Những ngày đầu tháng 4-2026, phóng viên Báo Người Lao Động trở lại công trường dự án đường Vành đai 2 TPHCM, đoạn Phạm Văn Đồng - nút giao Gò Dưa (đoạn 3).
Chờ đợi khép kín vành đai
Nơi đây, vào dịp Tết Nguyên đán vừa qua, máy móc và công nhân tập trung dọn dẹp, phát quang. Tuy nhiên, sau đó sự im lìm, vắng vẻ quay lại. Ngay đoạn nút giao Gò Dưa, tuy sạch sẽ hơn trước nhưng sự chuyển động không đáng kể.
Theo ghi nhận, một số hạng mục công trình xây từ rất lâu trước đó vẫn trong tình trạng dở dang, bê-tông xen lẫn rêu xanh, cỏ dại phơi mình trong trưa nắng. Nhiều đoạn đất dự án được quây tôn, rào chắn, cũng có nơi là bãi đậu xe, đường dân sinh và người dân vẫn chăn thả bò như trước.
Đường Vành đai 2 TPHCM được chờ đợi sớm khép kín
Theo hồ sơ dự án, sau gần 20 năm quy hoạch, Vành đai 2 TPHCM vẫn còn 14/64 km chưa xây dựng, với 4 đoạn. Trong đó, đoạn 3 dài khoảng 2,7 km, vốn đầu tư hơn 2.700 tỉ đồng, xây dựng theo hình thức đối tác công - tư, được khởi công từ năm 2017; đến năm 2020 thì tạm ngưng do vướng mắc mặt bằng và thủ tục pháp lý.
Nói về công trình này, nhà đầu tư là Công ty CP Văn Phú - Bắc Ái cho biết đã chuẩn bị nguồn lực cần thiết để sẵn sàng thi công trở lại khi UBND TPHCM ký phụ lục hợp đồng. Sau đó, với mặt bằng được bàn giao, doanh nghiệp sẽ thi công ngay và phấn đấu hoàn thành trong năm nay.
Ưu tiên hạng mục lớn
Phóng viên cũng tới đoạn 1, từ cầu Phú Hữu đến đường Võ Nguyên Giáp và đoạn 2, từ đường Võ Nguyên Giáp đến Phạm Văn Đồng. Hai đoạn có chiều dài lần lượt 3,5 km và 2,5 km, tổng mức đầu tư gần 13.900 tỉ đồng này được khởi công hồi cuối năm 2025.
Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM thông tin công trình dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2027.
Khi đó, Vành đai 2 khu vực phía Đông được khép kín, tạo thành trục giao thông liên hoàn, giảm áp lực giao thông trên các tuyến hiện hữu như xa lộ Hà Nội, Mai Chí Thọ, Đồng Văn Cống, Quốc lộ 1.
Dù vậy, tiến độ dự án phụ thuộc quá trình bàn giao mặt bằng. Theo chủ đầu tư, đoạn 1 đến nay mới bàn giao mặt bằng được 396/888 trường hợp. Dự kiến, tháng 4-2026 bàn giao thêm 241 trường hợp; số còn lại tại khu vực nút giao Bình Thái dự kiến hoàn tất trong quý II/2026.
Đoạn 2 hiện mới bàn giao 170/262 trường hợp. Những trường hợp còn lại dự kiến đến tháng 5-2026 sẽ hoàn tất, khi người dân được bố trí tái định cư, nhận bồi thường. Chủ đầu tư sẽ ưu tiên triển khai hạng mục quan trọng như hầm chui và cầu vượt tại nút giao Vành đai 2 - Phạm Văn Đồng, nút giao Bình Thái khi đủ mặt bằng.
Rõ ràng 19 bước
Bên cạnh việc tích cực tháo gỡ khó trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng những dự án hiện hữu, TPHCM đang từng bước hoàn chỉnh quy định về trình tự thủ tục bồi thường giải phóng mặt bằng cũng như ứng dụng công nghệ để quản lý, điều hành, giải quyết công việc tốt hơn, góp phần đẩy nhanh các dự án hạ tầng trọng điểm.
Dự kiến hôm nay (6-4), Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh sẽ chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông thành phố làm chủ đầu tư. Ngày 7-4, lãnh đạo UBND TPHCM sẽ nghe báo cáo về phần mềm "Quản lý tiến độ thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng".
Vừa qua, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh đã ký ban hành kế hoạch bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 đoạn qua phường Tân Tạo, phường An Lạc, phường Bình Đông, xã Tân Nhựt và xã Bình Chánh (vốn đầu tư 16.285 tỉ đồng, trong đó giải phóng mặt bằng hơn 9.500 tỉ đồng với hàng ngàn hộ ảnh hưởng).
Động thái này nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ, hiệu quả, minh bạch các nhiệm vụ trong việc thu hồi đất phục vụ dự án; bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời đáp ứng tiến độ bàn giao mặt bằng. Kế hoạch được triển khai qua quy trình 19 bước, từ khâu xây dựng kế hoạch thu hồi đất dự án đến khâu cuối là quản lý đất thu hồi và bàn giao cho chủ đầu tư.
Theo kế hoạch này, trước ngày 15-4, nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được thực thi. Chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định thu hồi đất theo quy định trước ngày 20-4. UBND cấp xã vận động, thuyết phục để tạo sự đồng thuận đối với trường hợp người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất để ban hành quyết định thu hồi đất, hoàn thành trước ngày 25-4.
UBND 5 phường, xã và đơn vị liên quan báo cáo tiến độ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư định kỳ trước 17 giờ thứ năm hằng tuần về UBND TPHCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường; đồng thời theo dõi, cập nhật tiến độ vào phần mềm quản lý tiến độ bồi thường do Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng.
Một nghị quyết cho nhiều công trình
Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết tính đến nay, tổng chi phí bồi thường năm 2025 của 3 khu vực tại TPHCM với 257 dự án là 61.587 tỉ đồng, đã giải ngân 56.126 tỉ đồng. Trong khi đó, năm 2026 có 166 dự án được giao kế hoạch đầu tư công từ nguồn vốn ngân sách địa phương, với 35.176 tỉ đồng và đã giải ngân 8.080 tỉ đồng.
Các dự án hứa hẹn tăng tốc nhờ những chính sách phù hợp
Để các dự án triển khai nhanh chóng, việc xây dựng dự thảo Nghị quyết quy định trình tự thủ tục tổ chức thực hiện điều tra, khảo sát, ghi nhận hiện trạng, đo đạc, kiểm đếm, thống kê, phân loại diện tích đất thu hồi và tài sản gắn liền với đất thu hồi đang được tiến hành khẩn trương.
Vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì cuộc họp cùng các sở, ngành, đơn vị liên quan lấy ý kiến góp ý dự thảo, tổng hợp gửi Sở Tư pháp thẩm định, hoàn thành trong giai đoạn đầu tháng 4 để trình cấp thẩm quyền.
Bài và ảnh: QUỐC ANH