Trả lời phỏng vấn Thông tấn xã Việt Nam, các lãnh đạo Thủ đô Bangkok đã giới thiệu những mô hình tiêu biểu và đề cập các cơ hội hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực này.
Phadung Krung Kasem: Từ dòng kênh ô nhiễm đến biểu tượng đô thị xanh mới
Lấy mô hình kênh Phadung Krung Kasem, tuyến đường thủy quan trọng kết nối khu vực phía Bắc và phía Nam sông Chao Phraya làm ví dụ điển hình, ông Atitep Saisanit, Giám đốc Ban Giao thông đường bộ và đường thủy Bangkok cho biết, hệ thống kênh rạch tại Hà Nội có nhiều nét tương đồng với Thái Lan, do đó có khả năng áp dụng các giải pháp quản lý và khai thác tài nguyên nước hiệu quả. Thái Lan sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ kỹ thuật, cũng như phương thức vận hành với các đối tác Việt Nam, nhằm hỗ trợ quá trình phát triển đô thị bền vững, ông Atitep chia sẻ.
Phadung Krung Kasem từ dòng kênh ô nhiễm đến biểu tượng đô thị xanh mới tại Bangkok.
Từ năm 2019, chính quyền Bangkok đã đưa vào vận hành dịch vụ thuyền điện trên tuyến kênh này như một phương thức giao thông công cộng thay thế. Tuyến đường thủy này giúp kết nối ga Hua Lamphong với bến Devaraj Market, tích hợp với mạng lưới đường sắt quốc gia, góp phần đa dạng hóa hệ thống vận tải đô thị. Mô hình này không chỉ giúp giảm áp lực giao thông đường bộ, mà còn hướng tới tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, giảm phát thải bụi mịn PM2.5 và hạn chế sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Ông Atitep trao đổi với phóng viên.
Theo ông Atitep, việc chuyển sang thuyền điện mang lại nhiều lợi ích. Không chỉ góp phần cải thiện chất lượng không khí và giảm ô nhiễm, mô hình này còn nâng cao hình ảnh đô thị và cung cấp thêm lựa chọn di chuyển thuận tiện cho người dân, nhận được sự ủng hộ tích cực từ cộng đồng. Dịch vụ này cũng giúp người dân tiết kiệm chi phí đi lại và giảm áp lực giao thông đường bộ, đồng thời cải thiện khả năng kết nối giữa các loại hình vận tải đường bộ, đường sắt và đường thủy.
Tuy nhiên, ông Atitep cho biết, thách thức lớn nhất hiện nay là nâng cao nhận thức của cộng đồng và thu hút thêm người dân sử dụng thuyền điện. Dù dự án đã góp phần giảm tiếng ồn và phát thải carbon, hiệu quả khai thác vẫn cần tiếp tục được cải thiện và tối ưu. Bên cạnh đó, các vấn đề kỹ thuật vẫn đặt ra không ít khó khăn, đặc biệt là việc điều tiết mực nước theo mùa để vừa bảo đảm khả năng chống ngập, vừa duy trì an toàn cho giao thông đường thủy, giữ ổn định chất lượng nước trong kênh.
Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và khuyến khích người dân địa phương chung tay bảo vệ, giữ gìn vệ sinh hệ thống kênh rạch, ông Atitep chia sẻ.
Khlong Ong Ang: Tái sinh dòng kênh đô thị
Tuyến kênh này trước đây từng là tuyến giao thương gốm sứ và hàng hóa địa phương, hiện này đã được khôi phục.
Bên cạnh phát triển giao thông xanh, Thái Lan cũng đã cải tạo nhiều tuyến kênh bị bỏ quên thành không gian công cộng sống động. Khlong Ong Ang là một trong những ví dụ tiêu biểu về quá trình tái thiết đô thị.
Được xây dựng cách đây hơn 200 năm, tuyến kênh này từng là tuyến giao thương gốm sứ và hàng hóa địa phương. Theo thời gian, khu vực phát triển thành khu thương mại dày đặc và được biết đến với tên gọi Saphan Lek, nơi các công trình lấn chiếm đã che lấp dòng kênh.
Ông Piyachon Phusongtham, Phó Giám đốc Văn phòng Quận Phra Nakhon trao đổi với phóng viên.
Theo ông Piyachon Phusongtham, Phó Giám đốc Văn phòng Quận Phra Nakhon, khi tình trạng lấn chiếm diễn ra ngày càng nghiêm trọng, chính quyền Bangkok đã triển khai chính sách tháo dỡ công trình và khôi phục lại dòng kênh. Mục tiêu của dự án là phục hồi giá trị văn hóa của khu vực, đồng thời cải thiện chất lượng nước để phục vụ các hoạt động giải trí như chèo kayak.
“Chúng tôi cần tạo sự đồng thuận với người dân thông qua việc giải thích rằng quá trình cải tạo này mang lại những cơ hội mới cho cộng đồng” ông Piyachon chia sẻ và nhấn mạnh việc cải thiện môi trường, chính quyền Bangkok mong muốn người dân thấy rõ giá trị kinh tế về sự chuyển đổi này có thể mang lại.
Quá trình tái thiết đã mang lại một không gian công cộng đa chức năng, có thể tổ chức các tuyến phố đi bộ và nhiều hoạt động cộng đồng. Nằm giữa khu “Ấn Độ thu nhỏ” và khu phố người Hoa của Bangkok, khu vực kênh đã trở thành điểm đến cho thể thao, văn hóa và du lịch.
Trong thời gian tới, công tác quản lý sẽ tập trung vào các sự kiện thường niên lớn như lễ Loy Krathong và lễ Diwali của cộng đồng người Ấn tại Thái Lan. Cơ quan Kinh tế Sáng tạo cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động du lịch tại đây, đặc biệt trong khuôn khổ Bangkok Design Week.
Du khách đến đây còn có thể dễ dàng khám phá các điểm đến lân cận như khu phố người Hoa, phố dược liệu, các nhà hàng Ấn Độ và nhiều công trình nghệ thuật công cộng đặc sắc... tạo nên một không gian trải nghiệm đa dạng, đậm chất văn hóa.
Để duy trì sức sống cho khu vực, chính quyền địa phương đã phối hợp chặt chẽ với “Cộng đồng Khlong Ong Ang”, một nhóm xã hội dân sự tại chỗ, nhằm tạo điều kiện cho các tiểu thương truyền thống quay trở lại kinh doanh, khuyến khích sự tham gia của sinh viên các trường mỹ thuật trong việc trưng bày, giới thiệu các tác phẩm sáng tạo.
Từ thực tiễn này, dự án được đánh giá là một mô hình tham khảo giàu giá trị cho phát triển hệ thống kênh đô thị tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các thành phố lớn đang đối mặt với áp lực về môi trường và không gian công cộng. Kinh nghiệm từ Bangkok cho thấy, vai trò then chốt của việc kết hợp hài hòa giữa cải thiện hạ tầng, bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa xã hội của không gian đô thị.
Qua đó, có thể rút ra ba bài học quan trọng cho đô thị tại Việt Nam: Ưu tiên đầu tư hạ tầng và quản lý chất lượng nước ngay từ đầu; thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng để tạo tính đồng thuận và чувство sở hữu; và phát triển kinh tế địa phương dựa trên nền tảng hạ tầng đã được hoàn thiện. Đây là những yếu tố then chốt để đảm bảo tính bền vững và sức lan tỏa lâu dài của các dự án cải tạo kênh đô thị.
Hiếu Hà Đông/Báo Tin tức và Dân tộc