Tết về trên làng rèn quanh năm đỏ lửa

3 giờ trướcBài gốc

Trong cái lạnh se buốt dịp cận tết, vừa tranh thủ cắt cành đào ở sau nhà, bà Sệch Thị Đào (thôn Pác Ràng, xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) vội sắp xếp bộ ấm trà chuẩn bị đón đoàn khách tới tham quan cơ sở rèn của gia đình. Tiếp nối nghề truyền thống của cha ông để lại, gia đình bà đã giữ nghề rèn hàng chục năm nay. Ngoài bán những sản phẩm dao, liềm ngay tại quầy hàng nhỏ của gia đình, bà Đào còn đem sản phẩm giới thiệu tại nhiều hội chợ ở các địa phương lân cận. Đặc biệt, 2 năm trở lại đây, việc kết hợp giới thiệu, quảng bá cũng như cho du khách tham gia trải nghiệm rèn dao tại cơ sở đã đem lại thu nhập đáng kể cho gia đình.

“Bây giờ chúng tôi làm bằng máy thì đa dụng hơn, được khoảng hơn 10 con dao mỗi ngày, hồi xưa làm bằng tay thì chỉ tối đa được 8 con thôi. Du khách khi đến đây sẽ được trải nghiệm các công đoạn để rèn ra một con dao, đun sắt nóng đỏ rồi lấy ra cho du khách đập, gõ, hoàn toàn trải nghiệm không mất chi phí nào".

Dịp cuối năm, không khí làm việc sôi động hơn tại làng rèn Pác Ràng để đáp ứng nhu cầu thị trường tăng cao. Làng rèn Pác Rằng thuộc xã Phúc Sen, huyện Quảng Hòa cũ, nay là xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng. Tương truyền ngôi làng này đã có từ thế kỷ thứ XI, ban đầu vốn là nơi sản xuất vũ khí cho đội quân của Nùng Tồn Phúc và Nùng Trí Cao chống lại giặc ngoại xâm. Sau đó, người dân ở đây chuyển sang rèn nông cụ và đồ dùng sinh hoạt. Bằng sự khéo léo, cần cù và sáng tạo, bà con người Nùng tại ngôi làng này đã làm ra những sản phẩm tinh xảo và có chất lượng tốt.

Từ di sản văn hóa làng nghề, đến chiến lược bảo hộ và phát triển thương hiệu bằng nhãn hiệu chứng nhận, làng rèn Phúc Sen đang từng bước khẳng định vị thế

Anh Ngô Đình Nam (du khách Thái Nguyên), cảm nhận: “Cá nhân tôi rất thích những sản phẩm tại làng rèn Phúc Sen, khi đi thực tế tại đó tôi cũng thấy dao rất tốt, họ làm hoàn toàn bằng thủ công, dao sắc, bén, bền và đẹp, sử dụng được nhiều công việc như thái rau, chặt thịt, xương… Rất nhiều loại dụng cụ, khách khi tới sẽ mua hàng, rồi trải nghiệm ở đấy cùng người dân, đó là cảm giác rất tuyệt".

Hiện có hơn một nửa trong số gần 400 hộ dân làng Pác Rằng làm nghề rèn, khiến nơi đây trở thành “xưởng rèn thủ công” lớn nhất miền Bắc. Nhiều gia đình làm nghề này cha truyền con nối đã hàng chục đời. Anh Nông Văn Du, một thợ rèn trong làng cho biết, người thợ phải luyện mắt đến độ tinh thông để cảm nhận nước thép khi nào là vừa, để sản phẩm làm ra rắn mà không giòn, dẻo mà không mềm; Nước tôi thép cũng được từng nhà tự chế theo bí quyết riêng của mình…

Người thợ phải luyện mắt đến độ tinh thông để cảm nhận nước thép khi nào là vừa, để sản phẩm làm ra rắn mà không giòn, dẻo mà không mềm...

