Sau một giai đoạn dài duy trì đà tăng trưởng bùng nổ, thị trường ô tô lớn nhất thế giới vừa ghi nhận bước lùi đáng kể. Doanh số xe điện tại Trung Quốc trong quý I/2026 đã bất ngờ sụt giảm mạnh, gây áp lực lên các dây chuyền sản xuất và buộc doanh nghiệp phải tìm kiếm chiến lược thích ứng mới.
Sự thay đổi chính sách trợ giá đã tác động trực tiếp đến nhu cầu tiêu thụ xe điện tại thị trường Trung Quốc.
Nguyên nhân từ việc điều chỉnh chính sách trợ giá
Dữ liệu mới nhất cho thấy trong ba tháng đầu năm 2026, lượng đăng ký xe điện mới tại Trung Quốc chỉ đạt khoảng 1,2 triệu chiếc, tương đương mức giảm gần 20% so với cùng kỳ năm trước. Tình trạng này đẩy nhiều nhà sản xuất vào nguy cơ dư thừa công suất.
Nguyên nhân cốt lõi được xác định là do chính phủ Trung Quốc quyết định dừng hoặc cắt giảm đáng kể các chương trình ưu đãi thuế cho người mua xe điện. Trước đó, các khoản trợ giá này chiếm tới một phần ba giá thành xe ở phân khúc phổ thông. Khi ưu đãi không còn, nhóm xe điện giá rẻ chịu tác động tiêu cực nhất. Bên cạnh đó, thị trường cũng đang tiến vào giai đoạn bão hòa sau thời kỳ tăng trưởng nóng.
Các hãng xe nội địa đẩy mạnh xuất khẩu để giải tỏa áp lực
Nhu cầu nội địa suy yếu buộc các thương hiệu ô tô Trung Quốc phải thay đổi trọng tâm kinh doanh. Nhiều hãng xe lớn ghi nhận mức sụt giảm sâu tại quê nhà, điển hình là BYD với mức giảm được cho là lên tới gần 40% trong giai đoạn này.
Để bù đắp khoảng trống doanh thu, các nhà sản xuất đã đẩy mạnh xuất khẩu. Trong quý đầu năm, BYD đã xuất khẩu hơn 300.000 xe, tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ. Geely cũng ghi nhận lượng xe xuất khẩu tăng gần gấp đôi. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định đà tăng trưởng ở nước ngoài vẫn chưa đủ sức khỏa lấp hoàn toàn sự sụt giảm nghiêm trọng tại thị trường nội địa.
Áp lực bủa vây các thương hiệu xe sang từ Đức
Việc bãi bỏ ưu đãi thuế không chỉ ảnh hưởng đến xe nội địa mà còn khiến thị phần của các hãng xe Đức như Volkswagen, Audi, BMW, Mercedes-Benz và Porsche tại Trung Quốc rơi xuống mức thấp kỷ lục, chỉ còn 1,6%.
Cụ thể, chỉ có khoảng 19.200 xe điện từ các thương hiệu này được đăng ký trong quý I/2026, giảm 55% so với năm ngoái. Trong đó, doanh số xe điện của Volkswagen giảm sâu nhất với hơn 72%, BMW giảm gần 65% và Mercedes-Benz giảm khoảng 14%. Trước tình hình này, các nhà sản xuất Đức đang nỗ lực thắt chặt quan hệ hợp tác với đối tác địa phương nhằm ổn định vị thế.
Tóm tắt số liệu thị trường quý I/2026
Nhìn chung, sự sụt giảm trong quý I/2026 là minh chứng cho thấy thị trường xe điện Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh đầy thử thách. Việc thiếu vắng hỗ trợ tài chính buộc các doanh nghiệp phải tái cấu trúc chiến lược, tập trung vào xuất khẩu và các liên minh chiến lược để vượt qua khó khăn.
PHỐ HỘI