Tháo gỡ cho làng rèn truyền thống - Bài cuối: Chuyện không của riêng làng rèn Tiến Lộc

7 giờ trướcBài gốc

Người dân làng rèn Tiến Lộc hiện sản xuất theo các mẫu truyền thống. Ảnh: Nguyễn Chung

Những mong muốn chính đáng

Trở lại thời gian khoảng 10 năm về trước, đặc biệt là khi phương thức giao dịch điện tử, thông qua việc quảng bá sản phẩm hàng hóa trên các nền tảng mạng xã hội bắt đầu bùng nổ, đời sống kinh tế của gần 8.000 hộ dân ở Tiến Lộc đã thực sự thay đổi rõ rệt. Nhiều hộ dân từ chỗ chỉ làm đủ ăn thì nay đã có “của ăn, của để”, thậm chí trở nên giàu có nhờ năng suất, chất lượng của các sản phẩm dao, kéo, nông, lâm cụ của làng được tăng lên. Các đơn hàng lớn tỏa đi mọi miền tổ quốc, nhờ uy tín và thương hiệu “làng rèn Tiến Lộc”. Tuy nhiên, chỉ trong vòng 5 năm trở lại đây, tình trạng sản xuất, buôn bán của người dân làng nghề rơi vào tình cảnh vô cùng khó khăn sau sự kiện 4 chủ hộ sản xuất, kinh doanh bị khởi tố với tội danh “sản xuất, buôn bán trái phép vũ khí thô sơ”… như đã nói ở các bài trước.

Điều mà người dân làng rèn Tiến Lộc mong muốn nhất hiện nay là gì? Trả lời cho câu hỏi này, ông Lê Văn Thiết - Chủ cơ sở sản xuất và thương mại Phương Thiết (nguyên lãnh đạo xã Tiến Lộc) cho hay: Hiện nay, mong muốn mang tính cấp thiết nhất là Nhà nước nhanh chóng ban hành luật (hoặc chí ít là một văn bản mang tính pháp quy), quy định rõ ràng, đâu là công cụ lao động, đâu là vũ khí thô sơ, phổ cập, tuyên truyền đến từng người dân, từng cơ sở sản xuất. Bà con nhân dân sẽ lấy đấy làm quy chuẩn, điểm tựa tinh thần để tiếp tục đẩy mạnh, mở rộng sản xuất.

“Chúng tôi cần một quy định mang tính chính thống để tháo gỡ cho gần 8.000 hộ dân đang sinh sống nhờ vào nghề rèn tại đây. Để người dân lấy đó làm chuẩn, nếu hộ nào cố tình vi phạm, lúc ấy sẽ xử phạt thật nghiêm minh. Có như vậy, người bị xử lý mới “tâm phục, khẩu phục” và những khó khăn mang tính căn cơ mới thực sự được tháo gỡ!”- ông Thiết bày tỏ.

Cùng có nỗi lo, ông Kiều Thế Anh - nghệ nhân rèn, chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm cụ Tinh Anh Thu cũng cho biết: Nguyên tắc của sản xuất, thương mại là luôn luôn phải sáng tạo, cải tiến mẫu mã để phục vụ nhu cầu thị hiếu của khách hàng. Số lượng đơn hàng là dao, kéo, nông lâm cụ của Tiến Lộc bán ra rất lớn ở những năm trước là nhờ yếu tố kể trên. Tuy nhiên, do thiếu quy định rõ ràng đã khiến tư duy sáng tạo, đổi mới mẫu mã trong sản xuất của người dân Tiến Lộc bị thui chột. “Ngay cả một người được Nhà nước cấp bằng nghệ nhân như tôi, cũng đành bó hẹp sản xuất trong phạm vi các sản phẩm mang tính cổ điển để giữ an toàn cho bản thân và gia đình, thay vì đáp ứng nhu cầu của thị trường… Những thiệt hại có thể định lượng bằng vật chất đã là rất lớn, nhưng điều khiến tôi lo lắng hơn là sự tồn vong của làng nghề truyền thống. Nếu không kịp thời tháo gỡ khó khăn, nghề tổ truyền sẽ dần bị mai một là điều khó có thể tránh khỏi”- ông Kiều Thế Anh tâm tư.

