Từ cải cách thủ tục, phân cấp mạnh mẽ đến tạo đồng thuận xã hội, các quyết sách đột phá được kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực, tăng tốc các dự án trọng điểm và mở ra cơ hội phát triển mới cho Thủ đô.
Ủy viên Hội đồng Tư vấn kinh tế - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, TS Nguyễn Minh Phong:
Cú hích thể chế giúp tăng tốc các dự án trọng điểm
Một trong những rào cản lớn nhất cản trở các dự án trọng điểm trong nhiều năm qua là sự cồng kềnh của thủ tục hành chính, chồng chéo pháp luật và thiếu không gian linh hoạt cho chính quyền địa phương trong điều hành dự án. Điều này không chỉ khiến tiến độ các dự án bị “nghẽn” ngay từ giai đoạn chủ trương đầu tư mà còn làm tăng chi phí, giảm hiệu quả đầu tư. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11-12-2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội được đánh giá là bước đột phá về mặt thể chế để tháo gỡ nút thắt này.
Theo nội dung nghị quyết, Hà Nội được phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền trong các lĩnh vực đầu tư, quy hoạch, xây dựng, đất đai và tài chính đối với các dự án lớn. Phạm vi áp dụng bao gồm các dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án thu hút nhà đầu tư chiến lược và các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị, nhằm xử lý những điểm nghẽn của đô thị như ùn tắc giao thông, úng ngập và ô nhiễm môi trường...
Cơ chế này giảm bớt các bước trung gian, rút ngắn thời gian ra quyết định đầu tư, đồng thời cho phép Hà Nội tổ chức lập quy hoạch chi tiết, thẩm định thiết kế, lựa chọn nhà đầu tư và thậm chí khởi công xây dựng song hành với quá trình thẩm định hình thức cấp phép, thay vì chờ hoàn tất mọi thủ tục như trước đây. Đặc biệt, Nghị quyết cho phép rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng dự án khi cho phép Thành phố tổ chức lập dự án theo quy mô tổng thể và cưỡng chế thu hồi đất khi đạt tỉ lệ đồng thuận nhất định thay vì 100% như trước...
Đây là những điểm thay đổi mang tính cách mạng, tạo điều kiện cho các dự án lớn khởi động nhanh hơn, tránh tình trạng "đóng băng" vốn và mặt bằng kéo dài.
Bên cạnh đó, Nghị quyết số 85/2025/NQ-HĐND ngày 13-12-2025 của HĐND thành phố Hà Nội còn quy định nội dung, hồ sơ, điều kiện, tiêu chí, trình tự, thủ tục lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư, điều chỉnh quyết định chủ trương đầu tư các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô đã tạo ra một khung pháp lý minh bạch, rõ ràng và thống nhất cho toàn bộ quá trình từ ý tưởng đến thực thi...
Để các cơ chế này thực sự phát huy hiệu quả, cần đi kèm với đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao năng lực quản lý dự án, minh bạch thông tin và tăng cường giám sát xã hội, từ đó giúp các dự án lớn tại Hà Nội bứt phá đúng kỳ vọng.
Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm:
Chuyển biến tích cực trong tư duy phát triển
Việc Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội sớm bàn thảo, quyết định nhiều nội dung quan trọng nhằm bảo đảm nguồn lực cho các dự án trọng điểm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và triển khai các dự án theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội cho thấy tinh thần hành động rất rõ nét.
Tôi cảm nhận rõ sự chuyển biến tích cực trong tư duy phát triển của Hà Nội. Lần này, những đột phá thể chế từ Trung ương đã gặp được sự chủ động, linh hoạt và quyết tâm rất cao của chính quyền Thủ đô. Nhiều cơ chế không chỉ thí điểm mà thực sự trở thành công cụ quan trọng để tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài nhiều năm trong đầu tư hạ tầng, giải phóng mặt bằng, chỉnh trang và tái thiết đô thị.
Điều đáng ghi nhận là Hà Nội không chờ đủ điều kiện mới hành động, mà đồng thời chuẩn bị nguồn lực, hoàn thiện cơ chế và tổ chức thực hiện. Khi thể chế được khơi thông, không gian phát triển đô thị sẽ được mở rộng, niềm tin xã hội được củng cố và các nguồn lực trong dân, trong doanh nghiệp sẽ được huy động mạnh mẽ hơn cho phát triển.
