Cần Thơ - đô thị mang đậm bản sắc văn hóa sông nước
Tích hợp từ thành phố Cần Thơ và các tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng, thành phố Cần Thơ sau sáp nhập có những tiềm năng và vị thế tổng hợp.
Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn chủ trì Hội nghị thẩm định Nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.
Trước khi sáp nhập, UBND thành phố Cần Thơ và các tỉnh Sóc Trăng, Hậu Giang (trước đây) cũng đã phê duyệt các đồ án quy hoạch chung của các đô thị trên địa bàn. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện các quy hoạch chung đã nảy sinh một số bất cập cần được nghiên cứu, rà soát, điều chỉnh.
Đồng thời, những yếu tố mới xuất hiện như việc điều chỉnh địa giới hành chính cấp tỉnh và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị về nhiệm vụ, giải pháp, phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đối với vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam; các văn bản pháp luật về quy hoạch và phát triển đô thị mới được ban hành… đã có tác động ảnh hưởng đến phát triển thành phố Cần Thơ.
Để kịp thời khắc phục các tồn tại, bất cập của các quy hoạch chung đã có và phát huy vị thế của thành phố Cần thơ mới, việc lập quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 là hết sức cần thiết và cấp bách.
Phạm vi lập quy hoạch trên đất liền là toàn bộ địa giới hành chính của thành phố Cần Thơ theo Nghị quyết số 1668/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Cần Thơ năm 2025, bao gồm 31 phường và 72 xã, tổng diện tích 6.360,98km².
Phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch trên biển được xác định trên cơ sở các mục tiêu, tầm nhìn và giải pháp quy hoạch, đảm bảo phù hợp các quy định pháp luật hiện hành có liên quan. Thời hạn quy hoạch ngắn hạn đến năm 2030 - 2035, dài hạn đến năm 2050 và tầm nhìn đến năm 2075.
Mục tiêu lập quy hoạch đến năm 2030 là phát triển thành phố Cần Thơ trở thành một cực tăng trưởng của quốc gia, giữ vai trò động lực phát triển, lan tỏa, dẫn dắt cả vùng; là trung tâm của vùng về thương mại, du lịch, logistics, kinh tế biển, công nghiệp chế biến, công nghệ chiến lược, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trung tâm khởi nghiệp, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo… của cả vùng; là đô thị hạt nhân mang đậm bản sắc văn hóa sông nước vùng ĐBSCL, có hạ tầng hoàn thiện đồng bộ, thông suốt trong thành phố và kết nối thuận lợi với các tỉnh lân cận.
Đến năm 2050, thành phố Cần Thơ sẽ tiếp tục phát huy mạnh mẽ và hiệu quả tiềm năng, lợi thế của trung tâm vùng kinh tế biển và bản sắc vùng sông nước đặc trưng của vùng ĐBSCL trong phát triển đô thị và kinh tế - xã hội.
Quy hoạch đặt mục tiêu phát triển Cần Thơ trở thành đô thị sông - biển hiện đại đặc sắc của Đông Nam Á, là "cửa ngõ Mê Kông xanh - thông minh - giàu bản sắc", trung tâm năng lượng, logistics sông - biển và dịch vụ đô thị cao cấp của tiểu vùng, công nghiệp xanh - tuần hoàn, dẫn dắt chuỗi giá trị nông nghiệp phát thải thấp…
Ông Mai Văn Tân, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Cần Thơ tiếp thu ý kiến của Hội đồng thẩm định.
Về tính chất đô thị, Cần Thơ là đô thị loại I trực thuộc Trung ương, là trung tâm của vùng kinh tế biển về dịch vụ thương mại, du lịch, logistics, công nghiệp chế biến hiện đại, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, năng lượng, giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ, văn hóa, thể thao…
Đây cũng là đô thị hạt nhân của vùng ĐBSCL và là cực tăng trưởng, thúc đẩy phát triển toàn vùng; là đầu mối giao thông, giao thương quốc tế, hạ tầng số quan trọng của vùng ĐBSCL và quốc gia, cửa ngõ quan trọng của vùng hạ lưu sông Mê Kông; có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh của vùng và cả nước.
