Tín dụng 2026 giảm tốc, Ngân hàng Nhà nước siết 'room', kiểm soát chặt bất động sản

6 giờ trướcBài gốc

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết đến cuối năm 2025, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đã đạt khoảng 19,1%, với quy mô dư nợ lên tới 18,58 triệu tỉ đồng, cao hơn mức công bố trước đó. Mức tăng trưởng cao này góp phần hỗ trợ phục hồi kinh tế, song cũng đặt ra áp lực lớn đối với công tác điều hành và kiểm soát rủi ro trong giai đoạn tới.

Tín dụng bước vào giai đoạn “rà phanh”

Bước sang năm 2026, NHNN xác định tăng trưởng tín dụng khó có thể tiếp tục duy trì ở mức cao như năm 2025. Cơ quan này vì vậy đã đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15% và yêu cầu các tổ chức tín dụng kiểm soát chặt tăng trưởng ngay từ đầu năm.

Để hiện thực hóa mục tiêu, NHNN tiếp tục áp dụng cơ chế phân bổ hạn mức tín dụng như các năm trước, coi đây là công cụ quan trọng nhằm kiểm soát quy mô và chất lượng tăng trưởng tín dụng. Mức trần tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng được xác định bằng điểm xếp hạng năm 2024 nhân với hệ số 2,6%. Điểm xếp hạng này được đánh giá theo Thông tư 52/2018 và Thông tư 21/2025, dựa trên 6 tiêu chí gồm: vốn, chất lượng tài sản, năng lực quản trị, khả năng sinh lời, thanh khoản và mức độ nhạy cảm với rủi ro.

Không chỉ giữ nguyên cách tính “room”, điểm đáng chú ý trong điều hành tín dụng năm 2026 là NHNN sẽ chỉ giao chỉ tiêu tín dụng một lần cho cả năm và tăng cường giám sát theo từng quý. Các tổ chức tín dụng phải bảo đảm tăng trưởng tín dụng, bao gồm cả yếu tố điều chỉnh tỉ giá, không vượt quá “room” được giao trong suốt năm. Đồng thời, tốc độ tăng trưởng tín dụng trong 3 tháng đầu năm không được vượt quá 25% chỉ tiêu cả năm, nhằm bảo đảm cân đối nguồn vốn và an toàn thanh khoản.

Trong khi chính sách điều hành theo hướng thận trọng hơn, thực tế tại khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam lại cho thấy nhu cầu vốn và áp lực tăng trưởng tín dụng vẫn ở mức cao. Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành ngân hàng năm 2026 do NHNN Chi nhánh Khu vực 2 tổ chức ngày 9/1, cơ quan này cho biết tăng trưởng cho vay tại TP.HCM và Đồng Nai đang cao hơn tăng trưởng huy động vốn.

Cụ thể, tổng huy động vốn tại khu vực 2 đạt 5,64 triệu tỉ đồng, tăng 12% so với cuối năm 2024. Trong đó, TP.HCM đạt 5,17 triệu tỉ đồng, chiếm 91,7% và tăng 11,94%; Đồng Nai đạt 470.000 tỉ đồng, chiếm 8,3% và tăng 12,59%.

Trong khi đó, dư nợ tín dụng toàn khu vực đạt 5,68 triệu tỉ đồng, tăng 13,5%. Riêng TP.HCM đạt 5,08 triệu tỉ đồng, chiếm 89,4%, tăng 13,5%; Đồng Nai đạt 600.000 tỉ đồng, chiếm 10,6%, tăng 13,45%.

Trước thực trạng này, lãnh đạo UBND TP.HCM kêu gọi ngành ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng, song cần định hướng dòng vốn thực chất vào các động lực tăng trưởng của thành phố, đặc biệt là 77 dự án hạ tầng trọng điểm như Vành đai 3, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, tuyến vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu, các tuyến cao tốc liên vùng và hệ thống đường sắt đô thị (Metro).

Tín dụng bất động sản bị đặt trong vòng kiểm soát

Song song với việc khuyến khích dòng vốn chảy vào sản xuất và hạ tầng, NHNN cũng đặc biệt lưu ý yêu cầu kiểm soát chặt chất lượng tăng trưởng tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, trong đó bất động sản là trọng tâm. Theo đó, tăng trưởng tín dụng bất động sản của từng tổ chức tín dụng trong năm 2026 không được vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của chính ngân hàng đó trong năm 2025. Trường hợp không tuân thủ, NHNN sẽ xem xét giảm trừ chỉ tiêu tín dụng.

Kết quả điều tra xu hướng tín dụng toàn hệ thống của Vụ Dự báo, Thống kê – Ổn định tiền tệ, tài chính (NHNN) cho thấy rủi ro tín dụng cao nhất hiện nay tiếp tục tập trung vào các khoản vay đầu tư, kinh doanh bất động sản, sau đó đến chứng khoán và xuất nhập khẩu.

Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán TP.HCM (HSC), tăng trưởng tín dụng cao có thể hỗ trợ GDP trong ngắn hạn nhưng làm gia tăng lo ngại về chất lượng tăng trưởng khi dòng vốn chảy nhiều vào tài sản thay vì sản xuất. Thực tế, một lượng tín dụng đáng kể vẫn đang chảy vào bất động sản, góp phần đẩy giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM tăng khoảng 50% so với đầu năm 2025.

Những lo ngại này càng rõ nét hơn khi số liệu cho thấy, tính đến cuối quý III/2025, dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực kinh doanh bất động sản đã tăng tới 35% so với đầu năm, đưa tổng dư nợ cho vay bất động sản vượt mốc 4 triệu tỉ đồng. Dòng tiền chủ yếu tập trung vào hoạt động kinh doanh giữa chủ đầu tư và nhà đầu tư thứ cấp.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành ngân hàng năm 2026 ngày 31/12/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh cần tiếp tục duy trì cơ chế phân bổ hạn mức tín dụng, kiểm soát chặt tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, trong đó có bất động sản, nhằm bảo đảm chất lượng và an toàn tín dụng.

Trên cơ sở định hướng điều hành của Chính phủ và NHNN, các chuyên gia cho rằng tăng trưởng tín dụng năm 2026 vẫn có thể đạt mức 16–18% nhờ chính sách tiền tệ tiếp tục nới lỏng, đầu tư công và tín dụng tiêu dùng phục hồi, song các chuyên gia đều thống nhất quan điểm rằng tăng trưởng sẽ chậm hơn và mang tính chọn lọc hơn so với năm 2025.

Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, trong giai đoạn 2026–2030, để đạt mục tiêu tăng trưởng 10%, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần huy động tương đương khoảng 39% GDP, tức khoảng 260 tỉ USD. Tuy nhiên, nền kinh tế Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc quá lớn vào vốn ngân hàng, khi tín dụng chiếm hơn 50% tổng kênh dẫn vốn.

Tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam ước đạt 147% vào cuối năm 2025 và có thể tăng lên 180–185% GDP vào năm 2030 nếu tín dụng tiếp tục tăng 16–17% mỗi năm, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có mức đòn bẩy tài chính cao nhất thế giới.

Từ những phân tích trên, các chuyên gia thống nhất quan điểm rằng tăng trưởng kinh tế không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào tín dụng ngân hàng. Việc phát triển mạnh thị trường vốn, nhất là trái phiếu doanh nghiệp và cổ phiếu, được xem là giải pháp căn cơ nhằm giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng và bảo đảm tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn.

Thanh Hoa

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/tin-dung-2026-giam-toc-ngan-hang-nha-nuoc-siet-room-kiem-soat-chat-bat-dong-san.html