Ở tầm nhìn dài hạn, những chuyển động sớm ngay từ đầu năm 2026 đang góp phần định hình rõ “bộ ba trụ cột” phát triển Thủ đô: Thể chế - quy hoạch - mô hình phát triển mới. Trong đó, thể chế được xác định là khâu đột phá, tạo nền tảng để quy hoạch đi vào cuộc sống và mở đường cho các mô hình tăng trưởng hiện đại, gắn với kinh tế xanh, kinh tế số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026 và duy trì tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tiếp theo là thách thức lớn, nhưng không phải không có cơ sở. Khi các dự án trọng điểm được tháo gỡ về cơ chế, khi nguồn lực đất đai và xã hội được sử dụng hiệu quả hơn, Hà Nội hoàn toàn có điều kiện để tạo ra bước chuyển mạnh mẽ, nâng cao chất lượng tăng trưởng và chất lượng sống đô thị.
Những đột phá thể chế hôm nay không chỉ phục vụ cho mục tiêu trước mắt, mà còn đặt nền móng cho tầm nhìn phát triển Thủ đô trong 100 năm tới. Hà Nội cần phát triển không chỉ về quy mô, mà quan trọng hơn là về chất lượng không gian đô thị, môi trường sống và năng lực cạnh tranh.
Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội Nguyễn Thế Điệp:
Gỡ bế tắc trong giải phóng măt bằng, cải tạo chung cư cũ
Tôi cho rằng Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các dự án quan trọng tại Thủ đô Hà Nội là một quyết sách mang tính đột phá, trao quyền chủ động cho chính quyền đô thị.
Hà Nội được quyết định mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cao hơn quy định hiện hành, có thể xem là “chìa khóa” tháo gỡ nút thắt lớn nhất, dai dẳng nhất trong nhiều năm qua đối với hàng loạt dự án trọng điểm của thành phố.
Không ít dự án tại Hà Nội bị kéo dài hàng chục năm do vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng. Nguyên nhân không chỉ nằm ở giá đất, mà còn ở sự chênh lệch lớn giữa mức bồi thường theo khung giá và cơ chế hiện hành với kỳ vọng của người dân, trong bối cảnh giá đất thị trường biến động mạnh. Khi quyền lợi chính đáng của người dân chưa được bảo đảm thỏa đáng, việc đạt được sự đồng thuận gần như bất khả thi.
Cùng với đó, việc hạ “ngưỡng” đồng thuận trong cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ xuống còn 75% cũng là một bước tiến đáng ghi nhận. Trước đây, yêu cầu về sự đồng thuận gần như tuyệt đối vô hình trung tạo ra thế bế tắc kéo dài. Hệ quả là hàng trăm khu chung cư cũ xuống cấp nghiêm trọng, mất an toàn, vẫn “bất động” suốt nhiều năm, gây lãng phí lớn về quỹ đất và nguồn lực xã hội. Việc điều chỉnh ngưỡng đồng thuận xuống 75% vừa bảo đảm quyền tham gia, tiếng nói của đa số cư dân, vừa tránh tình trạng “thiểu số quyết định số phận đa số”. Đây là cách tiếp cận phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời phản ánh tư duy quản trị đô thị hiện đại, đặt lợi ích cộng đồng và an toàn xã hội lên trên những lợi ích cục bộ.
Khi hai cơ chế quan trọng này được triển khai đồng bộ, tôi tin rằng các dự án hạ tầng trọng điểm sẽ được đẩy nhanh tiến độ, các khu chung cư cũ được tái thiết theo hướng văn minh, hiện đại, an toàn hơn, góp phần cải thiện chất lượng sống của người dân đô thị.
Xa hơn, các quyết sách đột phá trên không chỉ giải quyết những vướng mắc trước mắt, mà còn tạo tiền đề để Hà Nội chủ động hơn trong việc huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai. Đây chính là nền tảng quan trọng để Thủ đô thực hiện thành công các chiến lược phát triển dài hạn.
Hương - Hân (thực hiện)