Tổ khảo sát của KTNN khu vực I làm việc với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Sơn La. Ảnh: N.LY
Chủ động thích ứng, hoạt động ổn định trong bối cảnh mới
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Minh Tiến, năm 2025, tỉnh Sơn La đạt được nhiều kết quả nổi bật về phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng và đối ngoại. Trong đó, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước đạt trên 38.991,6 tỷ đồng, tăng 8,03% so với năm 2024; GRDP bình quân đầu người đạt 71,6 triệu đồng/người/năm. Thu ngân sách nhà nước đạt 30.933 tỷ đồng; sau nhiều năm, năm 2025, tỉnh đã thu ngân sách vượt kế hoạch, đạt khoảng 136,8%, tương ứng vượt 36,8% so với kế hoạch.
Lĩnh vực nông nghiệp tiếp tục duy trì là thế mạnh của tỉnh. Năm qua, tỉnh tập trung phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch và bền vững. Hiện, toàn tỉnh có 9 vùng nông nghiệp công nghệ cao, 218 mã số vùng trồng, 262 chuỗi cung ứng nông sản an toàn; nhiều sản phẩm chủ lực đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Công nghiệp chế biến, năng lượng tiếp tục là động lực tăng trưởng; hệ thống thủy điện vận hành an toàn, ổn định.
Công tác đầu tư công được chỉ đạo quyết liệt với tổng kế hoạch vốn 8.505,028 tỷ đồng, tập trung cho các công trình, dự án trọng điểm. Lĩnh vực an sinh xã hội được bảo đảm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 7,89%; hoàn thành 3.058 căn nhà trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 96,2%.
Ngày 18/5/2025, tỉnh Sơn La đã khởi công đoạn Hòa Bình (cũ) - Mộc Châu (khoảng 85km) và đang tập trung triển khai, bảo đảm tiến độ. Trong đó, đoạn đi qua tỉnh Sơn La dài 32,3km với tổng mức đầu tư 4.445 tỷ đồng.
Tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1) có quy mô 4 làn xe với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 23.252 tỷ đồng. Theo Thông báo số 30/TB-VPCP ngày 14/01/2026 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đồng ý chủ trương giao UBND tỉnh Điện Biên và UBND tỉnh Sơn La làm cơ quan chủ quản đầu tư xây dựng đoạn tuyến cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên - cửa khẩu Tây Trang (CT.03) trên địa bàn tỉnh.
Ông Nguyễn Minh Tiến nhấn mạnh, một trong những trọng tâm năm 2025 của tỉnh Sơn La là thực hiện hiệu quả, kịp thời chủ trương của Trung ương về sắp xếp tổ chức, tinh gọn bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Từ ngày 01/7/2025, 12 đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh Sơn La chấm dứt hoạt động, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp; 200 xã, phường, thị trấn được sáp nhập còn 75 đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh, gồm 8 phường, 67 xã. Tỉnh đã kịp thời phân công, bố trí, sắp xếp cán bộ đồng bộ với sắp xếp tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động ổn định.
Từ những kết quả đạt được trong năm 2025, bước sang năm 2026, tỉnh đã ban hành các nghị quyết và chương trình hành động để cụ thể hóa Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và những năm tiếp theo. Theo đó, tỉnh tiếp tục phấn đấu tăng trưởng trên 8% và hướng tới tăng trưởng hai chữ số, tập trung vào nông nghiệp và phát triển năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của tỉnh Sơn La hiện nay vẫn là phát triển hạ tầng. Do đó, tỉnh được giao triển khai xây dựng tuyến cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu (đoạn qua địa bàn tỉnh Sơn La); đồng thời đã đề xuất và được Trung ương quan tâm đưa vào kế hoạch đầu tư tuyến cao tốc CT.03 Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên - cửa khẩu Tây Trang. Đây là những kế hoạch, dự án lớn của tỉnh trong năm 2026.
Phối hợp chặt chẽ, đề xuất kiểm toán sớm các dự án trọng điểm
Trong nhiều năm qua, tỉnh Sơn La luôn nhận được sự hỗ trợ, tư vấn của KTNN thông qua các cuộc kiểm toán ngân sách địa phương và các chương trình mục tiêu, dự án trọng điểm. Ngay từ đầu năm 2026, KTNN khu vực I đã tổ chức Đoàn khảo sát thu thập thông tin lập kế hoạch kiểm toán ngân sách địa phương năm 2025 của tỉnh Sơn La và các chuyên đề lồng ghép: “Việc quản lý, sử dụng kinh phí mua sắm thường xuyên và kinh phí đầu tư cho các cơ sở y tế công lập giai đoạn 2024-2025 tại tỉnh Sơn La”; “Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 của tỉnh Sơn La”.
Trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp đã đi vào hoạt động và Luật Ngân sách nhà nước mới có hiệu lực từ năm 2026, KTNN phải thay đổi phương thức tổ chức kiểm toán để bảo đảm tiến độ cũng như yêu cầu đặt ra. Theo đó, các đoàn kiểm toán phải triển khai sớm hơn thường lệ, rút ngắn thời gian, tăng cường năng lực, bố trí nhân sự có kinh nghiệm, chuyên môn phù hợp với từng vị trí và sắp xếp Đoàn, Tổ kiểm toán khoa học, bảo đảm độ bao phủ số lượng lớn các xã tại từng địa phương.
Ông Mai Văn Quang
Phó Kiểm toán trưởng KTNN khu vực I
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Minh Tiến cho biết, khi nhận được Kế hoạch kiểm toán năm 2026 của KTNN, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành thực hiện nghiêm các nội dung theo yêu cầu. Cụ thể, tỉnh phân công lãnh đạo UBND tỉnh trực tiếp làm việc với Đoàn kiểm toán; giao Sở Tài chính cùng các sở, ban, ngành chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu để cung cấp cho Đoàn khảo sát. “Theo kế hoạch kiểm toán năm 2026, tỉnh Sơn La có 26 xã, phường được khảo sát để kiểm toán. Từ phía chính quyền địa phương, chúng tôi mong muốn trong những năm tiếp theo, KTNN khu vực I sẽ khảo sát và kiểm toán toàn bộ các xã, phường của tỉnh” - ông Nguyễn Minh Tiến bày tỏ.
Đặc biệt, ngoài việc quản lý và sử dụng ngân sách, tỉnh cũng có một số chương trình, dự án lớn đang được triển khai. Trong đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông của tỉnh đang thực hiện Dự án xây dựng đường cao tốc Hòa Bình (cũ) - Mộc Châu đoạn qua địa bàn tỉnh Sơn La; Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn của tỉnh cùng 2 cơ quan đầu mối khác đang thực hiện Dự án xây dựng 13 trường học tại 13 xã biên giới (gồm các xã: Phiêng Khoài, Xuân Nha, Lóng Sập, Mường Lèo, Chiềng Khương, Phiêng Pằn, Sốp Cộp, Mường Lạn, Lóng Phiêng, Chiềng Sơn, Yên Sơn, Mường Hung và Chiềng Khoong).
Đây là năm đầu tiên tỉnh Sơn La được giao làm đơn vị chủ quản các dự án lớn như vậy, nên tỉnh rất mong KTNN vào cuộc ngay từ đầu, thực hiện kiểm toán hằng năm đối với hai dự án này trước khi quyết toán. Việc kiểm toán sớm giúp tỉnh kiểm soát chặt chẽ quá trình thực hiện, kịp thời điều chỉnh, chấn chỉnh các sai sót (nếu có) và rút kinh nghiệm để quản lý ngân sách đúng quy định pháp luật, đạt hiệu quả cao cho dự án - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Minh Tiến kỳ vọng.
Theo ông Mai Văn Quang - Phó Kiểm toán trưởng KTNN khu vực I, đề nghị của địa phương về việc kiểm toán sớm hai dự án là hoàn toàn phù hợp với quy định của Luật KTNN. Đồng thời, điều này cũng cho thấy vị thế, uy tín và chất lượng hoạt động kiểm toán ngày càng được khẳng định, tạo sự tin tưởng, đồng thuận cao của địa phương.
Trên cương vị là đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán ngân sách địa phương năm 2025 của tỉnh Sơn La và đang tổ chức khảo sát, thu thập thông tin trên địa bàn tỉnh, khi nhận được đề xuất, Đoàn khảo sát sẽ thu thập đầy đủ thông tin, tài liệu, số liệu về hai dự án, sau đó báo cáo lãnh đạo KTNN xem xét, quyết định. Các quy trình bảo đảm thực hiện đúng theo quy định của Luật KTNN - ông Mai Văn Quang cho biết./.
THOAN LY