Thủ tướng Lê Minh Hưng và vị thế mới của Việt Nam

một giờ trướcBài gốc

Từ chuyến công tác nước ngoài đầu tiên trong lịch trình ASEAN đến những chỉ đạo, quyết sách sau hơn 1 tháng nhậm chức, Thủ tướng Lê Minh Hưng đang cho thấy Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2030 theo đuổi chiến lược kép: Đối ngoại để nâng vị thế và hút vốn, đối nội để cải cách thể chế, giảm ma sát dòng tiền. Mục tiêu không chỉ là đón dòng vốn dịch chuyển, mà là định hình cuộc chơi bằng một bộ máy vận hành nhanh, kỷ luật và hiệu quả hơn.

Một chuyến đi, hai thông điệp của Thủ tướng Lê Minh Hưng

Chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị người đứng đầu Chính phủ, đồng thời cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEANlần thứ 48 trong 2 ngày 7 và 8/5 không chỉ là một hoạt động đối ngoại trong lịch trình ASEAN. Nó giống một phép thử sớm về cách Việt Nam muốn xuất hiện trong khu vực: Tự tin hơn, trực diện hơn và thực dụng hơn.

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 ở Cebu, Philippines, hình ảnh người đứng đầu Chính phủ Việt Nam phát biểu bằng tiếng Anh, gặp dày đặc lãnh đạo các nước và đặc biệt với đề xuất “đi trước, dẫn dắt và định hình thay đổi” trong bối cảnh địa chính trị phức tạp được các nước ASEAN đánh giá cao và ủng hộ, củng cố vai trò chủ động của Việt Nam. Trong ngoại giao, ngôn ngữ đôi khi không chỉ để truyền đạt. Nó là dấu hiệu của vị thế.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Phiên họp toàn thể của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Việc Thủ tướng Lê Minh Hưng trực tiếp sử dụng tiếng Anh tại một diễn đàn đa phương lớn cho thấy một Việt Nam đang dịch chuyển từ thế tham gia sang thế chủ động kiến tạo, thể hiện tư duy mới, cho thấy sự chủ động hội nhập sâu rộng, phá bỏ rào cản ngôn ngữ để trực tiếp đối thoại với các lãnh đạo quốc tế. Khi người đứng đầu Chính phủ sử dụng tiếng Anh để đối thoại trực tiếp, không khí trao đổi trở nên nhanh hơn, gần hơn và ít khoảng cách hơn. Với một khu vực đang bị thử thách bởi xung đột Trung Đông, đứt gãy chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng và cạnh tranh công nghệ, tốc độ giao tiếp cũng là một dạng năng lực quốc gia.

Nhưng điểm đáng chú ý hơn nằm ở phần sau các nghi thức. Trong hơn 30 giờ, Thủ tướng Lê Minh Hưng có khoảng 20 hoạt động song phương và đa phương như gặp Tổng Thư ký ASEAN, Chủ tịch ADB và nhà lãnh đạo các nước trong khu vực. Các cuộc gặp gỡ tuy ngắn gọn nhưng hết sức thực chất, đi thẳng vào những nội dung quan trọng, xử lý những vướng mắc, tồn tại, qua đó thúc đẩy hợp tác thực chất giữa Việt Nam với các đối tác, kết nối hạ tầng, an ninh năng lượng, và gỡ bỏ rào cản thương mại, đặc biệt là với Thái Lan.

Theo ông Đặng Hoàng Giang, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị người đứng đầu Chính phủ đã khẳng định thông điệp Việt Nam tiếp tục coi trọng ASEAN, đóng góp chủ động, tích cực và có trách nhiệm vào xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh.

“Chỉ trong vòng hơn 30 tiếng, Thủ tướng Chính phủ đã có một lịch làm việc dày đặc với khoảng 20 hoạt động song phương và đa phương quan trọng, đem lại những kết quả hết sức thực chất, hiệu quả, lan tỏa thông điệp về một Việt Nam năng động, đổi mới, hội nhập và vươn mình mạnh mẽ, một thành viên tích cực, có trách nhiệm, nhiều đóng góp của cộng đồng ASEAN, mở ra những tiền đề và xung lực thuận lợi đưa quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác đi cả về bề rộng và bề sâu trong thời gian tới”, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang chia sẻ.

