Tiếp thêm động lực mới cho mối quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Italy

2 giờ trướcBài gốc

Đại sứ Cộng hòa Italy tại Việt Nam Marco Della Seta trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN. Ảnh: TTXVN phát

Chuyến thăm chính thức Cộng hòa Italy của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn diễn ra trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước đang phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực. Đại sứ đánh giá thế nào về ý nghĩa của chuyến thăm này trong việc tăng cường tin cậy chính trị và tạo động lực mới cho hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp, cũng như cho tổng thể quan hệ Việt Nam - Italy?

Italy rất vui mừng được chào đón Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới Rome và Milan. Chuyến thăm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì diễn ra ngay sau khi ông Trần Thanh Mẫn tái đắc cử chức vụ Chủ tịch Quốc hội và là chuyến thăm chính thức nước ngoài đầu tiên trên cương vị mới này, qua đó truyền tải một tín hiệu chính trị mạnh mẽ. Diễn ra sau Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV được tổ chức vào tháng 1 và vào thời điểm Việt Nam đang tiếp tục phát triển thể chế cũng như cải cách hành chính, chuyến thăm cũng mang đến một cơ hội để Lãnh đạo Việt Nam thông báo và làm rõ những kết quả của giai đoạn đổi mới quan trọng này. Trong bối cảnh đó, chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đến Italy, quốc gia luôn theo dõi sát sao những bước phát triển này, được đánh giá rất cao và nhấn mạnh tầm quan trọng của Italy trong tầm nhìn chiến lược của Việt Nam cũng như bề rộng và chiều sâu của mối quan hệ song phương.

Kể từ khi thiết lập Đối tác chiến lược cách đây 13 năm, quan hệ giữa Italy và Việt Nam đã không ngừng được mở rộng và đi vào chiều sâu. Hai bên thường xuyên tổ chức các cơ chế song phương, đặc biệt là Tham vấn chính trị và Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác kinh tế thường niên. Sự hợp tác này tiếp tục được định hướng bởi các kế hoạch hành động liên tiếp nhằm triển khai Đối tác chiến lược, trong đó kế hoạch mới nhất cho giai đoạn 2025–2027 đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng. Nếu như thập kỷ đầu tiên tập trung vào việc xây dựng nền tảng vững chắc, thì ngày nay, mối quan hệ đối tác của chúng ta đã đạt đến độ chín muồi hoàn toàn, phản ánh sức mạnh và chất lượng của sự gắn kết song phương. Hợp tác đã phát triển từ giai đoạn hợp tác rộng rãi ban đầu sang gắn kết có tính cấu trúc và chiến lược hơn trong các lĩnh vực trọng điểm, bao gồm các lĩnh vực như khoa học và công nghệ, vốn được xác định là động lực chính cho mục tiêu của Việt Nam nhằm trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Trong khuôn khổ rộng lớn hơn này, chuyến thăm mang ý nghĩa đặc biệt vì đây là phái đoàn cấp cao đầu tiên do người đứng đầu cơ quan lập pháp dẫn đầu. Ngoại giao nghị viện đóng một vai trò nền tảng trong việc củng cố quan hệ song phương. Các nghị viện nằm ở trung tâm của quá trình lập pháp và ban hành quy định định hình sự hợp tác trên các lĩnh vực then chốt như thương mại, đầu tư, năng lượng, quốc phòng và an ninh. Đối với hai nền kinh tế ngày càng kết nối chặt chẽ như Italy và Việt Nam, đối thoại giữa các cơ quan lập pháp là yếu tố thiết yếu để đảm bảo khuôn khổ pháp lý của hai bên đồng điệu, hướng tới tương lai và hỗ trợ các mục tiêu chung. Về mặt này, chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn mang đến một cơ hội quý báu để tăng cường hơn nữa hợp tác nghị viện và đưa mối quan hệ này lên một tầm cao mới.

Nhìn về tương lai, tôi tin tưởng rằng chuyến thăm này sẽ củng cố thêm niềm tin lẫn nhau, làm vững chắc khía cạnh nghị viện trong mối quan hệ đối tác của chúng ta và truyền động lực mới cho mối quan hệ song phương vốn đã rất xuất sắc, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trên mọi lĩnh vực hợp tác.

Theo Đại sứ, việc triển khai Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và những nỗ lực thúc đẩy phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và EU (EVIPA) sẽ mở ra những cơ hội cụ thể nào cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước, đặc biệt là trong các lĩnh vực thế mạnh của Italy như công nghệ xanh, năng lượng tái tạo và thiết kế công nghiệp?

Dựa trên đà phát triển mạnh mẽ đã nêu trên, chuyến thăm sắp tới của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Italy cũng mang lại cơ hội kịp thời để thúc đẩy hơn nữa khía cạnh kinh tế trong Đối tác chiến lược của chúng ta. Điều này là do sự tin cậy chính trị và đối thoại lập pháp sẽ chuyển hóa thành những cơ hội cụ thể cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước, được hỗ trợ bởi các khuôn khổ pháp lý vững chắc và có thể dự báo.

