Tết Việt ở trời Âu - Bài 1: Thiêng liêng cái Tết xứ người

3 giờ trướcBài gốc

Hoạt động đón Tết cộng đồng của người Việt tại CH Séc.

Cũng giống như gia đình ông Cương, ở nước Đức nói riêng và toàn châu Âu nói chung, trong thời khắc thiêng liêng chuyển giao năm mới và năm cũ, hàng ngàn người Thanh Hóa xa quê lại cố gắng sắp xếp công việc thường nhật, để quây quần đón cái Tết thiêng liêng bên gia đình.

Tháng hai, mùa xuân đã đến với châu Âu, nhưng thời tiết vẫn còn lạnh giá. Người dân nơi đây không đón Tết Nguyên đán, nên mọi thứ vẫn diễn ra theo nhịp sống thường nhật.

Nhưng trong căn phòng chung cư rộng rãi của gia đình ông Lê Xuân Cương, mùi hương trầm đã phảng phất trong không khí. Trong bộ đồ chỉnh tề, ông thắp nén hương lên bàn thờ gia tiên, nơi có mâm ngũ quả, cặp bánh chưng và những món ăn truyền thống của quê nhà.

Ông Cương định cư tại CHLB Đức đã gần 40 năm - quãng thời gian bằng nửa đời người. Ông nói nói thạo tiếng Đức, hiểu văn hóa Đức, và tự hào về nước Đức không kém gì niềm tự hào về đất mẹ Việt Nam. Gần 4 thập niên ở Đức, chưa năm nào ông quên nỗi nhớ về cái Tết quê nhà. Dù bận rộn đến đâu, vợ chồng ông cũng cố gắng làm một vài món ăn truyền thống, cùng các con sum họp và hướng về quê hương.

Ông Lê Xuân Cương và gia đình.

Khi vợ chồng ông Lê Xuân Cương đang tất bật chuẩn bị cho ngày Tết, thì trên một con phố tĩnh lặng khác của Berlin, gia đình ông Lê Xuân Đính cũng đang đón Tết, theo một cách thật đặc biệt. Ông cùng vợ lau chùi nhạc cụ, dọn dẹp lại không gian văn hóa của riêng mình. Ông Đính quê ở huyện Hoằng Hóa (cũ), sinh sống ở Đức gần 50 năm. Yêu câu chèo của quê hương, vợ chồng ông thường xuyên tham gia các chương trình biểu diễn văn nghệ của cộng đồng người Thanh Hóa cũng như người Việt Nam tại Đức. Mỗi chuyến về Việt Nam, vợ chồng ông lại cất công mang sang đôi nón, đôi quang gánh, chiếc trống cơm...

Lâu dần, hai ông bà đã có một “bảo tàng” thu nhỏ với các hiện vật văn hóa Việt. Những vật dụng ở đây thường được đem trưng bày hoặc phục vụ biểu diễn trong các sự kiện văn hóa của người Thanh Hóa.

Dù đã cao tuổi, nhưng giọng hát chèo của ông Lê Xuân Đính vẫn ngọt ngào. Trong căn phòng giữa châu Âu, lời ca mùa xuân réo rắt, giúp ông bà nhớ về cái Tết quê nhà, và cũng là giúp cho một phần nguồn cội không bị lãng quên nơi đất khách...

Từ Berlin xuôi vài trăm cây số sẽ về đến Sachsan Anhalt. Đây là bang có diện tích lớn thứ 8 trong số 16 bang của CHLB Đức. Dù người Thanh Hóa tại Sachsen Anhalt không tập trung quá đông, thế nhưng, đây là nơi mà tổ chức hội đồng hương Thanh Hóa xuất hiện sớm nhất trên toàn Liên bang Đức.

Thành phố Magdeburg, thủ phủ của bang Sachsan Anhalt nằm bên đôi bờ của dòng Elbe - con sông lớn ở khu vực Trung Âu. Suốt nhiều thế kỷ, dòng Elbe vẫn lặng lẽ trôi, mang nặng trong mình một phần lịch sử và văn hóa của nước Đức.

Nơi đây là quê hương thứ hai của vợ chồng ông Lê Anh Văn, bà Nguyễn Thị Minh Hạnh. Trong căn nhà nhỏ, bà Hạnh lưu giữ tinh thần Việt qua từng bữa cơm gia đình, với những món ăn đặc trưng của người Việt.

Những ngày Tết, bà tự tay làm nhiều món cầu kỳ, như nem, giò, chả... Bà bảo, sang đến xứ người, hầu như món ăn truyền thống nào các bà mẹ Việt cũng đều nấu được. Ngày Tết, nấu cho chồng con ăn, để thưởng thức hương vị, và cũng là để vơi đi nỗi nhớ quê nhà.

