Tình trạng chuyển giá thông qua giao dịch liên kết ngày càng tinh vi
Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu và chuyển dịch cơ cấu lao động của tỉnh Thanh Hóa. Tuy nhiên, thực tiễn quản lý thuế cho thấy, tại một bộ phận doanh nghiệp FDI vẫn tồn tại tình trạng chuyển giá thông qua giao dịch liên kết, với phương thức ngày càng tinh vi, làm sai lệch nghĩa vụ thuế, gây thất thu ngân sách nhà nước và ảnh hưởng đến tính minh bạch, công bằng của môi trường đầu tư.
Lãnh đạo Thuế tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi chuyển giá, trốn thuế.
Trước yêu cầu tăng cường quản lý đối với hoạt động này, Việt Nam đã và đang chủ động hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về chống chuyển giá theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế. Nổi bật là Nghị định số 20/2025/NĐ-CP của Chính phủ (hiệu lực từ cuối tháng 3/2025) với nhiều quy định sửa đổi, bổ sung quan trọng về xác định giao dịch liên kết, trách nhiệm kê khai và nghĩa vụ báo cáo của người nộp thuế.
Cùng với đó, việc ký kết Thỏa thuận đa phương về trao đổi Báo cáo lợi nhuận theo quốc gia (MCAA - CbCR) tiếp tục củng cố cơ sở pháp lý cho công tác quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có giao dịch xuyên biên giới. Trên cơ sở đó, cơ quan thuế các cấp đã đẩy mạnh ứng dụng quản lý rủi ro, tăng cường khai thác, kết nối, phân tích dữ liệu trong nước và quốc tế phục vụ công tác quản lý thuế.
Thực tiễn xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế trong thời gian qua cũng đã khẳng định rõ quan điểm nhất quán, kiên quyết của các cơ quan chức năng Việt Nam trong đấu tranh chống chuyển giá. Điển hình là vụ việc Công ty TNHH Nước giải khát Coca-Cola Việt Nam bị Tòa án nhân dân TP. Hồ Chí Minh giữ nguyên quyết định truy thu và xử phạt hơn 821 tỷ đồng, qua đó thể hiện việc xử lý nghiêm minh, đúng quy định pháp luật đối với các hành vi vi phạm về thuế.
Quán triệt các chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, công bằng; thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy Thanh Hóa về tăng cường quản lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước, Thuế tỉnh Thanh Hóa đã xác định rõ quan điểm xuyên suốt: mọi thành phần kinh tế đều phải tuân thủ nghiêm minh pháp luật thuế. Theo đó, mọi hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi, giao dịch liên kết để chuyển giá, trốn thuế, gây thất thu ngân sách nhà nước đều được đưa vào diện quản lý rủi ro, tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Nâng cao kỹ năng phân tích, phát hiện hành vi chuyển giá
Nhằm cụ thể hóa quyết tâm chính trị và các giải pháp quản lý thuế nêu trên, mới đây, Thuế tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức Hội nghị Trao đổi công tác kiểm tra đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết có dấu hiệu chuyển giá. Hội nghị tập trung phổ biến, quán triệt các quy định của pháp luật về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết; đồng thời nâng cao kỹ năng phân tích rủi ro, kỹ năng kiểm tra, phát hiện hành vi chuyển giá và áp dụng chế tài xử phạt đúng quy định cho đội ngũ công chức làm công tác quản lý doanh nghiệp và kiểm tra thuế.
Việc kiểm tra doanh nghiệp có giao dịch liên kết, phòng, chống chuyển giá là nhiệm vụ trọng tâm.
Bí thư Đảng ủy, Trưởng Thuế tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Văn Thủy nhấn mạnh, việc kiểm tra doanh nghiệp có giao dịch liên kết, phòng, chống chuyển giá là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, không được phép lơ là trong bối cảnh tỉnh đẩy mạnh thu hút đầu tư nước ngoài với nhiều dự án FDI quy mô lớn, đa lĩnh vực, tiềm ẩn rủi ro cao về thuế.
Bên cạnh đó, Trưởng Thuế tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các phòng, Thuế cơ sở và từng công chức thuế nâng cao tinh thần trách nhiệm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, chủ động nắm chắc quy định pháp luật, tăng cường kỹ năng phân tích rủi ro, kiểm tra, phát hiện và kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi chuyển giá, trốn thuế, tuyệt đối không để xảy ra thất thu ngân sách nhà nước.
Thông qua hội nghị, Thuế tỉnh Thanh Hóa thống nhất nhận thức và phương pháp tổ chức thực hiện trong toàn ngành, bảo đảm công tác kiểm tra doanh nghiệp có giao dịch liên kết được triển khai theo nguyên tắc quản lý rủi ro, có trọng tâm, trọng điểm, đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch và hiệu quả, qua đó nâng cao năng lực thực thi, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý thuế.
Trên cơ sở đó, Thuế tỉnh Thanh Hóa khuyến nghị các doanh nghiệp FDI chủ động rà soát, điều chỉnh việc kê khai giao dịch liên kết theo đúng bản chất kinh tế, nâng cao ý thức tuân thủ tự nguyện, tránh để phát sinh vi phạm, truy thu và xử phạt, ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động sản xuất, kinh doanh lâu dài của doanh nghiệp.
Trong thời gian tới, Thuế tỉnh Thanh Hóa sẽ tiếp tục tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm, gồm phân tích, phân loại rủi ro giao dịch liên kết để tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề có trọng tâm, trọng điểm; yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, lập và lưu giữ hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Thuế tỉnh Thanh Hóa cũng sẽ tăng cường phối hợp liên ngành, khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu nhằm chủ động phát hiện, làm rõ và xử lý nghiêm các hành vi chuyển giá, trốn thuế, bảo đảm chống thất thu ngân sách nhà nước và góp phần xây dựng môi trường đầu tư ổn định, bền vững trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa./.
Để hoàn thành toàn diện nhiệm vụ công tác thuế năm 2026, Thuế tỉnh Thanh Hóa tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong quản lý thuế, bảo đảm minh bạch, chuyên nghiệp, hiện đại; nâng cao chất lượng phục vụ người nộp thuế, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ; lấy sự hài lòng của người nộp thuế làm thước đo để đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ của công chức ngành thuế.
Thuế tỉnh Thanh Hóa cũng tăng cường quản lý thu ngân sách, chống thất thu, chống chuyển giá; khai thác hiệu quả các nguồn thu tiềm năng, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026. Ngoài ra, Thuế tỉnh Thanh Hóa tăng cường kỷ cương, kỷ luật công vụ; xây dựng đội ngũ cán bộ thuế chuyên nghiệp, liêm chính, đổi mới, tận tâm với công việc.
Văn Tuấn