính tác chiến vượt 1.400 km.

Hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc được cho là mô tả tên lửa PL-17. Ảnh: Wexin.

Trong khi đó, báo cáo năm 2024 của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS, Anh) nhận định Không quân PLA đang nhanh chóng sở hữu các tên lửa không đối không tiên tiến “tương đương, thậm chí vượt trội” so với những gì Mỹ và các đồng minh triển khai tại châu Á - Thái Bình Dương.

Theo các chuyên gia, nếu PL-17 được triển khai trên diện rộng, ưu thế trên không của Mỹ tại Tây Thái Bình Dương có thể bị xói mòn đáng kể.

Tên lửa tầm xa nhất thế giới

Ông Shahryar Pasandideh, nhà nghiên cứu công nghệ quân sự tại Đại học George Washington, cho rằng PL-17 là một loại tên lửa “ngách”, sử dụng động cơ tên lửa, có tầm bắn cực xa.

Tuy nhiên, thiết kế này đi kèm nhiều đánh đổi, khiến PL-17 đặc biệt hiệu quả khi tấn công các mục tiêu lớn, bay chậm và kém cơ động như máy bay cảnh báo sớm (AWACS) hay máy bay tiếp dầu.

“Mỹ phụ thuộc ở mức sống còn vào các máy bay quân sự không trực tiếp tham chiến này để duy trì hoạt động của lực lượng không quân”, ông Pasandideh nhấn mạnh. Theo ông, PL-17 sẽ phát huy hiệu quả tối đa trong các chiến dịch diễn ra trên những khoảng cách mênh mông giữa các căn cứ và sân bay mà Mỹ có thể sử dụng ở Tây Thái Bình Dương.

“Nếu Không quân PLA dùng PL-17 để bắn hạ số lượng lớn máy bay hỗ trợ phi tác chiến của Mỹ - hoặc thậm chí chỉ cần buộc chúng phải tránh xa bờ biển Trung Quốc hàng trăm km - thì PLA sẽ tiến thêm nhiều bước trong việc san bằng ‘sân chơi’,” ông nói.

Bà Liselotte Odgaard, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Hudson (Washington), nhận định nếu bức ảnh được xác thực là thật và phản ánh đúng hình dáng tên lửa, PL-17 sẽ là một “kẻ thay đổi cuộc chơi”, giúp Trung Quốc củng cố thế trận chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) bằng cách làm gián đoạn hoạt động của máy bay AWACS và tiếp dầu.

Tuy nhiên, bà Odgaard lưu ý PL-17 không đồng nghĩa với việc Trung Quốc nắm chắc ưu thế trên không trong không phận tranh chấp.

“Tên lửa này không khắc chế được máy bay tàng hình của Mỹ hay các tiêm kích hộ tống. AWACS vẫn có thể điều chỉnh chiến thuật và triển khai biện pháp đối phó”, bà nói.

Ngoài ra, PL-17 có kích thước lớn, nhiều khả năng bị phát hiện từ xa. “Không dễ đánh chặn, nhưng vẫn có khả năng. Tác động lớn nhất của nó là làm suy giảm nhận thức tình huống của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương”, bà cho biết.

Một số nhà phân tích cho rằng đầu dò của PL-17 sử dụng radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), tương tự PL-15, giúp tăng cường khả năng kháng chế áp điện tử. PL-15 được biên chế từ năm 2015, cho phép tấn công ngoài tầm nhìn với cự ly trên 200 km.

Mô hình máy bay FC-31 và tên lửa PL-15E. Ảnh: Global Times.

Ông Douglas Barrie, chuyên gia cao cấp của IISS, từng nhận định năm 2024 rằng PL-17 còn có thể được trang bị đầu dò thụ động chịu bức xạ, hỗ trợ đầu dò chính, qua đó nâng cao khả năng đối phó với máy bay cảnh báo sớm trên không và máy bay radar chỉ thị mục tiêu mặt đất (GMTI).

Những hình ảnh công khai đầu tiên về PL-17 xuất hiện năm 2016, khi tên lửa này được thử nghiệm trên tiêm kích J-16 - dòng chiến đấu cơ đa nhiệm hạng nặng mạnh nhất của Trung Quốc và cho đến nay là nền tảng duy nhất từng mang PL-17.

Một số nhà quan sát quân sự cho rằng PL-17 quá lớn để trang bị cho J-10, thậm chí cả J-35 - tiêm kích tàng hình thế hệ 5 hai động cơ thường được so sánh với F-35 của Mỹ.

Trong khi đó, Mỹ cũng đang phát triển các tên lửa không đối không tầm xa thế hệ mới, nổi bật là chương trình AIM-260 tối mật khởi động từ năm 2017. Năm ngoái, Hải quân Mỹ còn giới thiệu phiên bản phóng từ trên không của tên lửa SM-6, với tầm bắn dự kiến vượt xa AIM-120D.

Tạp chí quân sự Military Watch Magazine của Hàn Quốc cho rằng J-16 mang PL-17 có thể là vũ khí phù hợp nhất hiện nay để đe dọa các máy bay hỗ trợ trên không ở Tây Thái Bình Dương, qua đó hạn chế nghiêm trọng hoạt động không quân của phương Tây ngay cả khi không giao chiến trực tiếp với tiêm kích.

Theo War Zone, để khai thác trọn vẹn tầm bắn của PL-17, Trung Quốc có thể cần khả năng hiệu chỉnh quỹ đạo giữa chặng, sử dụng dữ liệu mục tiêu từ các nền tảng trinh sát tầm xa như máy bay cảnh báo sớm, máy bay khác ở gần mục tiêu, radar mặt đất - mặt biển, thậm chí cả vệ tinh. Tuy nhiên, việc Bắc Kinh đã sở hữu đầy đủ năng lực hiệu chỉnh giữa chặng này hay chưa vẫn là dấu hỏi.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/ten-lua-bi-an-cua-trung-quoc-khien-my-phai-de-chung-post1624247.html