Nền tảng của mối quan hệ đối tác kinh tế bắt nguồn từ một mối quan hệ lâu đời. Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1973, Italy đã là một trong những đối tác Tây Âu đầu tiên của Việt Nam và di sản lịch sử này đã dần phát triển thành một mối quan hệ hợp tác năng động và hướng tới tương lai. Ngày nay, Việt Nam là đối tác thương mại hàng đầu của Italy trong ASEAN, trong khi Italy là đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam tại EU, một vị thế được củng cố nhờ các cuộc trao đổi cấp cao thường xuyên và tính bổ trợ kinh tế ngày càng tăng. Thương mại song phương tiếp tục thể hiện khả năng phục hồi và sự năng động, phản ánh không chỉ sự tăng trưởng về số lượng - kim ngạch thương mại tăng 6% trong năm qua - mà còn cả chiều hướng chất lượng ngày càng nâng cao. Italy đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ công cuộc hiện đại hóa công nghiệp của Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất, nơi công nghệ và chuyên môn của Italy góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.

Trong bối cảnh này, Hiệp định EVFTA có hiệu lực từ năm 2020 đã chứng minh là nền tảng cốt lõi trong cấu trúc kinh tế của chúng ta. Hiệp định đã tạo điều kiện thuận lợi đáng kể cho việc tiếp cận thị trường và đóng góp vào sự mở rộng ổn định của thương mại song phương, thúc đẩy sự hội nhập sâu rộng hơn giữa hai nền kinh tế. Đồng thời, Hiệp định EVIPA là bước tiến quan trọng tiếp theo. Italy đã phê chuẩn Hiệp định này vào tháng 7 năm 2023, trở thành một trong những quốc gia thành viên EU đầu tiên thực hiện điều này và tái khẳng định niềm tin vững chắc vào Việt Nam như một điểm đến đầu tư ổn định, đáng tin cậy và hấp dẫn. Một khi được các nước EU còn lại phê chuẩn hoàn toàn, EVIPA sẽ mang lại sự chắc chắn và bảo vệ pháp lý được tăng cường, qua đó khuyến khích một làn sóng đầu tư dài hạn, chất lượng cao mới.

Những khuôn khổ này đặc biệt quan trọng trong việc mở ra các cơ hội trong những lĩnh vực chiến lược mà Italy có thế mạnh đã được công nhận, chẳng hạn như công nghệ xanh, năng lượng tái tạo và thiết kế công nghiệp. Italy đang tích cực đóng góp vào quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam, bao gồm thông qua việc tham gia vào Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), bằng cách cung cấp các giải pháp công nghệ tiên tiến, chuyên môn và tài chính. Một ví dụ tiêu biểu cho sự tham gia này là dự án thủy điện tích năng Bác Ái, được tổ chức tài chính của Italy là Cassa Depositi e Prestiti (CDP) đóng góp khoản cho vay 80 triệu Euro. Đồng thời, tiềm năng mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như cơ sở hạ tầng bền vững, kinh tế tuần hoàn và sản xuất thông minh đang ngày càng tăng. Trong lĩnh vực kinh doanh nông nghiệp, hợp tác cũng đang chuyển biến từ thương mại truyền thống sang các mối quan hệ đối tác đổi mới và định hướng công nghệ hơn trong chế biến thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và nông nghiệp thông minh, với mục tiêu tăng cường tính bền vững, an ninh lương thực và giá trị gia tăng cho cả hai quốc gia.

Trong bối cảnh đó, tác động kết hợp của EVFTA và việc hiệp định EVIPA chính thức có hiệu lực trong tương lai dự kiến sẽ thắt chặt hơn nữa quan hệ thương mại và đầu tư, đồng thời mở ra những hướng hợp tác mới về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Cùng với nhau, các công cụ này đang đặt nền móng cho một mối quan hệ đối tác sâu sắc hơn, bền bỉ hơn và hướng tới tương lai giữa Italy và Việt Nam, có khả năng mang lại những lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân của cả hai nước.

Đại sứ có thể chia sẻ một số dự án hoặc sáng kiến chính mà Đại sứ quán hiện đang triển khai để tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước, đặc biệt là khi cả hai quốc gia đang hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững?

Giao lưu nhân dân và hợp tác văn hóa thực sự là một trong những trụ cột quan trọng nhất trong mối quan hệ giữa Italy và Việt Nam, vì chúng tạo ra những kết nối bền vững vượt lên trên các mối quan hệ thể chế và kinh tế. Di sản văn hóa phong phú và sức sáng tạo đương đại của Italy tiếp tục là những điểm kết nối quan trọng với Việt Nam, nơi sự quan tâm đến văn hóa Italy dưới nhiều hình thức ngày càng tăng - từ âm nhạc và điện ảnh đến thiết kế, thời trang và ẩm thực. Về khía cạnh này, việc ẩm thực Italy gần đây được ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại của UNESCO không chỉ là sự công nhận đối với một truyền thống ẩm thực, mà còn là một lối sống rộng mở hơn dựa trên chất lượng, sự chan hòa và bản sắc văn hóa, những giá trị đồng điệu mạnh mẽ với xã hội Việt Nam.

