Thông tư 06 'mở lối' cho học sinh hệ 9+ vào đại học

5 giờ trướcBài gốc

Trượt lớp 10 công lập, nữ sinh hệ 9+ vẫn quyết vào đại học

3 năm trước, em Lê Thị Thùy Linh, học ngành Kế toán doanh nghiệp (lớp 12A2), Trường trung cấp Mai Linh (phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai) không đậu trong kỳ thi vào lớp 10 trường công. Lúc ấy, Linh buồn và sốc vì lực học những năm THCS khá tốt. Cuối cùng, Linh đã chọn học hệ 9+ tại Trường trung cấp Mai Linh.

“Ban đầu, em khá hụt hẫng khi học hệ 9+ và xác định chỉ cần học cho có nghề để đi làm, kiếm tiền. Nhưng khi vào học, em được thầy cô quan tâm, động viên và định hướng rõ hơn, giúp em hiểu rằng nếu mình cố gắng thì vẫn có cơ hội vào đại học” - Linh chia sẻ.

Bên cạnh kiến thức nghề, các em học sinh Trường trung cấp Mai Linh được học 6 môn văn hóa và tham gia thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Bích Nhàn

Theo chương trình học, bên cạnh kiến thức nghề, Linh vẫn được học các môn văn hóa gồm: Toán, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Công nghệ, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp. Nhờ đó, Linh vẫn đủ điều kiện tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT như học sinh theo học hệ THPT. Đặc biệt, mới đây, Linh đã đoạt giải khuyến khích Kỳ thi học sinh giỏi tỉnh Đồng Nai năm 2026 môn Địa lý. Điều này vừa minh chứng cho sự nỗ lực học hành của Linh, vừa là động lực giúp em tự tin hơn với quyết định tiếp tục vào đại học.

“Năm nay, em dự định xét tuyển vào một trường đại học tại TP.HCM, song do thay đổi trong phương thức tuyển sinh và tổ hợp xét tuyển nên em phải thay đổi kế hoạch. Sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, em sẽ dành một năm để ôn luyện, tham gia kỳ thi đánh giá năng lực và tiếp tục xét tuyển đại học vào năm học” - Linh nói.

Một tiết học thực hành của học sinh 9+ Trường trung cấp Mai Linh. Ảnh: ĐVCC

Thực tế, không ít học sinh theo học hệ 9+ từng rơi vào tâm trạng giống Linh: hụt hẫng khi không vào được lớp 10 công lập, lo lắng vì sợ “rẽ ngang” sẽ khép lại con đường học tiếp. “Tuy nhiên, nhiều năm qua, Trường trung cấp Mai Linh đã phối hợp với Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh trong đào tạo các môn văn hóa. Kết quả, có gần 90% học sinh đậu tốt nghiệp THPT và vẫn được xét tuyển đại học” - TS Lê Trung Tín, Phó Hiệu trưởng Trường trung cấp Mai Linh chia sẻ.

Học nghề sớm không còn là “lối rẽ hẹp”

TS Tín phân tích: Hiện nay, nhiều phụ huynh và học sinh vẫn lo ngại, hệ 9+ là “lối rẽ hẹp” khi rớt trường công và rớt cả trường tư sau kỳ thi vào lớp 10 trường công hàng năm vì mất đi cơ hội vào đại học. Nhưng chính sách tuyển sinh đại học năm 2026 đang có những điều chỉnh để phù hợp hơn với yêu cầu phân luồng sau THCS và xu hướng học tập suốt đời. Theo đó, điểm mới quan trọng của Thông tư số 06 về quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng là bổ sung đối tượng xét tuyển trung học nghề, người nước ngoài đăng ký xét tuyển vào các chương trình đào tạo trình độ đại học.

“Như vậy, các em theo học chương trình trung học nghề - hệ 9+ (vừa học văn hóa, vừa học nghề) trong 3 năm sẽ được xét tuyển đại học. Khi tốt nghiệp, các em sẽ có bằng trung học nghề và giấy xác nhận hoàn thành chương trình học THPT. Nhiều trường đại học sẽ sử dụng bằng nghề và giấy chứng nhận này để xét tuyển vào đại học. Điều này sẽ mở ra cơ hội cho các em 9+ có thêm cơ hội học đại học” - TS Tín thông tin.