“Tôi tiếp nối từ đời ông, bây giờ đang luyện tập cho con trai mình, để sau này lại kế tiếp nghề của bố, cha truyền con nối. Nghề cũng khá vất vả, nhưng nhà tôi vẫn làm theo cách thủ công ban đầu, nguyên bản ngày xưa nên làm một con dao rất là lâu, 1 đôi tầm 1 tiếng. Trước đập tay, giờ có máy rồi thì cũng đỡ hơn 1 chút. Dao nhà tôi sẽ đem đi bán tại Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai. Nhiều lúc dao rơi vào chân, phải vội đi uống thuốc, tiêm để không bị uốn ván. Mặc dù địa phương cũng xuống quan tâm, động viên nhưng chúng tôi mong muốn xã tính toán đầu ra cho sản phẩm, giúp quảng bá sản phẩm cho làng nghề mình", anh Du chia sẻ.

Giữa núi rừng Cao Bằng, sắc xuân rực rỡ đang ngập tràn tại ngôi làng hàng trăm năm tuổi, và hơn 140 lò rèn vẫn đang ngày đêm đỏ lửa để cho ra đời những sản phẩm nông cụ, dao, kéo,… đẹp về mẫu mã, đa dạng về sản phẩm và bền vững về chất lượng

Ngày 10/12/2024, UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành Quyết định về việc công nhận Làng nghề truyền thống đối với Làng nghề Rèn Phúc Sen. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, không chỉ khẳng định giá trị văn hóa tinh thần lâu đời của làng nghề mà còn tạo nền tảng để gắn kết với các giải pháp khoa học và công nghệ nhằm phát triển thương hiệu bền vững. Cùng với việc được công nhận làng nghề truyền thống, xã Quảng Uyên đang triển khai dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận Phúc Sen cho các sản phẩm của làng rèn Phúc Sen. Dự án này không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đảm bảo chất lượng sản phẩm, mà còn hướng tới nâng cao uy tín và mở rộng thị trường cho thương hiệu rèn Phúc Sen.

Du khách nước ngoài trải nghiệm rèn dao tại làng rèn Phúc Sen

Bà Hoàng Thị Hiếu, Chủ tịch UBND xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng cho biết, mục tiêu cốt lõi của dự án là xây dựng nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm đặc trưng của làng nghề. Đây là một dấu mốc quan trọng trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và nâng cao giá trị thương hiệu Phúc Sen trên thị trường. Theo đó, nhãn hiệu chứng nhận Phúc Sen sẽ được sử dụng cho nhóm sản phẩm nông cụ cầm tay truyền thống như: dao, kéo, cưa, búa, lưỡi hái, xẻng, cuốc, cào…

“Đối với nghề rèn, chúng tôi đang triển khai bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm, tập trung để thay đổi mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, để quảng bá, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Xác định việc phát triển và bảo tồn các làng nghề là nhiệm vụ trọng tâm, xã đã tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng như đường giao thông kết nối, hệ thống đảm bảo vệ sinh môi trường… Thời gian tới chúng tôi sẽ tiếp tục lồng ghép các nguồn lực, nguồn kinh phí ngân sách trung ương cũng như các nguồn vốn sự nghiệp để tiếp tục hỗ trợ, đầu tư cho làng rèn nói riêng, các làng nghề nói chung để người dân có điều kiện sản xuất thuận lợi, cũng như để quảng bá sản phẩm, thu hút du khách thập phương tới làng nghề nhiều hơn nữa", bà Hiếu thông tin.

Từ di sản văn hóa làng nghề, đến chiến lược bảo hộ và phát triển thương hiệu bằng nhãn hiệu chứng nhận, làng rèn Phúc Sen đang từng bước khẳng định vị thế. Đây là minh chứng cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống và phát huy hiệu quả của nhãn hiệu chứng nhận trong phát triển kinh tế, mở ra cơ hội mới cho sản phẩm thủ công truyền thống của Cao Bằng. Giữa núi rừng Cao Bằng, sắc xuân rực rỡ đang ngập tràn tại ngôi làng hàng trăm năm tuổi, và hơn 140 lò rèn vẫn đang ngày đêm đỏ lửa để cho ra đời những sản phẩm nông cụ, dao, kéo,… đẹp về mẫu mã, đa dạng về sản phẩm và bền vững về chất lượng.

Duy Thái/VOV-Đông Bắc

Nguồn VOV : https://vov.vn/kinh-te/tet-ve-tren-lang-ren-quanh-nam-do-lua-post1269240.vov