Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức thăm bé trai bị bạo hành ở TP.HCM. Ảnh: Nguyễn Thuận.
Đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức dẫn đầu đã đến Bệnh viện Nhi đồng 1 thăm bé trai bị bạo hành dã man tại xã Hòa Hiệp.
Tại khoa Ngoại tổng hợp, không khí buổi làm việc sáng 8/5 bao trùm sự xót xa khi bệnh án của bé N.G.K. ( 2 tuổi) được báo cáo. Chỉ còn một tuần nữa là sinh nhật, cơ thể bé K. đang phải chống chọi với những tổn thương kinh hoàng do chính người thân gây ra.
Những vết sẹo chằng chịt khắp cơ thể
TS.BS Ngô Ngọc Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết tình trạng của bé K. khi nhập viện từ tuyến dưới là cực kỳ nguy kịch. Chỉ số chấn thương PTS chỉ đạt 9 điểm, đây là mức báo động đối với một đứa trẻ chưa đầy một tuổi.
"Bé bị đa chấn thương nghiêm trọng, gan độ 2, lách độ 2, thận độ 1, đặc biệt là chấn thương tụy độ 3 và dập rách phổi cả hai bên. Trên cơ thể còn ghi nhận gãy cũ xương cánh tay trái, phải cùng vô số vết thương cũ mới chồng chất trên lưng", bác sĩ Minh báo cáo với đoàn công tác.
Những vết thương chi chít trên cơ thể bé trai. Ảnh: Nguyễn Thuận.
Trước đó, ngày 2/5, những người hàng xóm tại xã Hòa Hiệp đã bàng hoàng chứng kiến cảnh bà Nguyễn Thị Thanh Trúc (mẹ ruột bé) dùng cây đánh liên tiếp vào lưng và đầu con trẻ ngay tại sân nhà. Máu chảy nhiều, tiếng khóc xé lòng của đứa trẻ đã khiến người dân phải lập tức trình báo công an để can thiệp, đưa bé đi cấp cứu.
Khi vừa tiếp nhận tại khoa Cấp cứu vào ngày 3/5, bé K. đã rơi vào tình trạng suy hô hấp và sốc nặng. Đội ngũ y bác sĩ phải nỗ lực hồi sức tích cực suốt 24 giờ mới có thể tạm thời ổn định các chỉ số sinh tồn để chuyển bé về khoa Ngoại tổng hợp theo dõi.
Sau một tuần điều trị, bác sĩ chuyên khoa II Tạ Huy Cần, Trưởng khoa Ngoại tổng hợp, chia sẻ các chỉ số xét nghiệm chức năng gan, thận, tụy đang dần cải thiện, nhưng nguy cơ vẫn còn hiện hữu.
"Chúng tôi đang đặc biệt lo ngại biến chứng từ tình trạng dập phổi có thể dẫn đến nhiễm trùng, và các biến chứng lâu dài của chấn thương tụy như áp xe hoặc nang giả tụy. Hiện bé vẫn còn sốt, nhịp tim nhanh và phải duy trì hai loại kháng sinh mạnh", bác sĩ Cần nói.
Đáng buồn hơn cả nỗi đau thể xác là hoàn cảnh gia đình đầy bi kịch của bệnh nhi. Mẹ bé đang mang thai và đã bị cơ quan chức năng tạm giữ. Theo thông tin từ phía bệnh viện, gia đình bé rất phức tạp, bà nội, bà ngoại và các người thân khác đều đã từ chối nhận nuôi bé. Thậm chí, một người con khác của bà Trúc trước đó cũng đã được cho người khác nuôi nhưng không rõ địa chỉ.
"Bé dường như không còn nơi nào để về sau khi xuất viện", TS.BS Ngô Ngọc Quang Minh nói.
"Phải nhận diện tội phạm ẩn"
Trước tình huống khẩn cấp khi người thân chối bỏ trách nhiệm, Bệnh viện Nhi đồng 1 đã lập tức kích hoạt mô hình "một cửa", đây là quy trình phối hợp liên ngành hỗ trợ trẻ bị bạo hành, xâm hại.