Chính sách mới sẽ huy động thêm nguồn lực trẻ cho đào tạo nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Ảnh: Bích Nhàn

Đồng quan điểm này, ThS Nguyễn Khánh Cường, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ Quốc tế Lilama 2 (xã Long Phước, tỉnh Đồng Nai) cho rằng: Thông tư số 06 đã mở ra cơ hội, tạo điều kiện để các em hệ 9+ được nâng cao bậc học. Từ chính sách này, các em học trung học nghề sẽ được học lên cao hơn với bằng cử nhân, thạc sĩ… Đây chính là hướng đi phù hợp với xu hướng mà nhiều nước tiên tiến như Đức, Scotland… đang áp dụng.

Tại khoản 3, Điều 6 của Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng quy định: Nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ đại học là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) các năm theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30, áp dụng đối với thí sinh thi tốt nghiệp từ năm 2026.

ThS Cường nhấn mạnh: “Nhiều năm qua, học trung cấp nghề sau THCS được xem là con đường giúp học sinh sớm có nghề, đi làm và ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, với những đổi mới trong chính sách giáo dục, đặc biệt là quy chế tuyển sinh từ năm 2026, học sinh học nghề không chỉ dừng lại ở mục tiêu có việc làm sớm, mà còn có thêm cơ hội tiếp tục học lên cao đẳng, đại học nếu đủ năng lực và quyết tâm”.

Các trường nghề chờ hướng dẫn để triển khai

Theo ThS Cường, chính sách mới này mở ra một cách nhìn công bằng hơn đối với học sinh theo học hệ 9+. Các em không bị “đóng khung” trong lựa chọn học nghề, mà có thể đi tiếp trên con đường học vấn giống như những học sinh học THPT theo hướng truyền thống rồi xét tuyển đại học. Đây là hướng đi đúng, phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay: vừa phân luồng hiệu quả sau THCS, vừa huy động thêm nguồn lực trẻ cho đào tạo nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động và không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau.

Đặc biệt là khi Đồng Nai trở thành thành phố, có Cảng hàng không quốc tế Long Thành, kéo theo nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng lớn. Không chỉ các ngành kỹ thuật, công nghiệp, logistics, dịch vụ hàng không, thương mại, du lịch mà cả các lĩnh vực quản trị, kế toán, công nghệ, ngoại ngữ… đều đòi hỏi lực lượng lao động được đào tạo bài bản, có kỹ năng nghề và khả năng thích ứng nhanh với thị trường.

Khi Đồng Nai trở thành thành phố, nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ ngày càng lớn. Ảnh: Bích Nhàn

Trong những năm qua, nhà trường có nền tảng đào tạo nghề theo tiêu chuẩn của Đức (7 mã nghề), Pháp (3 mã nghề), Hàn Quốc (3 mã nghề). Nhưng để khai thác tiềm năng phát triển trong tương lai, trường sẽ phát triển thêm một số ngành nghề tiềm năng như logistics, robot, công nghệ in 3D… “Chúng tôi đang chuẩn bị chương trình, nhân lực và tìm kiếm nhiều nguồn khác nhau để xây dựng, phát triển trong thời gian tới” - ông Cường chia sẻ.

Theo Luật số 124/2025/QH15 của Quốc hội về Luật Giáo dục nghề nghiệp, phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo hướng mở, linh hoạt, đa dạng, liên thông, bảo đảm chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế; chú trọng giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao.

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển giáo dục nghề nghiệp, định hướng chiến lược, kiến tạo phát triển, bảo đảm nguồn lực để giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao, thúc đẩy phối hợp hiệu quả giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và xã hội. Đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp được ưu tiên trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phát triển nhân lực.

TS Tín nhấn mạnh: Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, robot và các dây chuyền tự động ngày càng được ứng dụng sâu trong sản xuất, yêu cầu đối với người lao động trực tiếp trong nhà máy cũng thay đổi. Công nhân không chỉ làm việc bằng kinh nghiệm, thao tác thủ công, mà phải được đào tạo bài bản để có thể vận hành, giám sát và thích ứng với các hệ thống công nghệ hiện đại. Vì vậy, vai trò của giáo dục nghề nghiệp ngày càng trở nên quan trọng trong chiến lược chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao.

Mặc dù Thông tư 06 đã đề cập đến việc xét tuyển đại học dành cho hệ trung học nghề nhưng các trường đào tào nghề vẫn đang chờ hướng dẫn cụ thể từ Bộ Giáo dục và Đào tạo mới thực hiện triển khai các bước tiếp theo. Từ đó, các trường nghề sẽ có điều chỉnh để các em học sinh học theo hệ 9+ không bị mất cơ hội học lên đại học.

Bích Nhàn

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/de-an-thanh-lap-thanh-pho-dong-nai/202604/thong-tu-06-mo-loi-cho-hoc-sinh-he-9-vao-dai-hoc-8d926c5/