Còn anh Lê Ngọc Nam - Giám đốc Công ty Đại Nam - một cơ sở chuyên phân phối dao bếp, nông, lâm cụ ra thị trường, thông qua việc quảng bá sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội chia sẻ: “Phải sớm có quy chuẩn để chúng tôi đẩy mạnh sản xuất, thương mại. Khi mọi việc đã được pháp luật quy định rõ ràng, người dân sẽ yên tâm làm ăn và đóng thuế đầy đủ, góp phần làm tăng nguồn thu cho ngân sách của địa phương”.

Cần sự chung tay

Tìm hiểu thêm từ các nguồn thông tin khác nhau, chúng tôi được biết: Những bất cập mà người dân làng rèn Tiến Lộc gặp phải cũng là khó khăn chung của nhiều làng rèn truyền thống khác trên khắp cả nước đang phải đối mặt. Vậy đâu là biện pháp khả dĩ để tháo gỡ những khó khăn, bất cập này cho nghề rèn?

Ông Lê Văn Thiết - Chủ cơ sở sản xuất dao Phương Thiết bày tỏ mong muốn Nhà nước sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn cho bà con làng rèn.

Trả lời cho câu hỏi nêu trên, luật sư Trần Đại Xuân - Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư Thanh Hóa cho biết: Trong Thông tư 75/2024-TTBCA, ngày 15/11/2024 của Bộ Công an, tại mục 5 có liệt kê, quy định: Dao có tính sát thương cao là vũ khí thô sơ. Nhưng như thế nào là tính sát thương cao, rất khó để phân định rạch ròi… Trước mắt, luật sư Xuân cho rằng người dân tại các làng nghề rèn truyền thống vẫn phải tuân thủ quy định của pháp luật. Đồng thời phải có hóa đơn xuất, nhập hàng, trên bao bì phải in mã QR để truy xuất nguồn gốc khi có yêu cầu.

“Bên cạnh đó, các cơ sở làng nghề phải chủ động tham khảo, lên kế hoạch sản xuất, liệt kê các mẫu dao sẽ sản xuất (có ảnh chụp kèm theo) để cơ quan có thẩm quyền thuận tiện trong công tác cấp phép và quản lý. Chính quyền địa phương và lực lượng chức năng phải làm tốt hơn nữa công tác tuyên truyền để người dân hiểu và tuân thủ đúng pháp luật”- luật sư Trần Đại Xuân nói.

Cũng nói về vấn đề này, Thượng tá Lê Hồng Thái - Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo: “Thông tư 75 của Bộ Công an ra đời đã phần nào khắc phục được những bất cập, góp phần tháo gỡ khó khăn cho người dân tại các làng nghề rèn truyền thống, trong đó có Tiến Lộc. Mặc dù còn có những điểm chưa rõ ràng nhưng người dân cần tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật trong sản xuất và kinh doanh các loại dao và nông, lâm cụ, tránh những vi phạm và xử lý đáng tiếc xảy ra”.

Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Bùi Mạnh Khoa - Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cũng cho biết: “Những bất cập hiện nay tại các làng rèn truyền thống như Tiến Lộc đang gây ra nhiều khó khăn cho người dân và chính quyền địa phương trong sản xuất, kinh doanh cũng như trong xử lý khi có vi phạm. Để giải quyết được tận gốc của vấn đề, phải có sự chung tay tháo gỡ. Đặc biệt là tại các cuộc tiếp xúc cử tri, chính quyền địa phương cần tập hợp các ý kiến, kiến nghị để đại biểu có cơ sở đề đạt nguyện vọng cử tri tới các cơ quan chức năng, từ đó tìm ra hướng giải quyết tổng thể”.

Nguyễn Chung

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/thao-go-cho-lang-ren-truyen-thong-bai-cuoi-chuyen-khong-cua-rieng-lang-ren-tien-loc.html