Bà Nguyễn Thị Minh Hạnh với không gian tết trong gia đình.

Trước đây, vào dịp Tết, bà con Thanh kiều muốn ăn một món đặc sản của quê hương cũng khó khăn. Nhưng giờ đây, trong thế giới “phẳng”, phong vị quê nhà cũng “dịch sát” hơn với đời sống của những người con xa xứ.

Giữa các khu chợ Việt ở Berlin, ở Thuringen, ở Sachsen Anhalt, ở Praha..., thật không khó khăn gì khi muốn mua cặp bánh chưng, bánh dày, một hộp chả giò, mấy chục nem chua, chục chiếc bánh gai hay hũ hành, hũ kiệu... Rau củ nhiệt đới, các loại gia vị đặc trưng của người Việt được bày bán ở nhiều nơi. Thậm chí, lá dong, lá chuối tươi cũng cấp đông để bán cho bà con có nhu cầu làm bánh Tết.

Cũng nhờ vậy, những người nội trợ đảm đang như bà Nguyễn Thị Minh Hạnh có điều kiện để thực hiện các món ngon ngày Tết, dùng “hương vị” như một thứ “dẫn dụ” tinh thần ý nghĩa, để gọi cháu con trở về căn nhà đầm ấm, bình an.

Và ở đó, trong không khí đầu năm ấp áp, cả gia đình sẽ san sẻ những nỗi buồn, niềm vui, làm điểm tựa cho nhau trong hành trình mưu sinh, lập nghiệp nơi xứ người

Thế hệ thứ nhất của người Thanh Hóa đặt chân đến nước Đức, hầu hết là các công nhân, người lao động, trí thức sang CHDC Đức lao động, học tập theo diện hợp tác quốc tế trong những năm 80, đầu 90 của thế kỷ trước. Khi Chủ nghĩa xã hội sụp đổ ở Đông Âu, các nhà máy giải thể, một số người trở về quê nhà, một số người quyết định ở lại trên quê hương thứ hai.

Tại đây, họ tìm đến nhau, gắn bó và giúp đỡ nhau trong những ngày đầu gian khó. Thế rồi từ đó, các tổ chức hội đồng hương lần lượt ra đời.

Tại CHLB Đức, hiện có 3 tổ chức hội đồng hương, bao gồm: Hội đồng hương Thanh Hóa tại Berlin và vùng lân cận, hội đồng hương Thanh Hóa tại bang Sachsen Anhalt và hội đồng hương Thanh Hóa tại bang Thuringen.

Cộng đồng người Thanh Hóa tại CHLB Đức.

Điều kiện bận rộn, một năm chỉ có một lần duy nhất bà con người Thanh Hóa tại Berlin và vùng phụ cận mới có dịp tụ họp trong “Ngày hội quê”. Bởi vậy, có những người ở cách xa nơi tổ chức vài trăm km vẫn cố gắng tìm đến, chỉ để nghe các ca khúc về Thanh Hóa, bắt tay bà con đồng hương lâu ngày không gặp, thăm hỏi nhau và chung vui một bữa cơm, rồi lại tất bật trở về với cuộc sống đời thường.

Vào dịp Tết Nguyên đán, nếu không trở về quê nhà, bà con Thanh kiều sẽ ở lại, đón Tết bên gia đình, hoặc tụ họp theo nhóm vài gia đình với nhau, để cùng chia sẻ niềm vui...

Trong những dịp như vậy, không thể thiếu tà áo dài duyên dáng. Các bà, các cô, các chị em ở nước ngoài, hầu như ai cũng có vài bộ áo dài trong tủ đồ. Những ngày lễ Tết, những cuộc gặp gỡ đồng hương, họ khoác lên mình bộ áo dài, không phải chỉ để đẹp, mà còn như một cách trân trọng, nâng niu nét duyên truyền thống của người phụ nữ Việt Nam.

Phụ nữ Thanh Hóa diện áo dài đón Tết tại châu Âu.

Không chỉ ở Đức, mà ở CH Séc, CH Ba Lan, CHLB Nga... hầu như nơi nào cũng có tổ chức hội đồng hương của người Thanh Hóa, nơi nào cũng xuất hiện những câu chuyện cảm động về nghĩa đồng bào. Điều đó thêm một lần minh chứng cho truyền thống đoàn kết, gắn bó, đùm bọc và che chở lẫn nhau của người xứ Thanh.

Trong những ngày Tết Nguyên đán, truyền thống ấy càng được thắp sáng, lan tỏa mạnh mẽ, nâng đỡ bước chân những người con xa xứ trong hành trình hội nhập và vươn lên nơi đất khách quê người.

An Thư

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/tet-viet-o-troi-au-bai-1-thieng-lieng-cai-tet-xu-nguoi-278726.htm