Chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm rất lớn
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, số liệu quan trắc nhiệt độ thực đo thấp nhất trong khoảng từ 19 giờ ngày 11/1 đến 7 giờ ngày 12/1, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục chịu ảnh hưởng của rét mạnh, đặc biệt tại các tỉnh vùng núi và vùng cao.
Tại Lai Châu, trạm Tam Đường ghi nhận nhiệt độ thấp nhất 8,9 độ C. Ở Điện Biên, nhiệt độ tại trạm Điện Biên xuống 10,8 độ C. Tỉnh Sơn La ghi nhận 8,4 độ C tại trạm Sơn La, trong khi khu vực Mộc Châu giảm còn 7,6 độ C. Tại Lào Cai, trạm Lào Cai ghi nhận 11,9 độ C, riêng Sa Pa xuống 7,1 độ C, Mù Cang Chải đạt 8,7 độ C, còn Yên Bái phổ biến 12,9 độ C.
Miền Bắc rét buốt vào ban đêm, tăng nhiệt vào ban ngày.
Ở khu vực Đông Bắc, trạm Hà Giang ghi nhận 11,5 độ C, riêng Đồng Văn giảm sâu xuống 6,0 độ C; tại Tuyên Quang, nhiệt độ thấp nhất ở mức 11,0 độ C. Tại Bắc Kạn, trạm Bắc Kạn đo được 8,0 độ C, còn Thái Nguyên ghi nhận 11,2 độ C.
Tại Cao Bằng, trạm Cao Bằng ghi nhận 7,3 độ C, riêng Trùng Khánh xuống 5,8 độ C. Tại Lạng Sơn, trạm Lạng Sơn đo được 6,1 độ C, trong khi Mẫu Sơn ở mức 8,3 độ C.
Khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, nhiệt độ thấp nhất phổ biến từ 11–14 độ C. Cụ thể, trạm Việt Trì (Phú Thọ) ghi nhận 13,4 độ C, Hòa Bình là 11,2 độ C, Mai Châu ở mức 11 độ C; Vĩnh Yên đạt 14,3 độ C, riêng Tam Đảo xuống 9,9 độ C. Trạm Bãi Cháy (Quảng Ninh) ghi nhận 11,8 độ C; trạm Phù Liễn (Hải Phòng) đạt 15,5 độ C, còn Hải Dương là 11,9 độ C.
Tại Bắc Giang, trạm Bắc Giang ghi nhận 11,2 độ C, riêng Sơn Động giảm xuống 8,0 độ C; tại Bắc Ninh, nhiệt độ thấp nhất là 11,1 độ C. Ở Hà Nội, trạm Hà Đông ghi nhận 12,8 độ C. Hưng Yên đạt 13,0 độ C, Thái Bình là 12,2 độ C.
Khu vực Nam đồng bằng Bắc Bộ, trạm Nam Định ghi nhận 12,8 độ C, Hà Nam là 12,4 độ C, Ninh Bình đạt 12,8 độ C, riêng khu vực Cúc Phương xuống 9,8 độ C.
Tại Bắc Trung Bộ, trạm Thanh Hóa ghi nhận 13,4 độ C, Sầm Sơn là 14,7 độ C. Trạm Vinh (Nghệ An) ghi nhận 14,0 độ C, Hà Tĩnh đạt 14,5 độ C. Tại khu vực Bắc Trung Trung Bộ, trạm Đồng Hới (Quảng Trị) ghi nhận 14,2 độ C, Đông Hà là 13,5 độ C; thành phố Huế ghi nhận nhiệt độ thấp nhất 13,0 độ C.
TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai nhận định, từ ngày 13/1 đến 22/1, thời tiết hầu khắp các vùng ấm lên tuy nhiên miền Bắc và miền Trung vẫn còn lạnh buổi đêm về sáng. Trong giai đoạn này miền Trung giảm mưa, chỉ còn mưa nhỏ rải rác quãng ngắn và trời ấm lên.
Từ ngày 23/1 -27/1 sẽ có một đợt không khí lạnh mạnh đi vào Việt Nam và sẽ gây mưa nhẹ ở miền Trung. Đợt không khí này tuy mạnh nhưng được dự báo không mạnh bằng đợt vừa rồi.
Trước diễn biến rét đậm, rét hại tiếp diễn, cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân, đặc biệt tại các tỉnh vùng núi cao, tiếp tục chủ động các biện pháp phòng chống rét cho người, cây trồng và vật nuôi, đề phòng nguy cơ băng giá và sương muối.
