Thêm một ông lớn fintech Mỹ cắt giảm 4.000 việc làm

3 giờ trướcBài gốc

Làn sóng cắt giảm nhân sự trong ngành công nghệ Mỹ đang bước sang một giai đoạn mới khi trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ là công cụ hỗ trợ mà trở thành lý do trực tiếp cho các quyết định tái cấu trúc quy mô lớn.

CEO Jack Dorsey của Block vừa thông báo cắt giảm 4.000 nhân sự

Block và tham vọng “nhỏ gọn, lấy AI làm gốc”

Block được thành lập năm 2009 với tên gọi ban đầu là Square, đến năm 2021 đổi tên nhằm phản ánh tham vọng mở rộng hệ sinh thái công nghệ tài chính. Công ty hiện sở hữu các nền tảng thanh toán và tài chính cá nhân phổ biến như Square, Cash App và Afterpay. Tính đến trước đợt cắt giảm, Block có hơn 10.000 nhân viên, tăng mạnh so với mức 3.835 người vào cuối năm 2019.

Trong thư gửi cổ đông và cuộc họp ngày 26.2, Jack Dorsey cho biết công ty sẽ chuyển hướng thành một tổ chức “nhỏ gọn, nhanh nhẹn và lấy AI làm gốc”. Theo ông, năng lực của các công cụ AI đang tăng tốc theo cấp số nhân mỗi tuần, cho phép “một đội ngũ nhỏ hơn đáng kể” có thể làm được nhiều việc hơn và hiệu quả hơn.

Dorsey nhấn mạnh việc sa thải không xuất phát từ khó khăn kinh doanh. Ngược lại, lợi nhuận gộp vẫn tăng trưởng và cổ phiếu Block tăng tới 24% sau thông báo. Ông cho rằng phần lớn doanh nghiệp sẽ sớm đi đến kết luận tương tự trong vòng một năm tới.

Giám đốc Tài chính Amrita Ahuja cho biết những công việc kỹ thuật từng mất nhiều tuần nay chỉ còn chiếm một phần nhỏ thời gian nhờ AI. Năng suất trung bình của mỗi kỹ sư đã tăng hơn 40% kể từ tháng 9.2025.

Dorsey cũng đề cập bước nhảy vọt về năng lực AI vào tháng 12.2025 đã vượt qua Goose, công cụ nội bộ của Block dùng để tăng tốc lập trình và các tác vụ lặp lại.

Dù cắt giảm diện rộng, Block vẫn tiếp tục tuyển dụng kỹ sư AI cấp cao, tập trung vào tự động hóa các vị trí chiến lược.

Câu chuyện người trong cuộc

Ivan Urenã-Valdes, chuyên viên phân tích dữ liệu tại Block, biết tin mình bị sa thải khi đang phỏng vấn tuyển dụng nhân sự mới cho công ty. Sau bốn năm làm việc, anh thừa nhận từng linh cảm AI sẽ khiến nhân sự bị cắt giảm, nhưng không nghĩ điều đó đến nhanh như vậy.

Công việc của anh vốn gồm tìm kiếm dữ liệu, viết mã trích xuất thông tin và lập báo cáo. AI giúp rút ngắn đáng kể từng công đoạn. “Jack rất yêu thích AI và liên tục thúc giục chúng tôi sử dụng nó”, Ivan kể. Là trụ cột duy nhất của gia đình, anh lo ngại sự cạnh tranh khốc liệt khi tìm việc mới trong bối cảnh toàn ngành thu hẹp quy mô.

Những nhân viên bị ảnh hưởng được hỗ trợ trợ cấp thôi việc từ 20 tuần trở lên tùy thâm niên, quyền cổ phiếu tính đến hết tháng 5, 6 tháng bảo hiểm y tế, khoản hỗ trợ thêm 5.000 USD và được giữ thiết bị công ty.

Cú sốc vượt ra ngoài một công ty

Theo CNBC, việc một công ty fintech trị giá 33 tỉ USD cắt gần một nửa nhân sự là tín hiệu cảnh báo về biến động xã hội diện rộng. “Hãy thử tính toán tỷ lệ này trên khắp các ngành nghề, khắp nước Mỹ và trên toàn thế giới”, hãng này bình luận.

