Từ năm 2026, các yêu cầu đối với người điều hành sàn giao dịch bất động sản sẽ được siết chặt theo quy định mới tại Thông tư 4/2024/TT-BXD của Bộ Xây dựng. Đây là văn bản hướng dẫn chi tiết việc đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và tiêu chuẩn đối với người quản lý, điều hành sàn giao dịch bất động sản, nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch và an toàn cho thị trường.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 55 của Luật Kinh doanh bất động sản 2023, người điều hành sàn giao dịch bất động sản phải đáp ứng hai điều kiện cơ bản. Thứ nhất, cá nhân này phải có quyền quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp. Thứ hai, phải hoàn thành khóa đào tạo về quản lý, điều hành sàn giao dịch bất động sản và được cơ sở đào tạo cấp giấy chứng nhận hoàn thành khóa học theo đúng chương trình khung do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Khái niệm người quản lý doanh nghiệp được xác định tại khoản 24 Điều 2 của Luật Doanh nghiệp 2020. Theo đó, người quản lý doanh nghiệp bao gồm chủ doanh nghiệp tư nhân; thành viên hợp danh; chủ tịch hội đồng thành viên, thành viên hội đồng thành viên; chủ tịch công ty; chủ tịch hội đồng quản trị, thành viên hội đồng quản trị; giám đốc hoặc tổng giám đốc; cùng các chức danh quản lý khác theo quy định tại điều lệ công ty. Như vậy, người điều hành sàn giao dịch bất động sản không chỉ cần am hiểu chuyên môn mà còn phải có tư cách pháp lý và vị trí quản lý rõ ràng trong doanh nghiệp.
Đáng chú ý, khoản 2 Điều 15 của Nghị định 96/2024/NĐ-CP quy định người đại diện theo pháp luật của sàn giao dịch bất động sản có thể đồng thời là người quản lý, điều hành sàn. Dù đảm nhiệm một hay hai vai trò, cá nhân này đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của sàn giao dịch bất động sản. Quy định này nhằm tăng cường trách nhiệm cá nhân, hạn chế tình trạng buông lỏng quản lý hoặc né tránh nghĩa vụ khi xảy ra tranh chấp, sai phạm.
Bên cạnh yêu cầu về tư cách quản lý, điểm mới đáng chú ý của Thông tư 04/2024/TT-BXD là chương trình khung đào tạo, bồi dưỡng kiến thức dành cho người điều hành sàn giao dịch bất động sản. Theo Điều 7 và Điều 8 của Thông tư, chương trình đào tạo bao gồm phần kiến thức cơ sở với 12 chuyên đề về kinh doanh bất động sản, tương tự chương trình đào tạo môi giới bất động sản, và hai chuyên đề chuyên sâu về tổ chức, điều hành sàn giao dịch.
Ở chuyên đề thứ nhất về tổ chức và điều hành sàn giao dịch bất động sản, học viên được trang bị các nội dung từ tổng quan về sàn giao dịch, vai trò của sàn trong thị trường, nguyên tắc tổ chức và hoạt động, đến điều kiện thành lập và vận hành. Ngoài ra, chương trình còn đề cập đến quy chế hoạt động, điều kiện đối với người quản lý, điều hành, việc xác nhận giao dịch qua sàn, quản lý thông tin về bất động sản và tổ chức các dịch vụ tại sàn giao dịch. Những nội dung này giúp học viên hiểu rõ cơ chế vận hành tổng thể, từ khâu tổ chức bộ máy đến kiểm soát quy trình giao dịch.
Chuyên đề thứ hai tập trung vào quy trình và kỹ năng môi giới bất động sản. Người học được hướng dẫn cách thu thập thông tin về cung, cầu; xác định các bên tham gia thương vụ; lập và quản lý hồ sơ môi giới; thực hiện các bước trong quy trình giao dịch; triển khai hoạt động marketing bất động sản; rèn luyện kỹ năng giao tiếp, đàm phán; tổ chức và quản lý văn phòng môi giới; cũng như kỹ năng soạn thảo hợp đồng. Việc lồng ghép kỹ năng môi giới vào chương trình đào tạo điều hành sàn cho thấy yêu cầu người quản lý không chỉ làm công tác điều hành mà còn phải hiểu sâu quy trình nghiệp vụ để kiểm soát chất lượng dịch vụ.
Sau phần lý thuyết, học viên phải tham gia thực hành với tổng thời lượng 16 tiết. Nội dung thực hành bao gồm tìm hiểu thực tế hoạt động của một đến hai sàn giao dịch bất động sản, viết báo cáo thu hoạch và xử lý một số tình huống thực tiễn theo quy định tại Điều 9 của Thông tư. Đây được xem là bước quan trọng nhằm gắn kiến thức với thực tiễn thị trường, giúp người học nhận diện và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành sàn.
Để được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học, học viên phải tham dự bài thi cuối khóa trong thời gian 120 phút, tương đương hai tiết học. Nội dung thi bao gồm cả phần kiến thức cơ sở và phần kiến thức chuyên môn, với hình thức có thể là tự luận, trắc nghiệm hoặc kết hợp. Chỉ khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu đào tạo và vượt qua kỳ kiểm tra này, cá nhân mới đủ điều kiện pháp lý để đảm nhiệm vai trò điều hành sàn giao dịch bất động sản.
Việc chuẩn hóa điều kiện và chương trình đào tạo đối với người điều hành sàn giao dịch bất động sản được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng tính minh bạch và chuyên nghiệp cho thị trường. Trong bối cảnh thị trường bất động sản còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, quy định mới không chỉ là rào cản kỹ thuật mà còn là bước sàng lọc cần thiết, hướng tới mục tiêu phát triển ổn định, bền vững từ năm 2026 trở đi.
Giang Hồng