Thanh Hóa xưa qua ghi chép của người Pháp

2 giờ trướcBài gốc

Quang cảnh Thanh Hóa năm 1934 (Ảnh: humazur.univ-cotedazur.fr)

Tác giả H. Le Breton mô tả, Thanh Hóa không chỉ là một đơn vị hành chính, đó là một xứ đa dạng như toàn bộ Bắc Kỳ, là hình ảnh Bắc Kỳ thu nhỏ, với đồng bằng châu thổ trù phú và màu mỡ, vùng trung du cỏ cây rậm rạp và nhấp nhô, vùng núi cao gập ghềnh khoác tấm áo choàng lộng lẫy và tán lá của những cánh rừng.

Bè tre ở Sầm Sơn, Thanh Hóa đầu thế kỷ XX. (Ảnh tư liệu)

Đằng sau bờ biển liên tục thay đổi và khó chế ngự, dọc theo những dòng sông rộng và sâu, gần những ngọn núi hang động lấp ló, trong những thung lũng đông đúc dân cư và dễ tiếp cận, người An Nam đã tìm được một địa điểm ưa thích, được họ dùng làm nơi dừng chân lâu dài, nơi trong suốt nhiều thế kỷ dân tộc này mưu tính công cuộc mở mang bờ cõi, khôi phục và tập trung sức mạnh để hoàn thành sứ mệnh.

Cầu Hàm Rồng năm 1919 (Ảnh: humazur.univ-cotedazur.fr).

Cảnh sắc Thanh Hóa rất nổi tiếng và chính các nhà sử học Trung Hoa cũng phải khen ngợi. Không một ngọn núi tuyệt đẹp nào không chứa đựng truyền thuyết. Những cánh rừng ở đây bảo vệ những di tích của những kinh đô xưa.

Cổng thành Thanh Hóa năm 1933 (Ảnh: humazur.univ-cotedazur.fr)

Ở Thanh Hóa, có thể phân biệt ba khu vực: đồng bằng châu thổ, trung du và miền núi.

Khu vực châu thổ bao gồm những đồng bằng phù sa rộng lớn rải rác núi đá vôi giống như vịnh Hạ Long, những ngọn đồi trọc nơi đá nhô lên giữa một tầng đất mặt hiếm thấy, trên đó có cỏ hoặc trảng bụi lơ thơ.

Ở phần phía nam của tỉnh xuất hiện nhiều khu đất hoang, đôi khi có đầm lầy, giữa mọc lên vài ngọn đồi trọc. Phía đông bắc nhiều phù sa, là đất lấn biển.

Vùng duyên hải nhiều cát, gồm nhiều dải đất ven biển nhấp nhô, chạy song song với bờ biển. Trong những lòng chảo do những dải ven bờ này tạo thành, có nhiều dòng kênh nhỏ, cho phép trồng lúa, còn ở những chỗ cao có làng mạc thì chỉ trồng được những giống cây ưa khô ráo. Mỗi dải ven bờ này đánh dấu một giai đoạn trong công cuộc chinh phục biển cả.

Khu vực trung du uốn quanh đồng bằng châu thổ, trừ phía Đông nơi đồng bằng mở ra phía biển. Khu vực này trải khắp các phủ Hà Trung và Quảng Hóa, các huyện Yên Định, Thạch Thành và Cẩm Thủy, phủ Thọ Xuân, các châu Ngọc Lặc và Như Xuân. Nơi này có những khối núi nhỏ cây cối rậm rạp và nhiều ngọn đồi cỏ mọc um tùm. Trên những ngọn đồi này có nhiều đồn điền cà phê.

Khu vực miền núi gồm phần nằm trên dãy Trường Sơn, ranh giới tựa nhiên ở phía tây của tỉnh, và hai nhánh của dãy núi này ngăn cách Thanh Hóa với Bắc Kỳ và Nghệ An. Dân cư gồm người Thái, người Mường và ít người Mán, Mèo. Đây là xứ sở của rừng, nhiều nơi chưa được khai thác.

NDS

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ Quốc gia

Nguồn Thanh Hóa : https://vhds.baothanhhoa.vn/thanh-hoa-xua-va-nay-thanh-hoa-xua-qua-ghi-chep-cua-nguoi-phap-42748.htm