Có thể thấy, các hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị ASEAN 48 được đánh giá là nhanh nhạy, thực chất và chuyên nghiệp, tạo ấn tượng tốt ban đầu trên cương vị. Đó là kiểu ngoại giao có màu sắc kinh tế rõ nét. Việt Nam không chỉ muốn được nhìn nhận như một nền kinh tế tăng trưởng nhanh, mà như một đối tác có năng lực xử lý vấn đề, có khả năng đưa sáng kiến và cùng các nước thiết kế không gian phát triển mới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các trưởng đoàn tham dự Phiên họp Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng Lê Minh Hưng siết kỷ luật, kích hoạt cỗ máy tăng trưởng

Bên cạnh hình ảnh vị thế mới của Việt Nam trong khu vực, chỉ sau hơn 1 tháng nhậm chức với lời hứa “mục tiêu tăng trưởng hai con số là mệnh lệnh phát triển”, chuỗi chỉ đạo đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng đãtập trung vào những điểm nghẽn cụ thể đang làm chậm cỗ máy kinh tế: dự án tồn đọng, thủ tục hành chính, đầu tư công, thuế hộ kinh doanh, năng lượng, y tế, giáo dục, đất đai, xây dựng, thị trường vốn và kỷ luật thực thi.

Cụ thể, ngay sau khi nhậm chức ngày 8/4, ngày 9/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì cuộc họp Thường trực Đảng ủy và Thường trực Chính phủ về các dự án tồn đọng kéo dài. Ngày 10/4, Đảng ủy Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị. Ngày 13/4, Bộ Chính trị có kết luận. Ngày 14/4, Chính phủ trình Quốc hội. Đến ngày 24/4, Quốc hội thông qua nghị quyết về cơ chế đặc thù xử lý vướng mắc đất đai và các dự án kéo dài. Trong nền hành chính vốn quen với nhịp chờ đợi theo quý, chuỗi hành động tính bằng ngày này tạo ra một tín hiệu mơícủa Chính phủ: Tốc độ đã trở thành một tiêu chí quản trị.

Một ví dụ khác là chính sách thuế hộ kinh doanh. Chỉ trong vòng 2 tuần, ngưỡng doanh thu miễn thuế được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỉ đồng mỗi năm sau một loạt cuộc họp với Bộ Tài chính, Quốc hội và ban hànhNghị định 141/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/1/2026. Với hàng triệu hộ kinh doanh cá thể, đây không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật. Nó là sự tháo gỡ tâm lý, giảm áp lực tuân thủ và mở thêm dư địa chính thức hóa hoạt động kinh doanh.

Đáng chú ý nhất là cuộc “đại phẫu” thủ tục hành chính. Chính phủ ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính: bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh; đơn giản hóa 4 điều kiện kinh doanh.

Tổng số lượng văn bản sửa đổi, bổ sung là 164 văn bản. Trong đó có 02 Nghị quyết của Chính phủ và 155 Nghị định; 06 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Tỉ lệ cắt giảm thời gian, chi phí tuân thủ giải quyết thủ tục hành chính so với năm 2024 đều vượt trên 50%, phân cấp mạnh xuống địa phương.

Điều đáng nói, việc cắt giảm này không phải là làm cho có hình thức, tại cuộc họp báo Chính phủ tháng 4 vừa qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng đặc biệt nhấn mạnh là các bộ, ngành, địa phương triển khai nghiêm túc 8 nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và phân cấp.

"Mặc dù Kết luận 18 yêu cầu hoàn thành trong quý II, nhưng đây là lĩnh vực mà nếu chúng ta triển khai nhanh, triển khai sớm, triển khai quyết liệt, có chất lượng sẽ tác động rất lớn đến cải thiện môi trường đầu tư, huy động các nguồn lực và quan trọng nhất là củng cố lòng tin của người dân, doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh. Vì vậy, Chính phủ rất quyết tâm, đã ban hành 8 nghị quyết", Thủ tướng nêu rõ và yêu cầu ngay đầu tháng 5, Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành tiếp tục trình các quy định, nghị định, nghị quyết liên quan để hoàn thành toàn bộ phương án cắt giảm, đơn giản hóa, phân cấp đã được phê duyệt.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, đây là việc phải làm liên tục; thời gian tới cần tiếp tục rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực đánh giá tác động môi trường, cấp phép xây dựng, quản lý các khu công nghiệp, phòng cháy, chữa cháy…

Người đứng đầu Chính phủ cũng lưu ý, Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp phải chịu trách nhiệm gác cửa; các bộ phải theo dõi, giám sát các địa phương thực hiện sau khi đã phân cấp, tránh tình trạng cắt thủ tục này lại mọc thủ tục khác, đã cắt giảm ở cấp trên nhưng lại phát sinh các thủ tục mới ở cấp dưới hoặc trong nội bộ, dẫn tới không hiệu quả, thực chất, người dân và doanh nghiệp không được thụ hưởng.