Theo các chuyên gia, việc nhiệt độ ngày và đêm chênh lệch rất lớn (thường hơn 10 độ C) khiến cơ thể khó thích nghi kịp thời, sẽ ảnh hưởng đến hệ hô hấp khi độ ẩm thấp làm khô niêm mạc mũi và họng, gây nứt nẻ, viêm họng, viêm xoang và tăng nguy cơ mắc các bệnh phổi.
Ngoài ra, nhiệt độ giảm sâu về đêm và sáng sớm khiến mạch máu co lại, dễ dẫn đến đột quỵ hoặc tăng huyết áp đột ngột ở người già. Không khí khô hanh làm da mất nước, gây nứt nẻ, ngứa và các bệnh ngoài da.
Hà Nội mù mịt vì ô nhiễm không khí
Ngày 12/1, Hà Nội ghi nhận tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng khi nhiều khu vực nội đô bị bao phủ bởi ô nhiễm, chỉ số chất lượng không khí (AQI) duy trì ở mức rất xấu trong nhiều giờ, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân.
Lớp sương mù xám đặc bao trùm nhiều tuyến phố Hà Nội, khiến tầm nhìn bị thu hẹp rõ rệt và bầu không khí trở nên ngột ngạt. Đây không phải là sương mù tự nhiên mà là sự pha trộn giữa hơi ẩm và các chất ô nhiễm tích tụ trong không khí, phản ánh khả năng phát tán khí thải đang ở mức rất kém.
Theo cập nhật của nền tảng IQAir vào khoảng 9h sáng, AQI trung bình tại Hà Nội đạt mức 202, thuộc ngưỡng "rất không tốt", gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Cùng thời điểm, số liệu từ mạng lưới quan trắc của Cục Môi trường cho thấy nhiều điểm nội đô ghi nhận mức ô nhiễm cao, trong đó trạm quan trắc tại cổng Parabol – Đại học Bách khoa Hà Nội có AQI lên tới 204 thuộc ngưỡng rất kém, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cho toàn bộ cộng đồng, kể cả người khỏe mạnh nếu tiếp xúc trong thời gian dài.
Khu vực Công viên Nhân Chính (đường Khuất Duy Tiến) đạt 144 và số 556 Nguyễn Văn Cừ khoảng 125, đều thuộc ngưỡng kém. Đáng lo ngại hơn, một số khu vực khác ghi nhận chỉ số AQI ở mức cực kỳ nguy hại như Hai Bà Trưng đạt 286, Tây Hồ 241 và Hoàn Kiếm 227, phản ánh mức độ ô nhiễm không khí nghiêm trọng và kéo dài trên diện rộng của Thủ đô.
Theo các chuyên gia môi trường, nguyên nhân chính xuất phát từ điều kiện thời tiết đặc trưng của mùa đông miền Bắc. Thời điểm sáng sớm thường xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt, kèm theo ít gió và độ ẩm cao, khiến bụi mịn và khí thải từ phương tiện giao thông, hoạt động sinh hoạt, xây dựng không thể khuếch tán lên cao mà bị giữ lại gần mặt đất. Điều này làm nồng độ ô nhiễm gia tăng nhanh chóng, đặc biệt tại các quận nội đô đông dân cư.
Tình trạng ô nhiễm không khí kéo dài đặt ra nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Bụi mịn PM2.5 – tác nhân ô nhiễm nguy hiểm nhất – có khả năng xâm nhập sâu vào phổi và hệ tuần hoàn, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, tim mạch và các bệnh mãn tính khác. Những nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền được đánh giá là chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Trước diễn biến đáng lo ngại này, các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời, đặc biệt là vận động thể lực cường độ cao; sử dụng khẩu trang chuyên dụng có khả năng lọc bụi mịn PM2.5 khi ra đường; đóng kín cửa sổ trong những thời điểm ô nhiễm cao.
Dự báo trong hai ngày 13-14/1, miền Bắc tiếp tục ít mây, ngày nắng, trời rét về đêm và sáng, khoảng 15/1, nền nhiệt có thể giảm nhẹ. Do ảnh hưởng của điều kiện thời tiết bất lợi, hôm nay Hà Nội, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh có chất lượng không khí ở mức xấu (có hại cho sức khỏe mọi người). Tình trạng này dự báo còn kéo dài trong vài ngày tới.
Tô Hội