Từ chợ truyền thống đến gian hàng số
Tại chợ Phú Phong (xã Tây Sơn), câu chuyện bán hàng online, mã QR hay livestream giờ không còn xa lạ với nhiều tiểu thương. Sau các lớp hướng dẫn chuyển đổi số do Sở Công Thương phối hợp với Viettel Gia Lai tổ chức, nhiều hộ kinh doanh đã bắt đầu làm quen với điện thoại thông minh như một “công cụ bán hàng” mới.
Ngồi chăm chú thực hành tạo mã QR chuyển khoản trên điện thoại, bà Nguyễn Thị Kim Lý (tiểu thương kinh doanh quần áo, mỹ phẩm và túi xách) chia sẻ: “Trước đây, tôi chủ yếu bán trực tiếp cho khách quen, thu tiền mặt.
Nhưng giờ khách hỏi chuyển khoản nhiều nên mình cũng phải thay đổi. Sau tập huấn, tôi còn biết cách tạo mã QR, đăng bán hàng trên Facebook. Việc giới thiệu sản phẩm thuận tiện hơn”.
Nhân viên Viettel Gia Lai cài đặt sim điện thoại chính chủ cho tiểu thương chợ Phú Phong (xã Tây Sơn) để tạo mã QR. Ảnh: H.Y
Tương tự, bà Hồ Thị Liên (tiểu thương bán quần áo) cho biết: “Trước đây, tôi ngại tiếp cận công nghệ vì nghĩ khó sử dụng. Tuy nhiên, khi được hướng dẫn trực tiếp từng thao tác mở tài khoản, đăng ký chuyển khoản, tôi thấy việc kinh doanh số không quá phức tạp.
Điều tôi thích nhất là 2 đơn vị hướng dẫn rất thực tế, ai chưa biết đều được hỗ trợ tận tình. Bây giờ, khách trẻ ít dùng tiền mặt nên mình cũng phải thay đổi để theo kịp nhu cầu mua bán”.
Không chỉ tiểu thương trẻ, nhiều người lớn tuổi cũng bắt đầu tập làm quen với điện thoại thông minh để phục vụ hoạt động kinh doanh. Bà Phạm Thị Trọng (tiểu thương bán đồ khô) cho hay: “Tôi đã đăng ký sim chính chủ để tạo mã QR phục vụ thanh toán. Ban đầu, tôi sợ không biết làm nhưng nhờ được hướng dẫn từng bước nên giờ cũng dùng được”.
Theo ông Trần Xuân Tường - chuyên viên chuyển đổi số của Viettel Gia Lai, điều quan trọng nhất của mô hình “Chợ số” là giúp tiểu thương thay đổi tư duy bán hàng truyền thống.
“Nhiều tiểu thương nghĩ bán hàng online rất khó. Nhưng khi được hướng dẫn cách tạo gian hàng trên mạng xã hội Facebook, quay video ngắn hay sử dụng ChatGPT để viết nội dung quảng bá thì họ tiếp cận khá nhanh.
Với các mặt hàng thiết yếu, thực phẩm, bánh trái, hiệu quả bán hàng trực tuyến rất rõ. Có trường hợp tiểu thương bán được hơn 300 đơn với 6.000 cái bánh ít chỉ trong 1 buổi bán online” - ông Tường chia sẻ.
Ngoài hướng dẫn livestream, tạo gian hàng số, các lớp tập huấn còn hỗ trợ tiểu thương sử dụng ví điện tử, hóa đơn điện tử, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR và các giải pháp giao hàng thông minh nhằm giảm chi phí.
Tạo nền tảng kinh tế số từ cơ sở
Mô hình “Chợ số” là một trong những nội dung thuộc Kế hoạch xây dựng “Xã hạt nhân về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” tại xã Tây Sơn do UBND tỉnh ban hành.
Đây là mô hình điểm cấp xã đầu tiên của tỉnh nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời làm cơ sở để nhân rộng trên toàn tỉnh.
Theo kế hoạch, xã Tây Sơn được định hướng xây dựng trên 5 trụ cột gồm: Chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, đổi mới sáng tạo và an toàn, an ninh thông tin.
Trong đó, kinh tế số được xác định là một trong những lĩnh vực trọng tâm với mục tiêu thúc đẩy tiểu thương, hộ kinh doanh chuyển đổi phương thức hoạt động.
Chuyên viên chuyển đổi số của Viettel Gia Lai chia sẻ kỹ năng bán hàng trực tuyến cho tiểu thương ở xã Tây Sơn. Ảnh: H.Y
Ông Lê Hồng Tây - Trưởng Phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương) cho biết: “Mô hình “Chợ số” không chỉ giúp tiểu thương bán hàng thuận lợi hơn mà còn tạo nền tảng quản lý minh bạch, khoa học, từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế số ở cấp cơ sở.
Khi người dân thay đổi được tư duy kinh doanh, chuyển đổi số mới thực sự đi vào cuộc sống”.
Theo ông Tây, thời gian tới, ngành Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp tổ chức các lớp tập huấn về thương mại điện tử, hỗ trợ phát triển gian hàng số, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, Sở sẽ lựa chọn khoảng 30 hộ kinh doanh tiêu biểu để hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu, gắn tem truy xuất nguồn gốc.
Trong khi đó, ông Huỳnh Bá Ngọc - Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Tây Sơn - cho rằng, hiệu quả lớn nhất của mô hình là giúp người dân mạnh dạn thay đổi cách làm ăn.
“Trước đây, có người bán chưa được 10 bộ đồ/ngày nhưng khi biết bán hàng online thì lượng đơn tăng lên rõ rệt. Chuyển đổi số giúp giảm chi phí kinh doanh, mở rộng khách hàng và tạo thêm cơ hội tăng thu nhập cho tiểu thương. Quan trọng là các lớp hướng dẫn đều tập trung vào những vấn đề thực tế, dễ nhớ, dễ làm để bà con có thể áp dụng ngay” - ông Ngọc nhấn mạnh.
Không chỉ dừng ở mô hình “Chợ số”, xã Tây Sơn còn triển khai nhiều nội dung khác như thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng iGiaLai, phản ánh hiện trường, trường học số, bệnh án điện tử và phong trào “Bình dân học vụ số”.
Tỉnh cũng sẽ xây dựng hệ thống phản ánh hiện trường, camera giám sát an ninh, truyền thanh thông minh, kênh Zalo OA chính danh của UBND xã Tây Sơn nhằm đổi mới công tác thông tin tuyên truyền và tăng cường tương tác với người dân.
Từ những lớp tập huấn nhỏ dành cho tiểu thương, tỉnh đang từng bước xây dựng nền tảng chuyển đổi số từ cơ sở, hướng tới mục tiêu đưa “Xã hạt nhân số” trở thành mô hình kiểu mẫu để lan tỏa trên địa bàn toàn tỉnh.
HẢI YẾN