Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhận thức và thói quen chăm sóc răng miệng của nhiều người vẫn còn hạn chế, khiến các bệnh lý răng miệng ngày càng phổ biến, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao nhận thức trong xã hội.
Khám, tư vấn răng miễn phí cho người dân. Ảnh: Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam
Bệnh răng miệng - nhóm bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất
Sức khỏe răng miệng hiện nay không chỉ là vấn đề của mỗi cá nhân mà đã trở thành thách thức đối với sức khỏe cộng đồng. Tại Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Sức khỏe răng miệng thế giới (20-3) do Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam tổ chức, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết, theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trên toàn cầu có khoảng 3,5 tỷ người đang sống chung với các bệnh răng miệng, khiến đây trở thành nhóm bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất hiện nay. Tại Việt Nam, kết quả điều tra sức khỏe răng miệng cho thấy hơn 90% người dân từng mắc các bệnh lý răng miệng ở các mức độ khác nhau.
PGS.TS Trần Cao Bính, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương, Chủ tịch Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam khẳng định, một hàm răng chắc khỏe không chỉ giúp ăn ngon mà còn góp phần nâng cao hiệu quả học tập và lao động, qua đó góp phần nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần và hạnh phúc của mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng. Tuy vậy, các bệnh răng miệng như sâu răng, viêm lợi, viêm nha chu hay mất răng vẫn phổ biến ở nhiều lứa tuổi. Đáng chú ý, phần lớn những bệnh lý này hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu mỗi người được trang bị kiến thức đúng đắn, hình thành thói quen chăm sóc răng miệng khoa học và chủ động tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng kịp thời.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải ai cũng biết cách chăm sóc răng miệng đúng cách. Theo PGS.TS Trần Cao Bính, nhiều người có thói quen đánh răng xong rồi ăn sáng. Theo khuyến cáo mới, để giúp răng chắc khỏe hơn, nên đánh răng sau bữa sáng hoặc đánh răng trước và sau bữa sáng khoảng 2 tiếng. Bởi trong kem đánh răng có thành phần sodium fluoride (còn gọi là flo) giúp bảo vệ răng chắc khỏe hơn. Nếu đánh răng xong ăn ngay, flo sẽ bị đào thải, không tồn tại trong nước bọt và khó phát huy tác dụng bảo vệ men răng.
Không chỉ vậy, theo các nghiên cứu, khoảng 90% người Việt Nam mắc bệnh răng miệng nhưng tỉ lệ khám răng miệng định kỳ trong một năm chỉ khoảng 7%. Thậm chí, nhiều người khi bị đau răng thường tự mua thuốc uống thay vì đến cơ sở y tế. Phần lớn người dân chỉ đi khám khi răng đã đau, sưng hoặc có dấu hiệu viêm nhiễm. Khi đó, việc điều trị thường phức tạp và tốn kém hơn nhiều so với phòng ngừa hoặc phát hiện sớm.
Cần chăm sóc răng miệng đúng cách
Theo Bộ Y tế, hệ thống chuyên môn của ngành Răng hàm mặt trong nước hiện đã được chuẩn hóa với 360 quy trình kỹ thuật. Nhiều kỹ thuật cao trong phẫu thuật và chỉnh hình hàm mặt đã được làm chủ, góp phần nâng cao chất lượng điều trị. Bên cạnh đó, nhiều mô hình chăm sóc răng miệng tại cộng đồng, trường học và y tế cơ sở cũng được triển khai hiệu quả.
Riêng năm 2026, Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam phát động Tháng khám, tư vấn và chăm sóc sức khỏe răng miệng miễn phí cho cộng đồng. Chương trình đã nhận được sự hưởng ứng của hơn 50 cơ sở răng hàm mặt công lập và tư nhân trên cả nước. Theo kế hoạch, hơn 47.000 trẻ em và người dân sẽ được khám và tư vấn về sức khỏe răng miệng thông qua chương trình này.
Để cải thiện sức khỏe răng miệng cho người dân, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn kêu gọi các cơ quan quản lý cần tiếp tục quan tâm đầu tư cho các chương trình chăm sóc răng miệng cộng đồng. Cùng với đó, các nhà trường cần giáo dục thói quen chăm sóc răng miệng cho học sinh ngay từ nhỏ. Các doanh nghiệp và tổ chức xã hội cần tích cực tham gia các hoạt động truyền thông và chăm sóc sức khỏe. Quan trọng hơn, mỗi người dân cần chủ động chăm sóc sức khỏe răng miệng của bản thân và gia đình, bởi sức khỏe răng miệng không thể tách rời sức khỏe mỗi người.
Bên cạnh các hoạt động cộng đồng, các chuyên gia cũng đưa ra nhiều khuyến cáo cụ thể để người dân có thể chủ động chăm sóc răng miệng ngay từ những thói quen đơn giản trong sinh hoạt hằng ngày.
“Người dân nên áp dụng nguyên tắc “2:2:2:2” trong chăm sóc răng miệng. Theo đó, mỗi người nên chải răng ít nhất hai lần mỗi ngày, mỗi lần chải răng tối thiểu hai phút, hạn chế ăn trong vòng hai giờ sau khi chải răng và đi khám răng định kỳ ít nhất hai lần mỗi năm” - PGS.TS Trần Cao Bính lưu ý.
PGS.TS Trần Cao Bính cũng cho rằng, việc hình thành thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách ngay từ nhỏ là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh răng miệng trong tương lai. Khi trẻ em được hướng dẫn đánh răng đúng cách, kiểm tra răng miệng định kỳ và hiểu rõ vai trò của việc bảo vệ răng, những thói quen tích cực này sẽ được duy trì suốt đời.
Trong bối cảnh bệnh răng miệng vẫn đang phổ biến, việc thay đổi nhận thức và thói quen chăm sóc răng miệng của người dân trở nên đặc biệt quan trọng. Khi mỗi người chủ động bảo vệ hàm răng của mình bằng những hành động đơn giản nhưng khoa học mỗi ngày, thông điệp của Ngày Sức khỏe răng miệng thế giới mới thực sự được lan tỏa và mang lại ý nghĩa thiết thực cho xã hội.
Gia Phong