Giáo viên và học sinh Trường TH-THCS-THPT Đinh Tiên Hoàng (phường Tam Hiệp) trong tiết học. Ảnh: Công Nghĩa
Dù giải quyết được vấn đề phân mảnh kiến thức và tiết kiệm chi phí cho người dân, việc thay đổi SGK cũng đặt ra yêu cầu thích ứng đối với giáo viên và học sinh. Đồng thời công tác cung ứng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp cung ứng sách với các nhà trường.
Chủ động thích ứng
Thực tiễn triển khai “một chương trình, nhiều bộ SGK” thời gian qua đã mang lại sự đa dạng, song cũng cần những bước điều chỉnh để thuận lợi hơn trong công tác quản lý, chuẩn hóa nền tảng tri thức và đánh giá năng lực học sinh. Hơn thế nữa, sự ổn định của bộ sách giúp các thế hệ học sinh dễ dàng kế thừa, tái sử dụng tài liệu, qua đó giải quyết hiệu quả bài toán chi phí học tập cho nhiều gia đình. Sự thống nhất này mở ra cơ hội để toàn ngành giáo dục chung một nhịp đập chuyên môn.
Theo thống kê của Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học Đồng Nai, các trường học trên địa bàn tỉnh từ trước đến nay chủ yếu giảng dạy bộ sách Chân trời sáng tạo (chiếm khoảng 70%) và Cánh diều (khoảng 30%). Do đó, việc chuyển sang bộ Kết nối tri thức với cuộc sống sẽ đòi hỏi sự linh hoạt thích ứng. Khi hoàn tất “bước đệm” chuyển đổi này, ngành giáo dục Đồng Nai sẽ hoàn toàn đồng bộ với mặt bằng chung, tận dụng tối đa kho học liệu điện tử phong phú của cả nước.
Đứng trước sự thay đổi về học liệu, đội ngũ giáo viên toàn tỉnh cần chủ động cao trong việc nghiên cứu và bồi dưỡng chuyên môn. Hiện nhiều trường học và giáo viên trên địa bàn tỉnh đã chủ động đặt mua bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống để nghiên cứu. Mục đích là lên kế hoạch sớm tổ chức sinh hoạt, tập huấn kỹ trong dịp hè, giúp giáo viên nắm bắt sâu sắc ý đồ biên soạn và tự tin khi bước lên bục giảng.
Đối với học sinh, việc tiếp cận định dạng SGK mới mang đến trải nghiệm học tập thú vị nhưng cũng cần một khoảng thời gian nhất định để làm quen với mạch kiến thức, đặc biệt là ở các lớp chuyển cấp. Để đồng hành với học sinh, các trường học đã lên phương án thành lập các nhóm hỗ trợ học tập, tăng cường ôn luyện để củng cố nền tảng. Đồng thời nguồn SGK cũ vẫn được lưu trữ cẩn thận tại thư viện, tiếp tục đóng vai trò là tài liệu tham khảo giá trị nhằm đa dạng hóa góc nhìn cho cả thầy và trò.
PGS.TS Trần Kiều, Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý - giáo dục Việt Nam (người từng tham gia thẩm định tổng thể Chương trình Giáo dục phổ thông 2018) cho rằng: Quá trình chuyển đổi sang một bộ SGK thống nhất sẽ không tạo ra nhiều bỡ ngỡ. Tuy có nhiều bộ sách nhưng tất cả đều có những nét chung, bám sát chương trình giáo dục mới. Những yếu tố cốt lõi là không thể thay đổi, đơn cử như: mục tiêu chương trình, khung nội dung, yêu cầu cần đạt, phương pháp và đánh giá. Việc thay đổi này có những thuận lợi bởi thế hệ giáo viên ngày nay đều thích ứng linh hoạt.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo ĐỖ ĐĂNG BẢO LINH: Chủ động xây dựng phương án dùng thống nhất một bộ sách
Hiện ngành giáo dục Đồng Nai đang tuyên truyền sâu rộng đến các trường và phụ huynh về việc năm học mới 2026-2027 toàn tỉnh sẽ sử dụng chung một bộ SGK. Ngoài công tác tuyên truyền, sở cũng xây dựng kế hoạch liên hệ với các nhà xuất bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm đảm bảo cung cấp sách kịp thời trước thềm năm học mới. Mục tiêu trọng tâm là đảm bảo mọi học sinh đều được tiếp cận và có đủ sách để học tập, đặc biệt chú trọng hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Sẵn sàng kịch bản cung ứng
Chuẩn bị cho năm học 2026-2027, học sinh tỉnh Đồng Nai dự kiến cần từ 7-8 triệu bản SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Đây là số lượng bản sách khá lớn, cần có thời gian chuẩn bị để quá trình cung cấp sách đến tay học sinh kịp thời trước thời điểm khai giảng. Ngoài ra, ngành cũng phải tính toán, rà soát việc tiếp cận SGK mới tại các trường ở vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là học sinh có hoàn cảnh khó khăn ở khu vực biên giới.
Ông Võ An Ninh, Giám đốc Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học Đồng Nai cho biết: Nếu như trước đây, công ty thường nhập SGK lưu kho từ tháng 3 để phân loại thì năm nay, kế hoạch tiếp nhận sẽ tập trung vào tháng 6. Việc chỉ sử dụng một bộ sách sẽ loại bỏ được khâu phân loại phức tạp, song thời gian nhập hàng đòi hỏi các đơn vị cung ứng phải có kịch bản phân phối thật khoa học, nhịp nhàng bởi số lượng lên tới hàng triệu bản.
Để cung cấp SGK mới đến học sinh trước thềm năm học 2026-2027, Sở Giáo dục và Đào tạo cần sớm có những chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời đối với các nhà trường; tham mưu UBND tỉnh có chính sách khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp chủ lực trong phân phối SGK và các nhà sách lớn trên địa bàn. Bên cạnh đó, cần tiếp tục duy trì chương trình bình ổn mặt hàng SGK để giúp phụ huynh có điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình trang bị cho con em.
Phát huy hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND cấp xã hiện đóng vai trò trọng tâm trong công tác phân phối SGK cho bậc tiểu học và THCS. Các địa phương đang khẩn trương lên phương án tiếp nhận và điều phối sách đến tận điểm trường lẻ, ưu tiên cao nhất cho các khu vực biên giới của tỉnh như: Lộc Thành, Hưng Phước, Bù Gia Mập, Đăk Ơ… Song song với nỗ lực cung ứng, chính quyền cấp xã cũng chú trọng phối hợp cùng lực lượng quản lý thị trường kiểm tra chặt chẽ, kiên quyết xử lý tình trạng SGK giả để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Chị Vũ Thị Hậu, phụ huynh ở xã Xuân Lộc cho biết: Năm học này, các con của chị đang dùng bộ sách Cánh diều nhưng từ năm sau sẽ chuyển sang bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Chính vì vậy, chị lo lắng rằng khi cả nước dùng chung một bộ sách thì thị trường sẽ khan hiếm do cung cấp không kịp thời, giá cả lại đắt đỏ. Chị Hậu mong quá trình chuyển đổi sách sẽ diễn ra thuận lợi và các con sẽ nhanh chóng thích nghi; đặc biệt là thị trường cung ứng sách phải kịp thời, giá cả hợp lý.
Công Nghĩa