Phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ diện tích Danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Tràng An – Tam Cốc – Bích Động (thuộc Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể Danh thắng Tràng An), với tổng diện tích 9.663 ha.
Mục tiêu của quy hoạch là tiếp tục nghiên cứu, nhận diện, bổ sung và làm rõ giá trị của khu danh thắng; bảo tồn di tích gắn với phát triển bền vững, đưa Tràng An – Tam Cốc – Bích Động trở thành điểm đến hấp dẫn của Việt Nam và quốc tế, đồng thời là động lực phát triển du lịch của tỉnh Ninh Bình và khu vực đồng bằng Bắc Bộ.
Đưa Danh lam thắng cảnh Tràng An - Tam Cốc - Bích Động trở thành khu du lịch hấp dẫn của quốc tế.
Quy hoạch cũng nhằm bảo tồn các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới Quần thể Danh thắng Tràng An; cụ thể hóa các chiến lược, quy hoạch, định hướng phát triển của tỉnh Ninh Bình, đồng thời thực hiện các cam kết của Việt Nam với UNESCO trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Nội dung quy hoạch bao gồm: phân vùng chức năng; định hướng và giải pháp bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; quy hoạch không gian bảo tồn, phát huy giá trị; định hướng bảo tồn cảnh quan địa chất; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể; phát triển du lịch; quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và các cơ chế, giải pháp tổ chức thực hiện.
Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích được thực hiện theo nguyên tắc hài hòa giữa bảo tồn giá trị nổi bật toàn cầu với phát triển kinh tế di sản, bảo đảm sinh kế cộng đồng, đồng thời nâng cấp hạ tầng xã hội, kỹ thuật và du lịch.
Các hoạt động bảo tồn, tu bổ, phát huy giá trị phải giữ nguyên yếu tố gốc, bảo đảm tính toàn vẹn của di sản.
Kiểm soát sức chứa, hoạt động du lịch và xây dựng; bảo đảm phục hồi môi trường, duy trì cảnh quan và khả năng thích ứng dài hạn của di sản; trong đó:
+ Đối với khu vực cảnh quan thiên nhiên cần được bảo vệ nghiêm ngặt khoanh vùng, cắm mốc ranh giới các khu vực bảo vệ di tích, địa điểm khảo cổ;
+ Đối với khu vực phát triển du lịch cần bảo đảm kiến trúc hài hòa với cảnh quan thiên nhiên; phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm nông nghiệp, nông thôn, du lịch văn hóa…;
+ Đối với khu vực làng truyền thống, không mở rộng hoặc phát triển đô thị hóa, bảo tồn cảnh quan làng, xóm theo hiện trạng; bảo tồn cảnh quan nông nghiệp và giữ gìn các giá trị di sản văn hóa phi vật thể, làng nghề thủ công truyền thống;
+ Đối với khu vực bảo tồn đan xen, cần kiểm soát nghiêm ngặt và không xem xét, chấp thuận việc chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang mục đích khác khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.
Lê Bảo