Do chưa được sử dụng nước sạch, nên người dân ở thôn Vân Bằng, xã Cẩm Vân vẫn phải sử dụng nước giếng khoan.
Ở thôn Vân Bằng, câu chuyện thiếu nước không còn là chuyện riêng của một vài hộ gia đình, mà đã trở thành nỗi lo chung kéo dài nhiều năm. Khu vườn của gia đình ông Phạm Liên Giới là một ví dụ điển hình. Trước đây, dù nguồn nước hạn chế, gia đình ông vẫn có thể duy trì một vài luống rau nhỏ để phục vụ sinh hoạt hàng ngày. Nhưng hiện tại, phần lớn diện tích vườn đã bị bỏ trống. Đất khô, nhiều khu vực không còn dấu hiệu canh tác. Khi nước sinh hoạt còn phải tích trữ, tiết kiệm từng xô, từng chậu; giếng khơi cạn trơ đáy, thì việc dành nước cho trồng trọt gần như không còn khả năng.
Ông Giới chia sẻ: “Cái làng này nằm trong dự án nước sạch mà đến giờ vẫn chưa có nước để dùng. Khát khao mong mỏi của chúng tôi là sớm có nước để mà sống. Năm ngoái vườn còn có rau, năm nay thì trắng hết".
Ở thôn Vân Bằng cũng có nhiều hộ dân trong thôn phải xoay xở bằng nhiều cách để duy trì nguồn nước tối thiểu cho sinh hoạt. Như gia đình ông Trương Công Thắng sử dụng đồng thời cả giếng khoan và giếng khơi. Tuy nhiên, ngay cả khi khoan giếng sâu, nguồn nước vẫn không ổn định, chưa kể chất lượng nước bị ảnh hưởng bởi hàm lượng đá vôi cao. Nước sau khi đun thường để lại cặn, buộc người dân phải đầu tư thêm thiết bị lọc nhưng hiệu quả vẫn hạn chế. Trong khi đó, nước giếng khơi - vốn được dùng cho tắm giặt, tưới tiêu cũng ngày càng cạn kiệt, đặc biệt vào mùa khô.
Ông Thắng cho biết: "Xã Cẩm Vân đầu tư 1 nhà máy nước sạch cung cấp cho cả Cẩm Tâm, Cẩm Châu. Hiện nay thôn nào cũng có nước, riêng thôn Vân Bằng có 115 hộ không có nước sạch. Trong khi đó nguồn nước chạy qua mà người dân trong thôn không được dùng".
Dự án cấp nước sạch cho các xã Cẩm Vân, Cẩm Tâm (huyện Cẩm Thủy cũ) và Yên Lâm (huyện Yên Định cũ) sau nhiều năm chậm tiến độ đã đi vào vận hành từ năm 2022, từng bước cung cấp nước sạch cho người dân trong vùng. Thế nhưng, do không nằm trong thiết kế ban đầu nên nhiều hộ dân tại thôn Vân Bằng vẫn chưa được đấu nối. Tình trạng này đã tồn tại suốt nhiều năm qua.
Không chỉ thiếu nước, người dân nơi đây còn phải đối mặt với những lo ngại về chất lượng nguồn nước hiện có. Khu vực này từng chịu ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường sau vụ việc chôn lấp thuốc trừ sâu từ nhiều năm trước đó của Công ty CP Nicotex Thanh Thái. Hiện tại, nơi đây cũng gần bãi rác tập trung của xã, khiến nguy cơ ô nhiễm nguồn nước càng trở nên đáng lo ngại.
Ông Hàn Văn Thạnh, bí thư chi bộ, trưởng thôn Vân Bằng, cho biết: "Ngay khi có thông tin về dự án nước sạch, 90 hộ dân trong thôn đã lập tức đến nhà văn hóa đóng tiền đấu nối, chỉ trong vòng một buổi sáng là nộp xong hết. Hiện tại đang chờ đợi công ty về lắp nước cho Nhân dân".
Thống kê của xã Cẩm Vân cho thấy, đến tháng 4/2026 xã có 2.858 hộ đăng ký lắp đặt đồng hồ nước, chiếm khoảng 57% tổng số hộ. Theo ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã, địa phương đang phối hợp với các đơn vị liên quan từng bước tháo gỡ khó khăn, đồng thời tận dụng các nguồn lực từ các dự án hỗ trợ để mở rộng mạng lưới cấp nước. Mục tiêu đặt ra trong năm 2026 là nâng tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch lên 70%, qua đó cải thiện đáng kể điều kiện sinh hoạt cho người dân.
Bài và ảnh: Hương Quỳnh