Thay đổi tư duy làm nông

3 giờ trướcBài gốc

Hợp tác xã thu mua lúa của người dân ngay tại ruộng. Ảnh: CHÂU THÀNH

Máy móc trên cánh đồng

Những ngày cuối tháng 4 đầu tháng 5, trên cánh đồng lúa tại xã Thăng Phú, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương. Máy gặt đập liên hợp chạy băng băng, phía sau là máy cuốn rơm dọn sạch đồng bãi, xe tải túc trực bên bờ ruộng để vận chuyển lúa tươi về kho sấy. Tất cả tạo nên một dây chuyền khép kín, hiện đại.

Ông Phan Tấn Triều, nông dân dày dạn kinh nghiệm tại thôn Mỹ Trà, xã Thăng Phú cho biết, vụ đông xuân năm nay, gia đình ông canh tác 5 mẫu lúa. Nếu là 10 năm trước, với diện tích này, vợ chồng ông phải chuẩn bị trước cả tháng trời từ việc tìm người gặt, lo chỗ phơi lúa, canh thời tiết... Nhưng nay, mọi thứ đã đổi khác.

“Trước đây, người làm ruộng chúng tôi đúng nghĩa là “tay lấm chân bùn”, lo đủ mọi khâu từ gieo sạ, chăm bón đến lúc thu hoạch còn phải lo đầu ra. Nay tham gia mô hình liên kết, nông dân chúng tôi giống như người quản lý hơn. Chúng tôi tập trung vào việc giám sát diện tích canh tác, theo dõi quy trình kỹ thuật và quản lý sản lượng. Những khâu nặng nhọc nhất đã có máy móc và phía doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) lo liệu”, ông Triều chia sẻ.

Thực tế này cho thấy vai trò của người nông dân đang có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Thay vì trực tiếp tham gia mọi công đoạn thủ công, nông dân đang từng bước chuyển sang tham gia tổ chức sản xuất theo hướng chuyên nghiệp.

Đưa các giống lúa chất lượng cao vào sản xuất. Ảnh: CHÂU THÀNH

Ông Nguyễn Công Phi, Phó Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng trung ương Quảng Nam cho biết, sản xuất nông nghiệp đang chuyển mạnh từ phương thức truyền thống sang hướng hiện đại, thông minh và bền vững theo chuỗi giá trị. Thay vì chỉ dừng lại ở các khâu “trồng - chăm - thu hoạch”, ngành nông nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như hệ thống tưới tự động, nhà kính, thiết bị bay không người lái trong phun thuốc, gieo sạ… Đồng thời chuyển trọng tâm từ sản lượng sang chất lượng nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường về nông sản sạch, an toàn theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP.

Sự chuyển biến này không chỉ giúp giảm bớt cường độ lao động mà còn minh chứng cho quá trình tái cơ cấu nông nghiệp địa phương theo hướng bền vững, gắn với liên kết chuỗi giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

UBND thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Kế hoạch số 155/KH-UBND triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050.

Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2050, hoạt động trồng trọt sẽ được tổ chức theo chuỗi giá trị tuần hoàn, ứng dụng công nghệ số và nông nghiệp thông minh.

Tất cả diện tích trồng trọt áp dụng quy trình canh tác bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước và vật tư đầu vào.

Cùng với đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Thành phố sẽ chuyển đổi diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang cây trồng cạn có giá trị cao, hoặc sản xuất lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản; mở rộng diện tích cây lâu năm để tăng khả năng hấp thụ các bon.

Tăng năng suất từ liên kết chuỗi

Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và môi trường, vụ đông xuân 2025 - 2026, toàn thành phố gieo cấy hơn 87,6 nghìn héc ta lúa, với năng suất bình quân ước đạt hơn 65 tạ/ha. Điều đáng nói là tại những vùng triển khai mô hình liên kết sản xuất lúa giống, hiệu quả kinh tế được ghi nhận cao hơn hẳn so với canh tác đơn lẻ. Điều này cho thấy khi sản xuất được tổ chức theo chuỗi, giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích không còn là con số lý thuyết.

Ông Triệu Tấn Phú, Giám đốc Công ty TNHH ThaiBinh Seed miền Trung - Tây Nguyên, cho biết, đơn vị đã kiên trì xây dựng mối liên kết với HTX và nông dân địa phương trong gần 20 năm qua. Trung bình mỗi năm, công ty triển khai hơn 2.000ha; riêng vụ đông xuân 2025 - 2026 này tổ chức sản xuất khoảng 1.500ha với 27 bộ giống chất lượng cao.

