Thủy sản Việt hưởng lợi thế nào từ Thuế đối ứng mới của Mỹ?

5 giờ trướcBài gốc

Mức thuế giảm - lợi thế cạnh tranh tăng

Mức Thuế đối ứng IEEPA được “chốt” với Việt Nam là 20%. Tuy nhiên, sau khi bị bác, chính quyền Tổng thống Trump đã đưa ra mức thuế mới 10% thay thế dựa theo Điều 122 Đạo luật Thương mại năm 1974. Theo thông báo từ cơ quan chức năng Mỹ, mức thuế 10% này chính thức được áp dụng từ ngày 24.2.2026.

Ngay sau khi chính sách thuế đối ứng từ Mỹ thay đổi, ngành thủy sản Việt Nam đã ghi nhận những diễn biến tích cực. Báo cáo nhanh về ngành thủy sản của Công ty chứng khoán TP.HCM – HSC cho biết, mức thuế có hiệu lực giảm cả về tuyệt đối và tương đối đối với mặt hàng cá tra, cá rô phi và tôm của Việt Nam so với các đối thủ chính sẽ củng cố năng lực cạnh tranh và hỗ trợ tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026.

Ngành chế biến thủy sản được cho là sẽ được hưởng lợi từ mức thuế đối ứng mới của Mỹ.

Theo HSC, với mức trần thuế 10% làm cơ sở, thuế nhập khẩu của Mỹ đối với thủy sản Việt Nam được kỳ vọng sẽ giảm từ 20% xuống 10% trong 5 tháng tới, là diễn biến tích cực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản như VHC, FMC và ANV nhờ mức thuế danh nghĩa thấp hơn và năng lực cạnh tranh cải thiện.

Từng mặt hàng hưởng lợi ra sao?

Cụ thể, đối với tôm, mức thuế hiệu lực của Việt Nam giảm xuống 17,42% (10% thuế nhập khẩu + 4,58% thuế chống bán phá giá + 2,84% thuế chống trợ cấp) từ mức 27,42%, thu hẹp khoảng cách với Ecuador (13,78%) và Ấn Độ (18,26%).

Đối với cá tra, thuế giảm xuống 10% từ mức 20% giúp cải thiện tính linh hoạt về giá, tăng dư địa tỷ suất lợi nhuận và khả năng duy trì nhu cầu trong ngắn hạn.

Đối với cá rô phi, mức thuế hiệu lực ước tính của Việt Nam giảm từ 20% xuống 10%. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn chịu mức thuế hiệu lực cao hơn đáng kể, ở mức 34,3% (10% + 24,3% thuế hiệu lực kể từ cuộc chiến thương mại năm 2018), dù đã giảm so với mức 59% trước đó. Mức thuế của Đài Loan giảm từ 20% xuống 10%, trong khi Honduras và Costa Rica giữ nguyên ở mức 10%. Nhờ đó, gánh nặng thuế tuyệt đối của Việt Nam giảm đáng kể, trong khi vị thế tương đối so với Trung Quốc vẫn duy trì lợi thế mang tính cấu trúc.

ANV hưởng lợi lớn từ chính sách thuế đối ứng mới của Mỹ.

Ở một góc độ khác, dù mức thuế tuyệt đối đối với cá rô phi của Trung Quốc hiện đã giảm nhưng HSC cho rằng điều chỉnh này khó có thể đảo ngược xu hướng các nhà nhập khẩu Mỹ chuyển dịch và đa dạng hóa nguồn cung, giảm dần sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp Trung Quốc, khi người mua vẫn thận trọng và tiếp tục giảm thiểu rủi ro liên quan đến thương mại trong tương lai.

“Với mức thuế giảm cả về tuyệt đối và tương đối, chúng tôi kỳ vọng triển vọng xuất khẩu tích cực cho năm 2026”, báo cáo của HSC cho biết.

