Người trẻ vẫn khó tiếp cận nhà ở
Anh Huỳnh Thanh Sang, quê Cần Thơ, đã có gần 10 năm mưu sinh tại TP Hồ Chí Minh bằng công việc tự do. Như nhiều lao động trẻ khác, anh luôn ấp ủ mong muốn có một chỗ ở ổn định để an tâm làm việc và gắn bó lâu dài với thành phố. Tuy nhiên, với mức thu nhập bình quân khoảng 15 triệu đồng/tháng, để sở hữu một căn hộ riêng vẫn còn khá xa vời.
Một dự án nhà ở xã hội ở phường An Lạc (TP Hồ Chí Minh).
Anh Sang cho biết, chi phí sinh hoạt tại TP Hồ Chí Minh ngày càng tăng cao, từ tiền thuê trọ, điện nước đến ăn uống, đi lại… đã chiếm phần lớn thu nhập mỗi tháng. “Giá nhà hiện nay quá cao so với thu nhập của người lao động tự do như tôi. Dù rất cố gắng tiết kiệm, nhưng để đủ tiền mua nhà có lẽ phải mất rất nhiều năm nữa”, Sang chia sẻ.
Không chỉ riêng anh Sang, thực tế cho thấy nhiều người trẻ làm việc tại TP Hồ Chí Minh, đặc biệt là lao động tự do hoặc có thu nhập trung bình, đang đối mặt với áp lực lớn về nhà ở. Trong bối cảnh giá bất động sản liên tục tăng, trong khi thu nhập chưa theo kịp, giấc mơ an cư của không ít người vẫn còn dang dở.
Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát triển thêm các dự án nhà ở giá phù hợp, cũng như mở rộng chính sách hỗ trợ để người lao động có cơ hội tiếp cận nhà ở, từng bước ổn định cuộc sống và yên tâm gắn bó lâu dài với TP Hồ Chí Minh.
Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan.com.vn, cho rằng vấn đề cốt lõi của thị trường hiện nay không nằm ở việc thiếu nhu cầu mà nằm ở cấu trúc chi phí và động lực phát triển dự án.
Theo ông Tuấn, giá đất và chi phí đầu vào tăng nhanh trong nhiều năm qua đã đẩy giá thành sản phẩm lên cao. Không chỉ khu vực trung tâm mà cả vùng ven TP Hồ Chí Minh, giá đất đều neo ở mức cao khiến chi phí đất chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành. Điều này làm thu hẹp đáng kể khả năng phát triển các dự án nhà ở giá thấp mà vẫn đảm bảo hiệu quả tài chính.
Bên cạnh đó, quy trình pháp lý kéo dài và thiếu tính dự đoán cũng là một rào cản lớn. Trong khi đó, một dự án bất động sản có thể mất nhiều năm để hoàn tất thủ tục, kéo theo chi phí vốn tăng cao trong thời gian chờ đợi. Khi đưa sản phẩm ra thị trường, doanh nghiệp buộc phải định vị ở phân khúc trung và cao cấp để bù đắp chi phí và rủi ro.
Ngoài ra, bài toán lợi nhuận cũng ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng phát triển sản phẩm. Với cùng một quỹ đất và quy trình pháp lý, việc phát triển dự án cao cấp mang lại tỷ suất sinh lời tốt hơn so với nhà ở vừa túi tiền. Vì vậy, các nhà đầu tư thường có xu hướng nghiêng về phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn nếu không có sự điều tiết từ chính sách.
Hệ quả là một nghịch lý rõ ràng nguồn cung vận động theo khả năng sinh lời của doanh nghiệp, trong khi nhu cầu thực lại tập trung chủ yếu ở nhóm thu nhập trung bình. Nếu tình trạng này kéo dài, thị trường không chỉ đối mặt với rủi ro thanh khoản mà còn suy giảm tính bền vững do thiếu nền tảng là nhu cầu ở thực.
Cần cú hích về thể chế và quy hoạch
Ở góc độc chuyên gia bất động sản, Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) cho biết, trong nhiều năm qua, cơ cấu sản phẩm nhà ở tại TP Hồ Chí Minh bị lệch nghiêm trọng về phân khúc cao cấp. Giai đoạn từ năm 2021 đến giữa năm 2025, thị trường gần như không còn nhà ở thương mại giá phù hợp, trong khi phân khúc cao cấp chiếm trên 70% nguồn cung.
