Tết từ những điều giản dị
Trong đời sống người Việt, những sinh hoạt ấy chưa từng biến mất, chỉ là có lúc bị đẩy ra bên lề bởi nhịp sống gấp gáp. Nhưng trong bối cảnh hiện đại, khi mọi thứ đều có thể mua sẵn, đặt sẵn và giao tận nơi, lựa chọn tự tay chuẩn bị tết không đơn thuần là thói quen, mà trở thành một thái độ sống. Đó là mong muốn tìm về một cái tết được làm nên từ những điều bình dị, chậm rãi và gắn bó, nơi giá trị không nằm ở sự đủ đầy vật chất, mà ở quá trình cùng nhau tạo dựng. Khi tết không còn là danh sách việc phải hoàn thành hay những món đồ cần mua đủ, mà trở thành chuỗi ngày được cùng nhau làm, cùng nhau chờ, cùng nhau chia sẻ, thì tết mới thực sự là tết.
Người ta thường than tết nay “nhạt”, trong khi mâm cỗ đầy đặn hơn, điều kiện sống đủ đầy hơn. Cảm giác nhạt ấy, nhìn thẳng vào thực tế, không đến từ thiếu thốn, mà từ sự vắng bóng những khoảnh khắc quây quần đúng nghĩa. Khi nhịp sống thường nhật bị chi phối bởi tốc độ và hiệu suất, tết trở thành khoảng hiếm hoi để con người cho phép mình dừng lại. Việc tự tay chuẩn bị tết cũng là cách níu giữ thời gian, tạo ra một khoảng lặng cần thiết để các thành viên thực sự hiện diện bên nhau.
Phong vị tết hiện lên rõ rệt nhất qua mùi hương. Đó là mùi gừng cay nồng lan trong bếp nhỏ, mùi bánh chưng thơm lừng hương nếp mới từ nhà hàng xóm, mùi nồi thịt kho lục bục sôi trên bếp... Những mùi hương ấy không phô trương, không cần gọi tên, nhưng đủ sức đánh thức ký ức của nhiều thế hệ. Với không ít gia đình, tết được ghi nhớ bằng mùi nhiều hơn bằng hình ảnh, bởi mùi hương là thứ bám rễ dai dẳng nhất trong ký ức văn hóa. Mùi lá dong chín hòa cùng khói bếp, mùi thịt mỡ, đậu xanh... quyện trong hơi nước tạo thành một thứ “hương ký ức” mà chỉ cần thoảng qua cũng đủ khiến người xa quê chùng lòng. Bên nồi bánh chưng đỏ lửa suốt đêm, đôi khi không cần nhiều lời, sợi dây gắn kết vô hình giữa các thành viên đã được bện chặt hơn.
Trên không gian mạng, phong vị tết cũng đang được định nghĩa lại theo hướng chân thực hơn. Những video ghi lại cảnh dọn dẹp nhà cửa, sên mứt, giã đậu, trông nồi bánh... thu hút nhiều sự quan tâm. Không cần kỹ xảo cầu kỳ, những hình ảnh đời thường ấy chạm đến người xem bởi sự thật thà và cảm giác được sống cùng. Trong một thế giới ngập tràn kết nối ảo, những trải nghiệm gắn với giác quan như hơi ấm của lửa, vị ngọt của mứt tự tay làm, âm thanh bận rộn trong căn bếp gia đình trở thành điểm tựa tinh thần, giúp con người nhận diện lại điều gì là bền vững.
Song điều dễ nhận thấy là phong vị tết không nằm ở việc phục dựng nguyên vẹn những gì đã qua. Nó hiện diện trong cách mỗi gia đình lựa chọn cách sắm sửa đón tết hôm nay. Một chiếc bánh chưng tự gói có thể chưa vuông vức, mẻ mứt có thể chưa đều tay, nhưng chính những điều chưa hoàn hảo ấy tạo nên bản sắc rất riêng, thứ mà các sản phẩm công nghiệp khó có thể thay thế. Chừng nào con người còn muốn trở về với bếp nhà, còn nhớ và nâng niu những mùi vị thân quen, chừng đó tết vẫn giữ được sức sống bền bỉ.
Giữa những lo toan của đời sống thường nhật và làn sóng số hóa ngày càng mạnh mẽ, tìm lại phong vị tết từ những điều giản dị không phải là hoài niệm, mà là cách để bảo vệ ký ức chung, giữ cho đời sống văn hóa không bị làm phẳng. Để mỗi dịp xuân về, chúng ta không chỉ có một kỳ nghỉ, mà còn có một mùi để nhớ và một chốn để thuộc về.
MAI AN
Nguồn SGGP : https://sggp.org.vn/tet-tu-nhung-dieu-gian-di-post837679.html