Khi tham gia chuỗi, nông dân được hỗ trợ toàn diện từ giống, phân bón đến kỹ thuật canh tác nghiêm ngặt. Doanh nghiệp thu mua lúa tươi ngay tại ruộng giúp nông dân tránh được rủi ro “được mùa mất giá” hay những hao hụt trong quá trình phơi sấy thủ công.

Sự hiện diện của các HTX với vai trò cầu nối cũng ngày càng rõ nét. Tại HTX Kinh doanh dịch vụ Hòa Tiến 1, việc phối hợp với Công ty TNHH Nông nghiệp Đồng Tâm triển khai gần 45ha lúa giống ĐT68 và Hà Phát 3 đã bước sang vụ thứ tư liên tiếp. Những giống lúa chất lượng cao này đang dần thay thế các bộ giống cũ, không chỉ cho năng suất ổn định mà còn đáp ứng tốt nhu cầu thị trường.

Hội Nông dân phường Hương Trà đang triển khai mô hình liên kết trồng ớt. Ảnh: Đại Quang

Ông Trần Văn Hải, Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Đồng Tâm khẳng định, việc liên kết với HTX giúp doanh nghiệp chủ động được nguồn nguyên liệu sạch, ổn định về số lượng và chất lượng. Ngược lại, nông dân có điều kiện tiếp cận với tiến bộ kỹ thuật mới nhất, được bảo đảm về giá và đầu ra. Đây chính là mối quan hệ tương hỗ, cùng có lợi, tạo nên sự bền vững cho chuỗi giá trị lúa gạo.

Ông Võ Văn Chín, Giám đốc HTX Nông nghiệp Quế Phú cho biết, đơn vị đang đẩy mạnh liên kết với hai doanh nghiệp để tổ chức sản xuất lúa chất lượng cao và lúa giống. Với hệ thống máy móc làm đất tương đối đồng bộ, HTX chủ động triển khai gieo sạ khoảng 200ha đúng khung lịch thời vụ.

Trong quá trình sản xuất, HTX trực tiếp đảm nhận khâu chăm sóc, ứng dụng thiết bị bay không người lái trong phun thuốc bảo vệ thực vật và bón phân, hiện đã đạt trên 60% diện tích.

Dù chưa sở hữu máy gặt đập liên hợp, HTX vẫn chủ động ký hợp đồng với các đơn vị dịch vụ bên ngoài để đảm bảo thu hoạch kịp thời, đồng thời tổ chức vận chuyển lúa từ ruộng về điểm tập kết và liên kết với doanh nghiệp thu mua ngay tại cánh đồng. Nhờ đó, quy trình sản xuất - tiêu thụ được khép kín, giảm đáng kể chi phí và rủi ro cho nông dân.

Liên kết chuỗi giá trị gắn tiêu thụ sản phẩm ớt

Hội Nông dân phường Hương Trà đang triển khai mô hình liên kết trồng ớt giữa HTX Nông lâm nghiệp Đồng Hành với các hộ nông dân trên địa bàn phường. Việc triển khai mô hình liên kết theo chuỗi giá trị gắn với tiêu thụ sản phẩm đã bước đầu khẳng định hiệu quả kinh tế, tạo nguồn thu nhập ổn định cho các hộ nông dân.

Ông Nguyễn Quyền, Giám đốc HTX Nông lâm nghiệp Đồng Hành, phường Hương Trà cho biết: “Khi tham gia mô hình này, các hộ nông dân được tập huấn kỹ thuật, cung cấp giống, phân bón, theo dõi sâu bệnh và hỗ trợ chăm sóc. Đồng thời HTX cam kết đảm bảo đầu ra sản phẩm với giá cả rõ ràng, minh bạch. Theo tính toán, nếu giá cả thuận lợi, mỗi sào trồng ớt sẽ cho lợi nhuận khoảng 30-40 triệu đồng”.

Không chỉ mang lại thu nhập ổn định, mô hình trồng ớt còn tạo ra hàng chục việc làm tại chỗ, nhất là cho phụ nữ trung niên và người già không có điều kiện đi làm xa. Hiện tại, toàn phường Hương Trà có hơn 40 hộ dân với tổng diện tích trồng ớt hơn 2ha tham gia mô hình liên kết.

Theo ông Trương Vĩnh Bá, Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Hương Trà, đây là hướng đi triển vọng, góp phần giúp nông dân nâng cao thu nhập, phát triển kinh tế bền vững và từng bước làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

ĐẠI QUANG

TẤN CHÂU - QUỐC THÀNH

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/thay-doi-tu-duy-lam-nong-3335280.html