Dự báo đến năm 2035, quy mô dân số toàn thành phố là khoảng 4,9 triệu người; đất xây dựng đô thị khoảng 75.000 - 100.000ha. Đến năm 2050, quy mô dân số toàn thành phố khoảng 6,1 triệu người; đất xây dựng đô thị khoảng 85.000 - 112.000ha.
Cần xác định rõ các nhiệm vụ cần triển khai trong nhiệm vụ quy hoạch
Đóng góp ý kiến cho Nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng) đề nghị chính quyền địa phương và đơn vị tư vấn làm rõ tác động của các quy hoạch quốc gia, quy hoạch ngành và các văn bản chỉ đạo mới nhất của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đến quy hoạch đô thị Cần Thơ.
Làm rõ tiềm năng phát triển không gian đô thị, tỷ lệ chuyển dịch đô thị hóa, không gian kinh tế của đô thị; đánh giá hiện trạng sử dụng đất; xác định rõ mô hình, cấu trúc phát triển đô thị; xem xét kế hoạch thực hiện quy hoạch chung…
Thành phố Cần Thơ đặt mục tiêu phát triển thành một cực tăng trưởng của quốc gia, giữ vai trò động lực phát triển, lan tỏa, dẫn dắt cả vùng ĐBSCL.
Bộ Công an lưu ý việc rà soát, cập nhật số liệu mới nhất sau khi sáp nhập tỉnh trong đánh giá hiện trạng; đồng thời đảm bảo quy hoạch sử dụng đất an ninh - quốc phòng và hạ tầng phòng cháy, chữa cháy đáp ứng tiêu chí của đô thị loại I.
Bộ Công thương đề nghị làm rõ định hướng phát triển hạ tầng đô thị trong thời gian tới và quan tâm hơn đến nội dung phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bộ Khoa học và công nghệ đề nghị bổ sung định hướng phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo và định hướng về quy hoạch không gian ngầm.
Bộ Tài chính lưu ý việc rà soát, thống nhất nội dung phân kỳ quy hoạch theo đúng quy định của pháp luật và làm rõ mốc thời gian thu thập số liệu.
Hội Kiến trúc sư Việt Nam đề xuất nghiên cứu xây dựng mô hình quản trị đô thị Cần Thơ mới với vai trò là trung tâm vùng ĐBSCL; rà soát, làm rõ các ưu thế của một đô thị mang bản sắc vùng sông nước. Hiệp hội các đô thị Việt Nam lưu ý việc xem xét đề xuất cơ chế đặc thù cho thành phố Cần Thơ.
Hội quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng phải đặt quy hoạch đô thị Cần Thơ trong quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị quốc gia; rà soát kỹ quy hoạch hạ tầng ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.
Văn phòng Chính phủ đề nghị đảm bảo tính kết nối vùng, đặc biệt là kết nối giao thông đường thủy; quan tâm phát triển đô thị hướng biển, đô thị ứng phó với biến đổi khí hậu.
Thay mặt chính quyền địa phương, ông Mai Văn Tân, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Cần Thơ tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Hội đồng thẩm định và cam kết sẽ sớm chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ Nhiệm vụ quy hoạch để trình cấp có thẩm quyền xem xét phê duyệt.
Sơ đồ vị trí và mối liên hệ vùng của đô thị Cần Thơ.
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn yêu cầu chính quyền địa phương và đơn vị tư vấn phải xác định rõ các nhiệm vụ cần triển khai trong nhiệm vụ quy hoạch.
Thứ trưởng đề nghị cập nhật đầy đủ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, làm rõ yêu cầu của quy hoạch vùng sau sáp nhập có gì khác biệt so với quy hoạch vùng cũ, từ đó xác định rõ tính chất đô thị Cần Thơ mới; làm rõ tác động của các quy hoạch ngành đến quy hoạch đô thị Cần Thơ; rà soát dự báo quy mô dân số, chỉ tiêu đất xây dựng; làm rõ mô hình, cấu trúc phát triển đô thị, cách thức kết nối các đô thị trong hệ thống đô thị Cần Thơ; xác định cấp quy hoạch phù hợp cho các đô thị; làm rõ bản sắc văn hóa đô thị sau khi có biển…
Hội đồng thẩm định nhất trí đề nghị chỉnh sửa, hoàn thiện Nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt.
Dịch Phong