3 doanh nghiệp hưởng lợi lớn

HSC chỉ ra 3 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam hưởng lợi lớn trực tiếp từ chính sách thuế đối ứng mới của Mỹ gồm Công ty CP thực phẩm Sao Ta (FMC), Công ty CP Nam Việt (ANV) và Công ty CP Vĩnh Hoàn (VHC).

Ngày 17.2.2026, chỉ vài ngày trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, kết quả cuối cùng của đợt rà soát lần thứ 19 liên quan đến thuế chống bán phá giá (CBPG) đối với tôm Việt Nam đã được công bố. FMC và 22 doanh nghiệp xuất khẩu khác được áp mức thuế cuối cùng 4,58%, thấp hơn đáng kể so với mức sơ bộ 25,76%.

Trong quý 4/2025, FMC đã ghi nhận bổ sung 157 tỉ đồng chi phí dự phòng thuế CBPG, phản ánh phần chênh lệch giữa mức thuế sơ bộ 25,76% và mức thuế kỳ vọng ban đầu 4,58% của FMC. Với việc mức thuế cuối cùng đã được xác nhận, khoản dự phòng này sẽ được hoàn nhập. Trên cơ sở đó, ước tính lợi nhuận thuần năm 2025 (bao gồm hoàn nhập dự phòng thuế CBPG liên quan đến đợt rà soát lần thứ 19) của FMC đạt khoảng 410 tỉ đồng (tăng trưởng 35%), so với mức lợi nhuận thuần trước kiểm toán đã công bố là 366 tỉ đồng (tăng trưởng 20%). Năm 2025, FMC ghi nhận doanh thu tăng trưởng 22% đạt 8.406 tỉ đồng.

Gian hàng của VHC tại một hội chợ thủy sản quốc tế.

Với VHC, sản phẩm cá tra tiếp tục là loại cá thịt trắng có mức giá cạnh tranh nhất tại thị trường Mỹ, thấp hơn khoảng 10-15% so với cá rô phi và thấp hơn 8-10% so với cá minh thái. Nhập khẩu cá tra của Mỹ được kỳ vọng sẽ phục hồi trong năm 2026 từ mức đáy năm 2025, đặc biệt khi thuế nhập khẩu hiện đã giảm xuống 10% từ mức 20% trước đó.

Cá tra là động lực chính của VHC, đóng góp khoảng từ 50-55% tổng doanh thu. Với thuế nhập khẩu của Mỹ giảm xuống 10% từ tháng 2.2026, HSC dự báo VHC có vị thế thuận lợi để đẩy mạnh doanh thu tại thị trường Mỹ, nơi doanh nghiệp vẫn là nhà xuất khẩu cá tra lớn nhất. Thị trường Mỹ đóng góp khoảng 30% tổng doanh thu của VHC.

Cá tra tiếp tục là động lực lợi nhuận chính của ANV, đóng góp khoảng 30-35% tổng doanh thu xuất khẩu. Trong khi đó, cá rô phi đã trở thành nguồn đóng góp lớn thứ hai, chiếm khoảng 30%. Với mức thuế nhập khẩu vào Mỹ đối với cá tra giảm đáng kể từ 20% xuống 10%, tính linh hoạt về giá của ANV sẽ được cải thiện, qua đó hỗ trợ mở rộng tỷ suất lợi nhuận.

Mặt khác, vị thế tương đối của cá rô phi Việt Nam so với cá rô phi Trung Quốc vẫn duy trì lợi thế mang tính cấu trúc. Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam như ANV được kỳ vọng sẽ tiếp tục hưởng lợi. ANV là doanh nghiệp xuất khẩu cá rô phi lớn nhất Việt Nam, chiếm khoảng 58-60% tổng giá trị xuất khẩu cá rô phi cả nước.

Với mức thuế tuyệt đối thấp hơn và vị thế cạnh tranh tương đối được cải thiện so với các quốc gia xuất khẩu lớn, HSC kỳ vọng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sẽ duy trì đà tăng trưởng tích cực trong năm 2026.

Thế Lâm

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/thuy-san-viet-huong-loi-the-nao-tu-thue-doi-ung-moi-cua-my-246798.html