Ông Nguyễn Tăng Minh, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, giải thích mô hình này là sự bắt tay chặt chẽ giữa các bệnh viện chuyên khoa nhi (Nhi đồng 1, Nhi đồng Thành phố, Hùng Vương) cùng Công an và các tổ chức bảo vệ quyền trẻ em.
"Mục tiêu là trẻ được ưu tiên điều trị y tế tốt nhất trước, sau đó toàn bộ quy trình pháp lý, bảo trợ xã hội sẽ được các bên phối hợp xử lý thay vì để bệnh viện phải tự bơi", ông Minh nhấn mạnh.
Sau khi xuất viện, bé K. sẽ được đưa về Trung tâm Bảo trợ và chăm sóc xã hội Bà Rịa - Vũng Tàu để nuôi dưỡng. Ảnh: Nguyễn Thuận.
Hiện tại, ban ngày bé K. được các bác sĩ và điều dưỡng chăm sóc y tế. Đến đêm, nhân viên từ Trung tâm Công tác xã hội TP.HCM sẽ thay phiên túc trực, chơi cùng bé để bù đắp khoảng trống tình cảm. Toàn bộ chi phí điều trị và sinh hoạt của bé hiện do bệnh viện và các nhà hảo tâm chi trả.
Theo kế hoạch, sau khi sức khỏe ổn định (dự kiến trong 3 tháng tới), bé sẽ được chuyển về Trung tâm Bảo trợ và chăm sóc xã hội Bà Rịa - Vũng Tàu để nuôi dưỡng lâu dài, đảm bảo quyền được học tập và phát triển như bao đứa trẻ khác.
Lắng nghe báo cáo và trực tiếp thăm bệnh nhi, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức không khỏi xúc động. Ông cho biết, dù Việt Nam đã có hệ thống luật pháp về trẻ em rất chặt chẽ, từ Luật Trẻ em 2016 đến Chỉ thị 28 của Bộ Chính trị, thực tế bạo hành vẫn là một loại "tội phạm ẩn" cực kỳ khó phát hiện.
"Bạo hành trẻ em không chỉ là vấn đề của Việt Nam mà là thách thức toàn cầu. Tuy nhiên, chúng ta không thể chỉ chờ sự việc xảy ra rồi mới đến thăm hỏi hay làm công văn xử lý. Giải pháp căn cơ phải nằm ở khâu dự phòng", Thứ trưởng khẳng định.
Bé trai đã dần hồi phục và chơi đùa. Ảnh: Nguyễn Thuận.
Ông Thức gợi ý ngành y tế và các đơn vị xã hội cần nghiên cứu mô hình quốc tế về phân nhóm nguy cơ. Ví dụ, với một gia đình có hoàn cảnh đặc biệt như mẹ bé N., ngay từ đầu đã phải được xếp vào nhóm "nguy cơ rất cao". Khi đó, chính quyền, hội phụ nữ và cộng đồng phải có sự giám sát, thăm hỏi thường xuyên để ngăn chặn hành vi bạo lực trước khi nó xảy ra.
"Chúng ta cần truyền thông mạnh mẽ hơn nữa để mỗi người dân, mỗi người hàng xóm khi thấy dấu hiệu nghi ngờ đều biết gọi đến số 111. Sự lên tiếng sớm của cộng đồng chính là lá chắn thép bảo vệ các em", Thứ trưởng cũng đặc biệt lưu ý.
Kết thúc buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức đánh giá cao sự tận tâm của tập thể y bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 1 và tính hiệu quả của mô hình "một cửa" tại TP.HCM. Ông cho biết sẽ làm việc với Cục Bà mẹ và Trẻ em để nghiên cứu nhân rộng mô hình này trên toàn quốc.
Thứ trưởng cũng khẳng định, Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ các chi phí nằm ngoài danh mục bảo hiểm cho bé K. nếu cần thiết.
"Yêu cầu các đơn vị không được để bé rơi vào quên lãng sau khi xuất viện. Quá trình phục hồi tâm lý và tái hòa nhập của một đứa trẻ bị bạo hành là một hành trình dài và đầy gian nan. Chúng ta phải đi cùng bé cho đến khi em thực sự an toàn và ổn định", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Nguyễn Thuận