Thiên đường du lịch và bài toán sức chứa

2 giờ trướcBài gốc

Capri - Hòn đảo nổi tiếng của Italia đã ban hành các quy định mới nghiêm ngặt để hạn chế tình trạng du lịch quá tải

Tư duy mới về quản trị điểm đến

Trong nhiều thập kỷ, Italia luôn nằm trong nhóm quốc gia đón khách quốc tế hàng đầu thế giới, với những biểu tượng toàn cầu như Trevi Fountain, Venice hay Florence.

Tuy nhiên, chính sức hấp dẫn này lại đặt ra một nghịch lý khi lượng khách vượt quá “ngưỡng chịu đựng” của điểm đến, trải nghiệm du lịch suy giảm, đời sống cư dân bị xáo trộn và giá trị di sản đối mặt với nguy cơ bào mòn.

Trong bối cảnh đó, Italia không tiếp cận vấn đề theo hướng hạn chế du lịch một cách cực đoan, mà chuyển sang tư duy “quản trị dòng khách”, điều tiết thay vì cấm đoán, phân bổ thay vì dồn nén.

Capri - một trong những hòn đảo biểu tượng của Địa Trung Hải đang trở thành “phòng thí nghiệm” điển hình cho cách Italia xử lý du lịch quá tải ở cấp độ vi mô.

Mỗi mùa hè, hòn đảo này đón khoảng 50.000 lượt khách/ngày, trong khi dân số thường trú chỉ dao động từ 13.000 - 15.000 người.

Sự chênh lệch này khiến các tuyến phố hẹp thường xuyên rơi vào tình trạng tắc nghẽn, không gian công cộng bị “chiếm dụng”, còn trải nghiệm cảnh quan bị giảm sút rõ rệt.

Để xử lý, chính quyền Capri đã triển khai một loạt quy định mới mang tính “điều tiết hành vi” thay vì chỉ kiểm soát số lượng: giới hạn đoàn khách tối đa 40 người; nhóm trên 20 người không được sử dụng cờ, ô lớn gây cản trở tầm nhìn; cấm loa phóng thanh, thay bằng hệ thống tai nghe cá nhân; tăng cường chuẩn hóa hoạt động hướng dẫn viên.

Đây là cách tiếp cận đáng chú ý nhằm giảm áp lực vật lý lên không gian và nâng cao “chất lượng hiện diện” của du khách, yếu tố ngày càng quan trọng trong quản trị điểm đến cao cấp.

Nhìn rộng hơn, những điều chỉnh tại Capri chỉ là một lát cắt trong bức tranh quản trị du lịch đang được Italia triển khai đồng bộ trên nhiều không gian và cấp độ khác nhau.

Đài phun nước Trevi Fountain (Rome) mỗi ngày đón khoảng 30.000 lượt khách. Từ tháng 2.2026, du khách lên bậc thềm ném đồng xu xuống đài phun nước phải trả 2 euro

Tại Rome, dòng khách quanh các biểu tượng như Trevi Fountain được kiểm soát chặt chẽ hơn nhằm giảm hiện tượng tụ tập kéo dài, vốn làm suy giảm trải nghiệm và tạo áp lực lên hạ tầng di sản.

Ở Venice, việc áp dụng phí vào cửa theo ngày, đi kèm các thử nghiệm đặt chỗ trước, cho thấy một bước tiến quan trọng trong quản trị theo “quota mềm”, điều tiết nhu cầu ngay từ khâu lên kế hoạch hành trình.

Trong khi đó, Florence lựa chọn can thiệp vào thị trường lưu trú khi siết chặt hoạt động cho thuê ngắn hạn, qua đó giảm sức ép lên khu phố cổ và tái cân bằng không gian sống cho cư dân.

Còn tại khu vực Alto Adige, còn được gọi là Bolzano - South Tyrol, các biện pháp kiểm soát vật lý như dựng rào chắn, giới hạn lưu lượng vào những ngôi làng nổi tiếng lại thể hiện cách tiếp cận trực diện với bài toán sức chứa.

Đặt cạnh nhau, những chính sách này cho thấy một logic xuyên suốt: Italia không tìm cách “đóng cửa” điểm đến, mà đang tái thiết cách du khách tiếp cận, hiện diện và trải nghiệm không gian.

Quản trị du lịch ở đất nước này được nâng lên thành quản trị dòng khách, nơi mỗi đô thị, mỗi vùng lãnh thổ trở thành một hệ sinh thái được điều tiết tinh vi, nhằm bảo toàn giá trị di sản mà vẫn duy trì sức hấp dẫn lâu dài.

Điểm đáng chú ý là Italia không áp dụng một “công thức chung”, mà lựa chọn giải pháp riêng cho từng địa phương, dựa trên đặc trưng không gian, sức chứa và cấu trúc dân cư.

Đây chính là nguyên tắc cốt lõi của quản trị điểm đến hiện đại: phi tập trung, linh hoạt và dựa trên dữ liệu thực tiễn.

Cách làm của Italia cho thấy một sự chuyển dịch quan trọng trong tư duy phát triển: Du lịch không còn là câu chuyện “tăng trưởng số lượng”, mà là bài toán cân bằng giữa các trục: trải nghiệm du khách, chất lượng sống của cư dân, sức bền của di sản.

Phát biểu của các nhà quản lý và doanh nghiệp tại Capri phản ánh rõ tinh thần này: Du khách luôn được chào đón nhưng không thể đến cùng một lúc, với cùng một cách thức và trong cùng một không gian giới hạn.

Thành phố Venice áp dụng phí vào cửa theo ngày để hạn chế quá tải điểm đến

Một cách tiếp cận mang tính “văn hóa quản trị”

Trong bối cảnh nhiều điểm đến tại Việt Nam như Hạ Long, Sa Pa, Hội An, Phú Quốc, Hà Giang… bắt đầu xuất hiện dấu hiệu quá tải theo mùa, kinh nghiệm của Italia mang lại những gợi mở đáng giá.

Trong đó, cần thiết lập ngưỡng chịu tải cho từng điểm đến; phân luồng khách theo thời gian và không gian; chuẩn hóa hành vi du lịch, không chỉ số lượng; ứng dụng công nghệ đặt chỗ, theo dõi dòng khách theo thời gian thực; đặt cư dân vào trung tâm của chính sách du lịch.

Điều đáng nói, những biện pháp của Italia không chỉ là công cụ quản lý hành chính, mà phản ánh một nền tảng sâu xa hơn, đó là văn hóa ứng xử với di sản và không gian sống.

Cần khẳng định, mỗi điểm đến không phải là “sản phẩm tiêu dùng”, mà là một thực thể sống cần được bảo vệ, nuôi dưỡng và khai thác có trách nhiệm.

Capri, với những quy định tưởng như rất nhỏ, từ chiếc loa đến lá cờ nhưng thực chất đang gửi đi một thông điệp lớn là du lịch bền vững bắt đầu từ những điều chỉnh tinh tế trong cách con người hiện diện tại điểm đến.

TỐ LINH

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/du-lich/thien-duong-du-lich-va-bai-toan-suc-chua-217200.html