Một dự án nhà ở xã hội ở phường Cát Lái, TP Hồ Chí Minh.
HoREA cho rằng, nhà ở thương mại giá phù hợp có thể được hiểu là các căn hộ diện tích khoảng 50 -70 m², với mức giá dao động từ 2 - 5 tỷ đồng/căn (tương đương 30 - 70 triệu đồng/m²). Đây là mức giá phù hợp với khả năng chi trả của phần lớn người dân đô thị, đặc biệt là nhóm mua nhà lần đầu.
Tuy nhiên, nguồn cung ở mức giá này gần như không tồn tại tại khu vực trung tâm thành phố. Nguyên nhân chủ yếu không phải do thiếu nhu cầu mà do thiếu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp phát triển phân khúc này. Các quy định pháp luật hiện hành, bao gồm các Luật Nhà ở qua các thời kỳ, chưa có chính sách riêng đủ mạnh để thúc đẩy nhà ở thương mại giá phù hợp.
Trong khi đó, chi phí phát triển dự án ngày càng tăng, từ giá đất, chi phí vốn đến thủ tục pháp lý kéo dài, khiến doanh nghiệp khó “xoay xở” nếu không lựa chọn phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn.
Các chuyên gia cho rằng, để khơi thông phân khúc nhà ở vừa túi tiền, cần một cách tiếp cận đồng bộ thay vì các giải pháp đơn lẻ. Trước hết, cần có cơ chế chủ động tạo lập và phân bổ quỹ đất dành riêng cho phân khúc này, gắn với quy hoạch các khu đô thị vệ tinh và hệ thống hạ tầng kết nối hiệu quả. Khi chi phí đất - yếu tố chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành được kiểm soát, giá bán sản phẩm sẽ có điều kiện giảm xuống mức phù hợp hơn.
Song song đó, chính sách tín dụng cần được thiết kế theo hướng hỗ trợ dài hạn, với lãi suất ưu đãi và ổn định cho cả người mua nhà và chủ đầu tư. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí vốn mà còn tạo điều kiện hình thành mặt bằng giá hợp lý hơn với khả năng chi trả của người dân.
Một điểm then chốt khác là cải cách thủ tục pháp lý theo hướng rút ngắn thời gian phê duyệt, tăng tính minh bạch và khả năng dự đoán. Thậm chí, có thể xem xét cơ chế ưu tiên cho các dự án nhà ở thương mại giá phù hợp nhằm giảm chi phí cơ hội cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, cần có các chính sách khuyến khích đủ mạnh như ưu đãi thuế, giảm tiền sử dụng đất hoặc điều chỉnh một số chỉ tiêu quy hoạch trong giới hạn cho phép, để doanh nghiệp nhìn thấy rõ bài toán lợi nhuận khi tham gia phân khúc này.
Ông Lê Hoàng Châu chia sẻ, trong hơn 20 năm qua, TP Hồ Chí Minh từng ghi nhận một số mô hình nhà ở thương mại giá vừa túi tiền, tiêu biểu như dòng sản phẩm Ehome do Công ty CP Đầu tư Nam Long phát triển, với khoảng 6.000 căn hộ đã được đưa ra thị trường từ năm 2008 đến nay. Tuy nhiên, các dự án này vẫn mang tính riêng lẻ và chưa thể nhân rộng do thiếu hành lang pháp lý đồng bộ.
Trước thực tế đó, HoREA kiến nghị Chính phủ sớm ban hành Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, hoặc bổ sung cơ chế này vào Luật Nhà ở trong chương trình sửa đổi năm 2026. Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm lấp đầy khoảng trống chính sách và tạo động lực cho doanh nghiệp tham gia phát triển phân khúc này.
Đồng thời, Hiệp hội cũng đề nghị các doanh nghiệp bất động sản tích cực hưởng ứng, tham gia đầu tư các dự án nhà ở thương mại giá phù hợp, hướng tới nhóm khách hàng là người thu nhập trung bình, người trẻ dưới 45 tuổi và người mua nhà lần đầu.
Bài và ảnh: An Hiếu/Báo Tin tức và Dân tộc