Khi gã khổng lồ chip Nvidia tăng cường hợp tác với hãng công nghệ sợi quang Corning (Mỹ) để thay thế các kết nối bằng đồng trong hệ thống AI thế hệ mới, chuỗi cung ứng truyền thông quang học của Trung Quốc trở thành tâm điểm chú ý.
Chuỗi giá trị quang học Trung Quốc đang đẩy mạnh phục vụ các ứng dụng AI và nổi lên như nền tảng toàn cầu cho các linh kiện hiệu năng cao cần thiết để vận hành hạ tầng AI.
“Thị trường sợi và cáp quang toàn cầu đã bước vào giai đoạn vừa tăng sản lượng vừa tăng giá kể từ quý IV/2025”, theo ông Wang Xing - nhà phân tích tại hãng Huatai Securities. Ông nhấn mạnh rằng Trung Quốc vẫn là trung tâm nguồn cung toàn cầu nhờ chuỗi công nghiệp khép kín và lợi thế chi phí theo quy mô.
Huatai Securities là công ty chứng khoán và ngân hàng đầu tư lớn của Trung Quốc, có trụ sở tại thành phố Nam Kinh. Công ty này hoạt động trong các lĩnh vực môi giới chứng khoán, quản lý tài sản, nghiên cứu đầu tư và ngân hàng đầu tư. Trong các bài báo công nghệ và tài chính, Huatai Securities thường được trích dẫn vì sở hữu đội ngũ phân tích thị trường lớn, chuyên đưa ra báo cáo về AI, viễn thông, bán dẫn và chuỗi cung ứng công nghệ của Trung Quốc.
Dữ liệu từ Huatai Securities cho thấy trong năm 2025, Trung Quốc chiếm 59% sản lượng phôi quang toàn cầu, 57% sản lượng sợi quang và 47% sản lượng cáp quang, trở thành nhà cung cấp lớn nhất thế giới trên toàn bộ chuỗi.
Phôi quang là phôi dùng để kéo ra sợi quang. Nó là thanh thủy tinh silica tinh khiết, kích thước lớn, chứa sẵn cấu trúc lõi và lớp phản xạ giống như trong sợi quang hoàn chỉnh. Khi sản xuất, phôi này sẽ được nung nóng rồi kéo thành những sợi quang cực mảnh dùng trong cáp quang và trung tâm dữ liệu AI.
Hưởng lợi từ xu hướng này, cổ phiếu các nhà sản xuất sợi quang lớn của Trung Quốc, gồm cả Yangtze Optical Fibre and Cable Joint Stock, Hengtong Optic-Electric và Tongding Interconnection Information, đã tăng vọt kể từ cuối năm 2025, với mức tăng hơn 200% tính từ đầu năm 2026 đến nay.
Theo nhà cung cấp thông tin tài chính DZH, chỉ số sợi quang Trung Quốc, gồm hàng chục nhà cung cấp sợi và cáp quang, đã tăng hơn 100% từ đầu năm 2026 và tăng thêm hơn 8% trong tuần này sau khi thỏa thuận Nvidia - Corning được công bố hôm 7/5.
Thương vụ Nvidia - Corning làm nổi bật sự thống trị của Trung Quốc trong nguồn cung sợi quang. Ảnh: SV
Trung tâm dữ liệu AI cần rất nhiều sợi quang
Theo một báo cáo nghiên cứu gần đây của hãng China Post Securities, các trung tâm dữ liệu AI cần lượng sợi quang nhiều gấp hơn 10 lần trung tâm dữ liệu truyền thống do nhu cầu ngày càng tăng trong việc kết nối giữa các rack, cụm máy chủ và trung tâm dữ liệu.
Rack là khung tủ tiêu chuẩn dùng để lắp và sắp xếp các thiết bị máy tính như máy chủ, GPU (bộ xử lý đồ họa), thiết bị mạng và hệ thống lưu trữ. Nói đơn giản, rack giống chiếc tủ kim loại cao trong đó xếp nhiều máy chủ lên các tầng để tiết kiệm không gian và dễ quản lý.
