Gỡ “nút thắt” trong quá trình hưởng trợ cấp
Thực tế nhiều năm qua cho thấy, không ít lao động sau khi mất việc đã nhanh chóng rời địa phương để tìm kiếm cơ hội mới tại các đô thị lớn, khu công nghiệp hoặc vùng kinh tế trọng điểm. Tuy nhiên, trước đây, việc thay đổi nơi cư trú thường kéo theo nhiều vướng mắc trong quá trình hưởng trợ cấp thất nghiệp, từ thủ tục hành chính phức tạp đến nguy cơ gián đoạn quyền lợi. Điều này phần nào làm giảm hiệu quả của chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) trong việc hỗ trợ người lao động tái hòa nhập thị trường.
Luật Việc làm 2025 và Nghị định số 374/2025/NĐ-CP đã bổ sung, hoàn thiện quy định về chuyển nơi hưởng trợ cấp thất nghiệp theo hướng linh hoạt, phù hợp hơn với thực tiễn. Theo đó, người lao động có thể thực hiện thủ tục chuyển nơi hưởng trong quá trình nhận trợ cấp mà không bị gián đoạn, đồng thời, vẫn bảo đảm thực hiện nghĩa vụ thông báo tìm kiếm việc làm theo quy định.
Chính sách “theo chân” người lao động
Quy định mới được đánh giá là bước tiến quan trọng khi chuyển từ cách tiếp cận quản lý theo địa bàn sang phục vụ theo nhu cầu dịch chuyển của người lao động. Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng mở, việc bảo đảm quyền lợi không bị “đứt quãng” khi thay đổi nơi sinh sống và làm việc là yêu cầu tất yếu.
Tại tọa đàm “Thực thi Luật Việc làm 2025: Bảo hiểm thất nghiệp - từ trợ cấp sang quản trị thị trường lao động” do VnEconomy tổ chức, ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp (Cục Việc làm, Bộ Nội vụ) nhấn mạnh, các quy định mới đã được xây dựng theo hướng khắc phục những bất cập trong thực tiễn, đồng thời tăng tính thích ứng với sự dịch chuyển của thị trường lao động.
“Bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là chính sách hỗ trợ thụ động, mà đang chuyển sang vai trò hỗ trợ tích cực cho thị trường lao động, giúp người lao động nhanh chóng quay trở lại làm việc”, ông Trần Tuấn Tú cho biết.
Việc bổ sung quy định chuyển nơi hưởng trợ cấp không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy chính sách. Nếu trước đây, BHTN chủ yếu tập trung vào chi trả trợ cấp, thì nay đã mở rộng sang các chức năng như hỗ trợ duy trì việc làm, đào tạo nâng cao kỹ năng và kết nối việc làm.
Số hóa thủ tục, tăng hiệu quả quản lý
Cùng với việc hoàn thiện quy định, quá trình số hóa thủ tục hành chính cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa chính sách. Người lao động hiện có thể nộp hồ sơ, thực hiện thủ tục và thông báo tình trạng tìm kiếm việc làm thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian đi lại.
Việc ứng dụng công nghệ còn tạo nền tảng để các địa phương liên thông dữ liệu, từ đó hỗ trợ việc chuyển nơi hưởng trợ cấp diễn ra nhanh chóng, chính xác hơn. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng có điều kiện theo dõi sát hơn dòng dịch chuyển lao động giữa các vùng.
Không dừng lại ở đó, quy định mới còn gắn với định hướng xây dựng hệ thống dịch vụ việc làm hiện đại, trong đó có Sàn giao dịch việc làm quốc gia. Đây sẽ là nền tảng kết nối cung - cầu lao động trên phạm vi toàn quốc, hỗ trợ người lao động tìm việc nhanh hơn dù đang ở bất kỳ địa phương nào.
Có thể thấy, việc hoàn thiện quy định về chuyển nơi hưởng trợ cấp thất nghiệp là một bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu lớn hơn của Luật Việc làm 2025: Chuyển từ “bảo hiểm thụ động” sang “an sinh chủ động”. Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ, nhu cầu di chuyển lao động giữa các vùng ngày càng tăng, những thay đổi này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của chính sách BHTN, đồng thời thúc đẩy thị trường lao động phát triển linh hoạt và bền vững hơn.
Minh Khôi