Thủy quân lục chiến Mỹ sẽ cho nghỉ hưu tiêm kích AV-8B Harrier II vào tháng 6/2026, F-35B tiếp quản vai trò tác chiến

2 giờ trướcBài gốc

Thông tin được nêu trong kế hoạch hàng không mới nhất của Thủy quân lục chiến Mỹ, cho thấy lực lượng này đã chốt mốc thời gian để loại biên chiếc AV-8B Harrier II cuối cùng vào tháng 6/2026.

Điểm tổ chức các hoạt động chia tay là Căn cứ Không quân Thủy quân lục chiến Cherry Point, bang North Carolina, nơi đang đóng quân phi đội vận hành Harrier II cuối cùng của lực lượng.

Theo kế hoạch, chuỗi hoạt động sẽ diễn ra trong những ngày đầu tháng 6/2026, với tâm điểm là chuyến bay cuối cùng của AV-8B.

Đây được xem là dấu mốc kết thúc một trong những dòng máy bay mang tính biểu tượng nhất của Thủy quân lục chiến Mỹ, gắn với học thuyết tác chiến đổ bộ, hỗ trợ hỏa lực gần và triển khai nhanh từ tàu chiến.

AV-8B Harrier II là tiêm kích - cường kích có khả năng cất cánh ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL).

Điểm then chốt giúp Harrier II tạo khác biệt là động cơ phản lực có cơ chế đổi hướng luồng phụt, cho phép máy bay hạ cánh thẳng đứng hoặc cất cánh từ đường băng rất ngắn.

Tính năng này đặc biệt phù hợp với Thủy quân lục chiến, lực lượng thường triển khai từ tàu đổ bộ tấn công hoặc các sân bay dã chiến có hạ tầng hạn chế.

Trong hơn 4 thập kỷ phục vụ, Harrier II xuất hiện trong nhiều chiến dịch lớn của Mỹ, từ Trung Đông đến Afghanistan. Máy bay đảm nhiệm vai trò tấn công mặt đất, yểm trợ hỏa lực cho bộ binh, trinh sát vũ trang và đánh mục tiêu chiến thuật.

Một ưu thế khác của Harrier II là khả năng mang đa dạng vũ khí, từ pháo 25 mm, bom dẫn đường bằng laser, bom dẫn đường bằng vệ tinh, đến tên lửa không đối không tầm ngắn để tự vệ.

Tuy nhiên, cùng với thời gian, Harrier II ngày càng bộc lộ hạn chế. Thiết kế STOVL đời cũ khiến việc bảo dưỡng phức tạp, chi phí duy trì cao và độ sẵn sàng kỹ thuật chịu áp lực lớn.

Trong bối cảnh môi trường tác chiến hiện đại đòi hỏi máy bay phải sống sót tốt hơn trước phòng không nhiều tầng, có năng lực tác chiến mạng, chia sẻ dữ liệu và cảm biến mạnh, Harrier II không còn đáp ứng được tiêu chuẩn chiến trường mà Thủy quân lục chiến Mỹ hướng tới.

Việc Harrier II rời biên chế diễn ra song song với quá trình F-35B Lightning II tiếp quản toàn bộ vai trò tiêm kích STOVL.

F-35B là tiêm kích tàng hình thế hệ 5, được thiết kế để hoạt động từ tàu đổ bộ tấn công và các đường băng ngắn, nhưng sở hữu năng lực tác chiến vượt trội so với Harrier II.

Máy bay được tích hợp radar mảng pha quét điện tử chủ động, hệ thống cảm biến quang - hồng ngoại, hệ thống cảnh báo và gây nhiễu điện tử, cùng khả năng hợp nhất dữ liệu cảm biến để phi công có bức tranh chiến trường thống nhất.

Về vũ khí, F-35B có thể mang tên lửa không đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM, tên lửa không đối không tầm ngắn AIM-9X Sidewinder, cùng nhiều loại bom dẫn đường chính xác như bom dẫn đường vệ tinh JDAM hoặc bom dẫn đường laser Paveway.

Khi cần, F-35B có thể mang vũ khí trong khoang để duy trì tàng hình, hoặc treo ngoài để tăng tải trọng trong những môi trường ít đe dọa hơn.

Ở góc độ chiến lược, quyết định loại biên AV-8B Harrier II phản ánh bước chuyển lớn trong cách Thủy quân lục chiến Mỹ chuẩn bị cho chiến tranh tương lai.

Thay vì dựa vào các nền tảng chuyên hỗ trợ hỏa lực gần trong môi trường đe dọa vừa phải, lực lượng này ưu tiên tiêm kích có thể vừa tấn công, vừa không chiến, vừa trinh sát, vừa đóng vai trò nút chia sẻ dữ liệu trong mạng tác chiến liên quân.

Sự thay đổi này cũng liên quan trực tiếp đến bài toán tác chiến ở Thái Bình Dương, nơi Mỹ dự kiến phải đối mặt với hệ thống phòng không, tên lửa chống hạm và năng lực trinh sát tầm xa của đối thủ.

Trong môi trường đó, một máy bay tàng hình, có cảm biến mạnh và khả năng hoạt động như “trạm trung chuyển dữ liệu bay” được đánh giá hữu ích hơn nhiều so với một nền tảng STOVL đời cũ vốn tập trung vào yểm trợ hỏa lực.

Việc nghỉ hưu Harrier II vì thế không chỉ là sự kiện mang tính biểu tượng, mà còn là một bước khóa sổ về học thuyết tác chiến của giai đoạn trước.

Thủy quân lục chiến Mỹ sẽ bước sang thời kỳ mà F-35B đóng vai trò trung tâm, tạo nền tảng cho năng lực đổ bộ - viễn chinh trong kỷ nguyên chiến tranh công nghệ cao.

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/thuy-quan-luc-chien-my-se-cho-nghi-huu-tiem-kich-av-8b-harrier-ii-vao-thang-62026-f-35b-tiep-quan-vai-tro-tac-chien-post638436.antd