Thói quen của dân văn phòng làm tăng nguy cơ bệnh tim

2 giờ trướcBài gốc

Ảnh: Eating Well

Bệnh tim mạch hiện vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người trưởng thành tại Mỹ và nhiều quốc gia trên thế giới. Trong số các yếu tố rủi ro, có những yếu tố bất biến như tuổi tác, giới tính hay tiền sử gia đình, song phần lớn nguy cơ đến từ hành vi và lối sống - nhóm yếu tố hoàn toàn có thể điều chỉnh.

Theo các chuyên gia tim mạch và dinh dưỡng, thói quen cần tránh số một để cải thiện sức khỏe trái tim là ngồi quá nhiều trong ngày. Đây là một cảnh báo ngày càng rõ nét trong bối cảnh làm việc từ xa, tính chất nghề nghiệp tĩnh tại và các hình thức giải trí gắn với màn hình số gia tăng.

Tác động “ẩn” nhưng tích lũy theo thời gian

Chậm tuần hoàn, tăng gánh nặng lên tim

Cơ bắp của con người không chỉ phục vụ vận động mà còn đóng vai trò như một “máy bơm phụ trợ” giúp đẩy máu về tim. Khi ngồi lâu, hoạt động co bóp cơ gần như dừng lại, làm lưu lượng tuần hoàn giảm, huyết áp tăng và dễ gây ứ máu ở chi dưới.

Chuyên gia dinh dưỡng tim mạch Veronica Rouse cho biết, hệ quả kéo dài của tình trạng này buộc tim phải hoạt động nhiều hơn để duy trì vòng tuần hoàn, từ đó làm tăng rủi ro bệnh lý tim mạch trong dài hạn.

Tăng cân và vòng xoáy viêm mạn tính

Theo chuyên gia dinh dưỡng Lisa Andrews, ít vận động và ngồi lâu là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tăng cân và béo phì - hai yếu tố nguy cơ độc lập của bệnh tim.

Ảnh: Parade

Đáng chú ý, lối sống tĩnh tại còn thúc đẩy tích tụ mỡ nội tạng, đặc biệt ở vùng bụng. Loại mô mỡ này có hoạt tính viêm cao, làm gia tăng tình trạng viêm mạn tính toàn thân, kéo theo nguy cơ kháng leptin và kháng insulin, tạo thành vòng xoáy rối loạn chuyển hóa khó đảo ngược nếu không có can thiệp.

Kháng insulin và tổn thương mạch máu

Ngồi lâu cũng liên quan mật thiết đến kháng insulin - tình trạng cơ thể phản ứng kém với hormone điều hòa đường huyết. Khi insulin hoạt động kém hiệu quả, glucose tồn lưu trong máu kéo dài sẽ âm thầm làm tổn thương lớp nội mô mạch máu, giảm độ đàn hồi mạch và tạo tiền đề cho tiểu đường type 2. Các nghiên cứu tổng quan chỉ ra: thời gian ngồi càng tăng, nguy cơ kháng insulin càng cao, đồng nghĩa với nguy cơ bệnh tim gia tăng theo thời gian.

Ở chiều ngược lại, vận động giúp cơ bắp hấp thụ glucose để tạo năng lượng mà không cần insulin can thiệp, từ đó hỗ trợ bảo vệ mạch máu và giảm áp lực lên tim.

Vận động ít nhưng đều quan trọng hơn hoàn hảo

Bác sĩ tim mạch Elizabeth Klodas nhấn mạnh: chỉ 20 phút đi bộ mỗi ngày cũng giúp hạ huyết áp, giảm viêm, ổn định đường huyết và cải thiện cholesterol - các chỉ số nền tảng trong phòng ngừa bệnh tim. Nhận định này phù hợp với khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA).

Ảnh: Eating Well

Để hạn chế tác hại của ngồi lâu, chuyên gia khuyến nghị chiến lược “exercise snacks” (vận động vặt) - các đợt di chuyển ngắn, lặp lại rải rác trong ngày. Chỉ 1 phút đứng dậy vận động mỗi 1 - 4 giờ có thể giúp tăng tuần hoàn, cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ giảm ứ trệ tuần hoàn. Những điều chỉnh này nhỏ, dễ áp dụng nhưng có ý nghĩa lớn khi được duy trì đều đặn.

Chế độ ăn hỗ trợ tim: Mô hình Địa Trung Hải được ưu tiên

Bên cạnh vận động, chế độ ăn Địa Trung Hải được xem là một trong những chiến lược dinh dưỡng hiệu quả cho tim. Chế độ này ưu tiên rau củ, trái cây, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và dầu ô-liu - nguồn chất béo không bão hòa đơn có tác dụng giảm viêm và hỗ trợ cân bằng lipid máu.

Các công trình dài hạn cho thấy chế độ ăn này có thể giảm gần 50% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch, củng cố vị thế của nó trong nhóm giải pháp phòng ngừa dựa trên bằng chứng.

Từ cảnh báo đến hành động

Trong bối cảnh bệnh không lây nhiễm gia tăng, việc thay đổi thói quen tĩnh tại kéo dài không còn là câu chuyện riêng của từng người, mà là thông điệp sức khỏe cộng đồng mang tính thời sự. Một bộ đếm giờ nhắc đứng dậy, vài phút vươn vai giữa giờ làm, hay một vòng đi bộ ngắn quanh nơi làm việc - những thay đổi nhỏ nhưng kiên trì có thể tạo hiệu quả rõ rệt, thậm chí chỉ trong 30 ngày, theo bác sĩ Klodas.

Trái tim không đòi hỏi sự hoàn hảo, nhưng cần những lựa chọn “tốt hơn” mỗi ngày. Và bước đầu tiên để bảo vệ nó có thể đơn giản bắt đầu từ việc giảm thời gian ngồi và tăng những phút di chuyển trong ngày.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/thoi-quen-cua-dan-van-phong-lam-tang-nguy-co-benh-tim-10404064.html