Với tinh thần đó, chỉ tính riêng năm 2025, Đại sứ quán tại Hà Nội và Tổng Lãnh sự quán tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức khoảng 70 sự kiện văn hóa, thúc đẩy nhiều sáng kiến đa dạng trong suốt cả năm nhằm tăng cường sự hiểu biết và đối thoại lẫn nhau. Trong số đó có các sự kiện nổi bật như Tuần lễ Ngôn ngữ, Điện ảnh và Ẩm thực Italy, giúp đưa văn hóa Italy đến gần hơn với khán giả Việt Nam một cách dễ tiếp cận và hấp dẫn. Sự quan tâm đặc biệt cũng được dành cho các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, điển hình là thông qua Ngày Thiết kế Italy, cũng như các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao thông qua các sáng kiến như Ngày Không gian Italy. Những sự kiện này luôn thu hút sự tham gia đông đảo và sự quan tâm sâu sắc từ công chúng Việt Nam, phản ánh sự gắn kết văn hóa ngày càng tăng giữa hai nước. Đồng thời, chúng tôi đang hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam để hướng tới việc thành lập Viện Văn hóa Ý tại Hà Nội, điều này sẽ nâng cao hơn nữa hiệu quả và tầm ảnh hưởng trong các hoạt động văn hóa của chúng tôi.

Hợp tác văn hóa cũng ngày càng trở thành một sự trao đổi hai chiều. Về mặt này, tôi đặc biệt vui mừng khi nhận thấy Việt Nam sẽ lần đầu tiên tham gia triển lãm Venice Biennale năm nay với một không gian trưng bày quốc gia. Đây là một cột mốc quan trọng và là biểu tượng mạnh mẽ cho thấy bức tranh văn hóa năng động của Việt Nam đang ngày càng được quốc tế chú ý. Đồng thời, các đạo diễn và chuyên gia trong ngành của Việt Nam cũng ngày càng tham gia nhiều hơn vào các liên hoan phim trên khắp Italy, từ những sự kiện danh tiếng nhất - khởi đầu với Venice - cho đến các sự kiện dành riêng cho điện ảnh châu Á như Liên hoan phim châu Á tại Rome và Liên hoan phim Viễn Đông Udine, qua đó thắt chặt hơn nữa giao lưu văn hóa và hiểu biết lẫn nhau giữa các cộng đồng nghệ thuật của chúng ta.

Vượt ra khỏi lĩnh vực văn hóa, mối quan hệ giao lưu nhân dân của chúng ta còn được củng cố mạnh mẽ nhờ hợp tác trong các lĩnh vực giáo dục, nghiên cứu, khoa học và công nghệ. Kể từ năm 2016, sự hiện diện của một tùy viên khoa học Italy tại Hà Nội đã góp phần tăng cường sự kết nối giữa các trường đại học và các trung tâm nghiên cứu, dẫn đến hơn 170 thỏa thuận đang có hiệu lực giữa các đối tác học thuật Italy và Việt Nam. Chúng tôi hiện đang triển khai Nghị định thư Điều hành lần thứ 8 về hợp tác khoa học, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như biến đổi khí hậu, quản lý nguồn nước, khoa học vũ trụ và nông nghiệp thông minh - những lĩnh vực hoàn toàn phù hợp với các ưu tiên phát triển bền vững của Việt Nam. Sự tham gia này còn được hỗ trợ thêm bởi các hoạt động của Cơ quan Hợp tác phát triển Ý (AICS) tại Hà Nội, đóng góp vào các dự án thúc đẩy tính bền vững sinh thái và khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.

Chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phản ánh bản chất hướng tới tương lai này trong mối quan hệ đối tác của chúng ta. Cùng với các cuộc gặp gỡ cấp cao về mặt thể chế tại Rome, bao gồm cuộc gặp với Tổng thống Sergio Mattarella, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ thăm hệ sinh thái kinh tế và đổi mới sáng tạo của Italy, đồng thời mở ra một cuộc đối thoại chính sách tại Milan, thúc đẩy sự trao đổi giữa các thể chế và doanh nghiệp. Điều này sẽ tiếp thêm động lực mới cho mối quan hệ đối tác vốn đã vững mạnh và năng động của chúng ta.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!

Việt Đức/TTXVN ( thực hiện)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/thoi-su/tiep-them-dong-luc-moi-cho-moi-quan-he-doi-tac-chien-luoc-viet-nam-italy-20260410154142069.htm