Theo hãng tin AP, các nhà nghiên cứu tại Mỹ ngày 4/2 cho biết viên thuốc mới có tên enlicitide đã giúp giảm đáng kể mức cholesterol LDL - loại cholesterol gây tích tụ mảng bám trong động mạch - ở những người vẫn đối mặt nguy cơ đau tim cao dù đang điều trị chuẩn bằng statin.
Viên thuốc mới, nếu được phê duyệt, có thể thay thế mũi tiêm hạ cholesterol.
Hiện thuốc vẫn trong giai đoạn thử nghiệm. Tuy nhiên, nếu được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt, enlicitide có thể trở thành lựa chọn dạng viên thay thế thuận tiện hơn so với các liệu pháp tiêm đang được sử dụng để đạt hiệu quả tương tự.
Hiệu quả giảm LDL tới 60%
Statin từ lâu là nền tảng điều trị rối loạn lipid máu, hoạt động bằng cách ức chế một phần quá trình gan sản xuất cholesterol. Dù vậy, ngay cả khi dùng liều tối đa, nhiều bệnh nhân vẫn không thể hạ LDL xuống mức khuyến nghị y khoa và cần thêm liệu pháp bổ sung.
Trong nghiên cứu quy mô lớn công bố trên tạp chí New England Journal of Medicine, hơn 2.900 bệnh nhân nguy cơ cao được phân ngẫu nhiên dùng thêm enlicitide mỗi ngày hoặc giả dược, bên cạnh phác đồ điều trị tiêu chuẩn.
Sau 6 tháng, nhóm dùng enlicitide ghi nhận mức LDL giảm tới 60%. Ảnh minh họa: VINnews
Sau 6 tháng, nhóm dùng enlicitide ghi nhận mức LDL giảm tới 60%. Theo tác giả chính của nghiên cứu, bác sĩ tim mạch Ann Marie Navar (Trung tâm Y khoa UT Southwestern), hiện có một số thuốc uống khác có thể dùng kèm statin, “nhưng không loại nào đạt được mức giảm LDL mạnh như enlicitide”.
Hiệu quả này chỉ suy giảm nhẹ sau một năm theo dõi. Các nhà nghiên cứu cũng cho biết không có khác biệt về độ an toàn giữa nhóm dùng thuốc và nhóm giả dược. Tuy nhiên, người bệnh phải uống thuốc khi bụng đói.
Nhu cầu điều trị bổ sung còn lớn
Bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Mỹ. Cholesterol LDL cao là yếu tố nguy cơ chính dẫn tới đau tim và đột quỵ do làm hình thành mảng xơ vữa trong động mạch.
Mức LDL 100 mg/dL được xem là chấp nhận được ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, với những người đã mắc bệnh tim hoặc tăng cholesterol, các bác sĩ khuyến nghị hạ xuống ít nhất 70 mg/dL, thậm chí thấp hơn ở nhóm nguy cơ rất cao.
Các thuốc statin phổ biến như Lipitor hay Crestor - cùng các thuốc gốc giá rẻ tương đương - có hiệu quả cao trong hạ LDL. Để tăng cường kiểm soát, một số thuốc tiêm mạnh hơn hiện nay hoạt động theo cơ chế khác: ức chế protein PCSK9 trong gan, từ đó giúp cơ thể loại bỏ cholesterol khỏi máu hiệu quả hơn.
Cholesterol LDL cao là yếu tố nguy cơ chính dẫn tới đau tim và đột quỵ do làm hình thành mảng xơ vữa trong động mạch.
Dù vậy, chỉ một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân phù hợp thực sự sử dụng thuốc ức chế PCSK9. Dù giá các mũi tiêm này đã giảm trong những năm gần đây, nhiều bệnh nhân vẫn ngại tiêm, trong khi quy trình kê đơn cũng phức tạp hơn đối với bác sĩ, theo nhận định của bà Navar.
Chưa có dữ liệu về giảm biến cố tim mạch
Nghiên cứu mới do hãng dược Merck tài trợ - đơn vị đang phát triển enlicitide - cung cấp một phần dữ liệu cuối cùng cần thiết để xin FDA phê duyệt. Cơ quan này đã đưa thuốc vào chương trình xem xét siêu nhanh.
Bình luận trên tạp chí, bác sĩ William Boden (Đại học Boston và Hệ thống Y tế VA New England), người không tham gia nghiên cứu, cho rằng kết quả cung cấp “bằng chứng thuyết phục” cho thấy viên thuốc mới có thể hạ cholesterol ở mức gần tương đương các thuốc tiêm ức chế PCSK9.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý hiện chưa có bằng chứng cho thấy việc giảm cholesterol nhờ enlicitide sẽ trực tiếp giúp giảm số ca đau tim, đột quỵ hay tử vong. Những dữ liệu này cần thời gian theo dõi dài hơn một năm. Merck hiện đang tiến hành một nghiên cứu quy mô hơn 14.000 bệnh nhân nhằm làm rõ tác động lâu dài của thuốc đối với các biến cố tim mạch.
Hồng Nhung