Theo báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội, để tăng trưởng 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030, tổng vốn đổ vào nền kinh tế là 38.500 nghìn tỉ đồng. Điều đáng nói, trong tổng số vốn này chỉ có 20% (tương đương 8.500 nghìn tỉ đồng) sử dụng vốn từ ngân sách và 80% còn lại (tương đương 30.000 nghìn tỉ đồng) huy động nguồn vốn tư doanh nghiệp nhà nước, người dân, doanh nghiệp tư nhân và FDI.

Với đầu tư công, Chính phủ có thể dùng mệnh lệnh hành chính để ép tiến độ giải ngân nhưng 80% nguồn vốn tư nhân và FDI thì chỉ có thể kích hoạt bằng niềm tin, minh bạch và vĩ mô ổn định. Và để kích hoạt 30.000 nghìn tỉ đồng này, Thủ tướng Lê Minh Hưng phải chạm đúng “công tắc kích hoạt” đó là thể chế và ưu tiên lớn nhất trong năm 2026 của Chính phủ là sửa thể chế, cắt thủ tục hành chính để “khơi thông mọi nguồn lực”.

Đây là lý do các chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng thời gian qua có chung một trục: khơi thông dòng vốn. Thông điệp này cũng được truyền đạt rất rõ tại cuộc làm việc với các bộ ngành.

Với Bộ Tài chính, Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045, báo cáo cấp có thẩm quyền trong quý II/2026, huy động nguồn lực từ thị trường chứng khoán, cổ phần hóa, trái phiếu doanh nghiệp, trung tâm tài chính quốc tế và tiến tới thành lập Quỹ đầu tư quốc gia trên cơ sở cơ cấu lại hoạt động của Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước và hoàn thành trong quý II/2026. Với Ngân hàng Nhà nước, thông điệp là điều hành tiền tệ phải chuyển từ “quản lý” sang “kiến tạo”, dòng tiền phải vào sản xuất thay vì nuôi đầu cơ. Với Bộ Xây dựng, trọng tâm là hạ tầng, nhà ở xã hội, sân bay, cảng biển và cơ chế huy động vốn dài hạn. Với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, yêu cầu là tháo gỡ các điểm nghẽn đất đai, môi trường, khoáng sản.

Ở mặt trận đầu tư công, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu chấm dứt tình trạng “vốn chờ dự án”, “giữ chỗ” vốn nhưng không triển khai. Bộ, ngành, địa phương không phân bổ xong vốn đúng hạn phải báo cáo rõ trách nhiệm. Bộ Tài chính được giao xây dựng phương án chấm điểm KPI giải ngân.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các trưởng đoàn tham dự Phiên họp hẹp tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Nếu nhìn rộng hơn, chuyến đi ASEAN và các chỉ đạo trong nước là hai mặt của cùng một chiến lược. Đối ngoại mở cửa thị trường, kết nối vốn, công nghệ và vị thế. Đối nội dọn đường cho dòng vốn đi nhanh hơn, rẻ hơn và ít ma sát hơn. Một bên là tạo thế bên ngoài; một bên là sửa “cỗ máy thể chế” bên trong.

Với Việt Nam, vị thế mới không chỉ được đo bằng việc lãnh đạo được đón tiếp thế nào tại các hội nghị quốc tế. Nó còn được đo bằng việc sau những cái bắt tay, trong nước có đủ năng lực hấp thụ vốn, triển khai dự án, bảo đảm năng lượng, cải cách thủ tục và giữ ổn định vĩ mô hay không.

Và cuộc gặp song phương, đa phương và thông điệp tại ASEAN, Thủ tướng Lê Minh Hưng đang gửi đi một thông điệp nhất quán: Việt Nam không muốn chỉ là điểm đến của dòng vốn dịch chuyển, mà muốn trở thành một nền kinh tế có khả năng định hình cuộc chơi trong khu vực. Muốn vậy, cỗ máy trong nước phải chạy trơn tru hơn, bộ máy hành chính phải có kỷ luật hơn và chính sách phải đi trước thay vì chạy sau thực tiễn.

Hơn một tháng nhậm chức chưa đủ để đánh giá một nhiệm kỳ, nhưng đủ để nhận ra một phong cách: ít trình diễn, nhiều deadline; ít khẩu hiệu, nhiều chỉ tiêu; ít nói về cải cách, nhiều hành động nhằm buộc cải cách phải diễn ra.

Nếu thể chế là “công tắc của tăng trưởng”, thì những ngày đầu của Chính phủ thời Thủ tướng Lê Minh Hưng cho thấy “công tắc” đó đang được bật lên. Và tại ASEAN, Việt Nam cũng đang thử bước ra với một dáng vẻ khác: tự tin hơn, thực dụng hơn và sẵn sàng nói bằng chính tiếng nói của mình.

Tuấn Hải

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/thu-tuong-le-minh-hung-va-vi-the-moi-cua-viet-nam-251454.html