Huatai Securities dự báo nhu cầu sợi quang toàn cầu sẽ đạt 760 triệu km sợi vào năm 2026 và 889 triệu km sợi năm 2027. Trong đó, phần lớn nhu cầu tăng thêm đến từ các trung tâm dữ liệu và drone (máy bay không người lái), còn tăng trưởng nguồn cung sẽ cần thời gian để bắt kịp.
Khi nhu cầu tăng mạnh, ngành sợi quang Trung Quốc cũng chứng kiến giá cả leo thang.
“Cuối năm ngoái, giá sợi quang vào khoảng 40 nhân dân tệ (5,87 USD) đến 50 nhân dân tệ mỗi km sợi. Hiện nay giá đã tăng lên hơn 200 nhân dân tệ mỗi km”, ông Yan Guicheng - trưởng bộ phận phân tích viễn thông tại China Securities - nói trong một cuộc phỏng vấn với CCTV hồi tháng 4.
“Tăng gấp 10 lần năng lực sản xuất kết nối quang học ở Mỹ”
“Chúng ta đang trải qua đợt xây dựng hạ tầng lớn nhất trong lịch sử nhân loại”, ông Jensen Huang - Giám đốc điều hành Nvidia - nói trên kênh CNBC khi đề cập đến thỏa thuận với Corning. Ông cho rằng quang tử silicon và công nghệ quang học sẽ là phần cốt lõi của hạ tầng AI thế hệ tiếp theo, trong bối cảnh nhu cầu tính toán tăng đến mức các kết nối đồng truyền thống khó có thể theo kịp.
Quang tử silicon là công nghệ dùng ánh sáng thay cho tín hiệu điện để truyền dữ liệu bên trong chip và trung tâm dữ liệu AI. Công nghệ này sử dụng silicon (vật liệu làm chip bán dẫn) để tạo ra các “đường dẫn ánh sáng” siêu nhỏ, giúp dữ liệu di chuyển nhanh hơn và tiết kiệm điện hơn so với dây đồng truyền thống.
Theo thỏa thuận mới, Corning sẽ xây dựng thêm 3 cơ sở sản xuất mới chuyên về công nghệ quang học tại Mỹ với sự hỗ trợ tài chính và hợp tác chiến lược từ Nvidia.
Nvidia nói sự hợp tác với Corning sẽ giúp tăng gấp 10 lần năng lực sản xuất kết nối quang học tại Mỹ và mở rộng hơn 50% năng lực sản xuất sợi quang trong nước này nhằm đáp ứng nhu cầu bùng nổ từ việc xây các trung tâm dữ liệu AI. Jensen Huang cũng xem đây là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm hồi sinh ngành sản xuất của Mỹ.
Đầu năm nay, Nvidia đã công bố hàng loạt quan hệ hợp tác liên quan đến quang học với các nhà sản xuất linh kiện quang học Mỹ như Lumentum Holdings và Coherent Corp, cũng như hãng chip mạng Marvell Technology. Qua đó, Nvidia muốn đẩy mạnh tham vọng trong công nghệ kết nối quang học cho các cụm AI.
Chuỗi kết nối quang học trải dài từ chip xử lý và truyền tín hiệu tốc độ cao, laser và linh kiện quang tử biến tín hiệu đó thành ánh sáng, cho đến mô đun quang học, sợi quang, đầu nối, switch (bộ chuyển mạch) để truyền dữ liệu trong các trung tâm dữ liệu AI.
Lĩnh vực mô đun quang học Trung Quốc, với các doanh nghiệp chủ chốt như Zhongji Innolight, Eoptolink Technology và Suzhou TFC Optical Communication, đã trở thành tâm điểm của giới đầu tư trong làn sóng bùng nổ mạng lưới AI.
Song theo Huatai Securities, nguồn cung ứng công nghệ quang học của Mỹ, do Corning thống trị, vẫn duy trì lợi thế về khoa học vật liệu và quy trình sản xuất tiên tiến.
Sơn Vân