Thái Nguyên bứt phá trở thành cực tăng trưởng công nghiệp của vùng

3 giờ trướcBài gốc

Thái Nguyên tiếp tục ưu tiên đầu tư các trục giao thông động lực, bảo đảm kết nối hiệu quả giữa khu, cụm công nghiệp với hệ thống logistics và đô thị

Bước chuyển mình mạnh mẽ

Những năm trước đây, công nghiệp của Thái Nguyên vẫn phát triển ở quy mô khiêm tốn, chủ yếu dựa vào khai khoáng, luyện kim, vật liệu xây dựng và may mặc truyền thống. Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng trong GRDP năm 2013 mới chiếm khoảng 35%, giá trị gia tăng chưa cao, sức cạnh tranh còn hạn chế.

Từ sau năm 2013, khi nhiều dự án FDI quy mô lớn trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là điện tử công nghệ cao, được triển khai trên địa bàn. Sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia cùng hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ đã nhanh chóng làm thay đổi diện mạo kinh tế địa phương.

Đến giai đoạn 2024 - 2025, khu vực công nghiệp - xây dựng đã chiếm trên 54% GRDP của tỉnh, trở thành động lực tăng trưởng chủ lực. Giá trị sản xuất công nghiệp vượt mốc hơn 1 triệu tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu duy trì ở mức hàng chục tỷ USD mỗi năm, đưa Thái Nguyên nằm trong nhóm các địa phương có quy mô xuất nhập khẩu lớn của cả nước.

Cùng với tăng trưởng công nghiệp, nguồn thu ngân sách nhà nước cũng ghi nhận bước phát triển ấn tượng. Nếu năm 2013, thu ngân sách của tỉnh đạt 1.874 tỷ đồng thì đến năm 2025 đã vượt 29.000 tỷ đồng, tăng hơn 15 lần. Kết quả này phản ánh quá trình chuyển đổi mạnh mẽ từ nền kinh tế phụ thuộc vào khai thác tài nguyên sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghệ cao.

Hạ tầng công nghiệp tiếp tục được đầu tư đồng bộ, hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu thu hút đầu tư ngày càng lớn. Đến đầu năm 2026, toàn tỉnh có 6 khu công nghiệp đi vào hoạt động trong tổng số 12 khu công nghiệp được quy hoạch; 16 cụm công nghiệp đang vận hành với tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%, nhiều khu đạt tỷ lệ lấp đầy 100%. Riêng Khu công nghiệp Sông Công II - giai đoạn 1, diện tích 250ha, đã cơ bản được lấp đầy với 54 dự án, tổng vốn đầu tư gần 1,4 tỷ USD và 4.100 tỷ đồng.

Theo quy hoạch giai đoạn 2021 - 2030, Thái Nguyên tiếp tục mở rộng không gian phát triển với 12 khu công nghiệp, 41 cụm công nghiệp và 1 khu công nghệ thông tin tập trung, tạo nền tảng dài hạn cho các ngành công nghệ cao, trong đó có công nghiệp bán dẫn.

Định hướng phát triển trong giai đoạn tới tiếp tục đặt công nghiệp ở vị trí trung tâm, song nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng, tăng tính tự chủ và đảm bảo lợi ích lan tỏa tới đời sống người dân.

Phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương

Khu vực Phú Bình trước đây là vùng sản xuất nông nghiệp điển hình, với thu nhập bình quân thấp, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp phát triển chậm. Tuy nhiên, nhờ quy hoạch các khu, cụm công nghiệp và chính sách thu hút đầu tư phù hợp, khu vực này đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Hiện nay, nhiều khu, cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động, thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước, tạo việc làm ổn định cho hàng chục nghìn lao động, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang công nghiệp - dịch vụ.

Phổ Yên là minh chứng rõ nét cho sự bứt phá mạnh mẽ. Từ một địa bàn thuần nông, nơi đây vươn lên trở thành đô thị công nghiệp, là trung tâm sản xuất điện tử lớn của tỉnh.

Sự phát triển nhanh chóng của các khu công nghiệp kéo theo quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, hình thành các khu đô thị, dịch vụ hiện đại, làm thay đổi căn bản diện mạo và nhịp sống của địa phương.

Hệ thống các khu, cụm công nghiệp được đầu tư phát triển đồng bộ, hiện đại, tạo động lực quan trọng thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên địa bàn tỉnh

Những cánh đồng trước đây đã nhường chỗ cho nhà máy, khu công nghiệp; những làng quê thuần nông trở thành các khu dân cư sầm uất. Sự thay đổi không chỉ nằm ở hạ tầng, mà còn ở tư duy và sinh kế của người dân. Nhiều gia đình chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh doanh dịch vụ, thương mại, nhà trọ; lực lượng lao động trẻ có cơ hội việc làm ổn định ngay tại địa phương.

Sự phát triển công nghiệp đã tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng. Hàng trăm nghìn lao động có việc làm với thu nhập ổn định hơn, GRDP bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 114 triệu đồng. Hệ thống hạ tầng xã hội, từ giao thông, giáo dục đến y tế… được đầu tư nâng cấp, góp phần nâng cao chất lượng sống.

Đằng sau những thành quả là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là sự đổi mới trong tư duy phát triển. Thái Nguyên đã sớm xác định công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là công nghệ cao, là hướng đi chiến lược, từ đó tập trung nguồn lực để triển khai đồng bộ.

Cải cách hành chính được đẩy mạnh theo hướng thực chất, giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Chính quyền các cấp chuyển từ quản lý sang phục vụ, chủ động đồng hành cùng nhà đầu tư.

Công tác giải phóng mặt bằng vốn là điểm nghẽn được tháo gỡ bằng cách làm minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, qua đó tạo lập quỹ đất sạch cho các dự án quy mô lớn.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh cũng đặt ra không ít thách thức. Tỷ trọng khu vực FDI trong sản xuất công nghiệp còn lớn, áp lực về môi trường, hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng gia tăng. Đây là những vấn đề cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển ổn định và lâu dài.

Trong giai đoạn tới, Thái Nguyên đang chuyển hướng sang mô hình phát triển dựa trên chất lượng và tính bền vững. Thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao và thân thiện môi trường; phát triển công nghiệp hỗ trợ; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực - đó là những trụ cột quan trọng.

Đồng Văn Thưởng

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/thai-nguyen-but-pha-tro-thanh-cuc-tang-truong-cong-nghiep-cua-vung-10416543.html