Nhà đầu tư Clara Shih, cố vấn cấp cao tại Meta, cho rằng đây chỉ là màn khởi đầu. Bà ví tình thế của các CEO hiện nay với ngành sản xuất những năm 2000, khi tự động hóa buộc doanh nghiệp phải sa thải hàng loạt để giảm chi phí hoặc tránh mất lợi thế cạnh tranh.

Andy Jassy, CEO Amazon, cũng nhận định AI sẽ loại bỏ nhiều công việc mà con người đảm nhiệm suốt 20 – 30 năm qua. Tuy vậy, ông thừa nhận AI đồng thời tạo ra nhu cầu cao hơn đối với kỹ sư và các vị trí liên quan đến huấn luyện dữ liệu.

Khảo sát của ManpowerGroup cho thấy các vị trí liên quan đến mô hình và ứng dụng AI hiện khó tuyển dụng nhất, trong khi nhu cầu ở các kỹ năng truyền thống như bán hàng, marketing, công nghệ thông tin giảm dần. Dù vậy, giới phân tích cho rằng những giá trị con người như giao tiếp, làm việc nhóm và khả năng thích ứng vẫn khó bị thay thế.

“Tẩy trắng bằng AI” hay chuyển dịch thực sự?

Ở chiều ngược lại, CEO OpenAI Sam Altman cảnh báo về hiện tượng ông gọi là “tẩy trắng bằng AI”, khi doanh nghiệp dùng công nghệ làm cái cớ hợp lý hóa việc cắt giảm nhân sự vì lợi ích riêng.

Theo công ty tư vấn Challenger, Gray & Christmas, khoảng 55.000 vụ sa thải trong năm 2025 được cho là do AI, nhưng con số này chỉ chiếm chưa đến 1% tổng số người mất việc trong năm. Báo cáo của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER) cũng cho thấy 90% lãnh đạo được khảo sát khẳng định AI không tác động đến việc làm tại công ty họ trong ba năm qua.

Ví dụ điển hình là Amazon. Mùa xuân 2025, hãng này thông báo cắt giảm 14.000 việc làm với lý do ứng dụng AI. Tuy nhiên, đến tháng 10 cùng năm, Amazon đính chính AI không phải nguyên nhân chính. Điều này cho thấy một số doanh nghiệp có thể muốn truyền tải thông điệp đổi mới, trong khi thực tế là điều chỉnh chi phí do yếu tố kinh tế vĩ mô.

Dù vậy, Altman vẫn duy trì lập trường cân bằng khi dự báo AI sẽ thực sự thay thế nhiều việc làm trong vài năm tới, đồng thời tạo ra các ngành nghề mới tương tự những cuộc cách mạng công nghệ trước đây.

Làn sóng tái cấu trúc trên diện rộng

Riêng năm 2025, ngành công nghệ Mỹ đã cắt hơn 150.000 việc làm. Theo Challenger, Gray & Christmas, tổng số việc làm bị công bố cắt giảm tại Mỹ đã vượt 1,2 triệu, mức cao nhất kể từ sau đại dịch Covid-19. Các tập đoàn lớn như Amazon, Meta, Microsoft, Intel và Google đều tiến hành tinh giản nhân sự quy mô lớn.

Điểm đáng chú ý là nhiều đợt sa thải diễn ra trong bối cảnh lợi nhuận và giá cổ phiếu vẫn cao. Các doanh nghiệp gọi đây là quá trình tái cấu trúc vì hiệu quả, cắt những công việc có thể giao cho máy móc và AI, đồng thời rót hàng tỷ USD vào dữ liệu, thuật toán và robot.

Trường hợp của Block cho thấy sự chuyển dịch này không còn giới hạn ở các tập đoàn công nghệ khổng lồ mà lan sang cả những công ty fintech tầm trung.

Nếu dự báo của Jack Dorsey trở thành hiện thực, quyết định của Block có thể chỉ là bước khởi đầu cho một giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng của thị trường lao động Mỹ, khi AI dần thay đổi căn bản cách doanh nghiệp tổ chức và vận hành công việc.

ĐỨC AN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/nhip-song-so/them-mot-ong-lon-fintech-my-cat-giam-4000-viec-lam-208034.html