Cộng đồng "Yêu Gò Nổi" hạ thủy các ca nô và bàn giao cho nhóm phản ứng nhanh tại 4 thôn. Ảnh: PHAN VINH
Chủ động tại chỗ
Thời gian qua, nhằm chuẩn bị cho mùa mưa lũ năm 2026, Cộng đồng “Yêu Gò Nổi” đã vận động trang bị 5 chiếc ca nô máy đứng, chở được khoảng 8 người, với tổng giá trị gần 225 triệu đồng.
Các phương tiện này được giao cho 4 nhóm thanh niên tình nguyện tại các thôn Hà An, Cẩm Phú 1, Cẩm Phú 2 và Thi Phương quản lý, đây là những khu vực thường xuyên ngập sâu, dễ bị chia cắt khi lũ lớn. Ông Trần Thu, đại diện Cộng đồng “Yêu Gò Nổi”, cho biết: “Trong các đợt lũ trước đây, lực lượng thanh niên tại các thôn tiếp cận nhanh nhất với người dân vùng ngập sâu, hỗ trợ di dời, vận chuyển nhu yếu phẩm và kết nối các điểm bị chia cắt. Vì vậy, việc giao ca nô cho các đội phản ứng nhanh này quản lý là phù hợp với thực tế địa bàn”.
Theo ông Thu, mặc dù được phân công quản lý theo từng thôn, nhưng khi xảy ra thiên tai, các phương tiện sẽ được điều phối linh hoạt trên phạm vi toàn xã, tùy theo diễn biến cụ thể của từng đợt lũ, nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng và hỗ trợ kịp thời các khu vực xung yếu.
Trong nhà mỗi người dân vùng trũng thấp thường có một chiếc ghe để phòng lúc nước dâng cao. Ảnh: PHAN VINH
“Định hướng sắp tới là phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tập huấn, hướng đến xây dựng lực lượng tại chỗ có kỹ năng, có chứng chỉ điều khiển phương tiện đường thủy. Chúng tôi dự kiến sẽ tổ chức diễn tập vào dịp 2/9 để kiểm tra khả năng phối hợp trước mùa mưa”, ông Thu nói.
Không chỉ ở Gò Nổi, tại thôn Tĩnh Yên (xã Thu Bồn), nhiều hộ dân cũng đã chủ động thay đổi cách ứng phó sau những thiệt hại liên tiếp do mưa lũ gây ra trong những năm gần đây.
Bà Hồ Thị Đậu, người dân địa phương chia sẻ: “Những năm trước, khi nước lên nhanh, nhiều gia đình không kịp xoay xở, bị cô lập hoàn toàn. Sau đó, bà con rút kinh nghiệm, mỗi nhà đều cố gắng sắm một chiếc ghe nhỏ để chủ động di chuyển khi cần thiết. Trong điều kiện còn nhiều hạn chế về hạ tầng, người dân buộc phải tự thích nghi để giảm thiểu thiệt hại”.
Chuẩn bị từ sớm
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch UBND xã Thu Bồn cho biết, UBND thành phố Đà Nẵng đã ban bố tình trạng khẩn cấp, cho phép triển khai dự án kè bảo vệ đoạn bờ sông tại xóm Vạn (tổ 11, thôn Tĩnh Yên), giao UBND xã Thu Bồn làm chủ đầu tư.
Bờ kè bị sạt lở suối sông Thu Bồn đoạn qua địa bàn xã Duy Nghĩa dự kiến sẽ được kiên cố hóa trước ngày 15/9/2026. Trong ảnh: Người dân và lực lượng chức năng kè tạm chống sạt lở vào tháng 11/2025. Ảnh: PHAN VINH
Việc xây dựng tuyến kè tại khu vực này là yêu cầu cấp bách để bảo vệ khu dân cư. Ban đầu tổng mức đầu tư khoảng 6,3 tỷ đồng, nhưng trong quá trình khảo sát phát hiện túi bùn dưới lòng sông nên phải điều chỉnh thiết kế, nâng tổng mức đầu tư lên hơn 10 tỷ đồng. Vì vậy có phát sinh thời gian trong quá trình triển khai dự án. Tuy nhiên, địa phương đang tập trung hoàn tất thủ tục để sớm triển khai thi công, phấn đấu hoàn thành trước mùa mưa năm nay.
Trong khi đó, tại xã Duy Nghĩa, sau đợt mưa lũ cuối năm 2025, gần 1,5km bờ kè ven sông Thu Bồn qua các thôn An Lương, Thuận An, Trung Phường bị hư hỏng nặng, ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 500 hộ dân.
Ông Phạm Được, Chủ tịch UBND xã Duy Nghĩa cho biết, UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành Quyết định số 1773 ngày 22/4/2026 triển khai dự án kè bảo vệ khu vực An Lương theo lệnh công trình khẩn cấp, với tổng mức đầu tư 258 tỷ đồng, chiều dài gần 1,5km. Ông Được cho biết: “Theo kế hoạch, công tác bàn giao mặt bằng sẽ hoàn thành trong tháng 5 và công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 9/2026, góp phần ổn định đời sống người dân và giảm thiểu rủi ro sạt lở trong các mùa mưa tiếp theo”.
Là khu vực đồng bằng ven sông với địa hình thấp trũng, xã Nam Phước đang đối mặt với nhiều loại hình thiên tai có xu hướng gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ ảnh hưởng. Ông Nguyễn Trúc Sang, Trưởng phòng Kinh tế xã Nam Phước cho biết, phương án phòng chống thiên tai giai đoạn 2026 - 2030 của địa phương được xây dựng trên cơ sở rút kinh nghiệm từ các đợt mưa lũ lớn năm 2025, trong đó chú trọng yếu tố chủ động, chuẩn bị từ sớm và tổ chức ứng phó theo từng cấp độ rủi ro.
“Địa phương đã rà soát các khu vực xung yếu, xây dựng phương án sơ tán dân cụ thể, đồng thời kiện toàn lực lượng phòng thủ dân sự, chuẩn bị đầy đủ phương tiện, vật tư theo phương châm 4 tại chỗ để đảm bảo khả năng ứng phó khi có tình huống xảy ra. Song song với đó, hệ thống thông tin cảnh báo được tăng cường thông qua mạng lưới truyền thanh cơ sở, giúp người dân tiếp cận kịp thời các thông tin về diễn biến thời tiết, mực nước và tình huống xả lũ, từ đó chủ động hơn trong việc phòng tránh”, ông Sang nói.
AN NHIÊN