Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu về nỗ lực ổn định quan hệ song phương, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tiếp tục là một trong những nhân tố định hình trật tự quốc tế.
“Đối tác chứ không phải đối thủ”
Kênh CNBC đưa tin, mở đầu cuộc hội đàm, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh thế giới đang theo dõi sát cuộc gặp và cho rằng quan hệ Mỹ - Trung đang đứng trước “một ngã rẽ mới”.
Ngồi đối diện trực tiếp ông Trump tại trung tâm bàn họp hình bầu dục dài, nhà lãnh đạo Trung Quốc đặt ra câu hỏi liệu hai nước có thể vượt qua “Bẫy Thucydides” - khái niệm mô tả nguy cơ xung đột khi một cường quốc mới nổi thách thức vị thế của cường quốc hiện hữu - để xây dựng một mô hình mới trong quan hệ giữa các nước lớn hay không.
Ông Tập Cận Bình khẳng định, Mỹ và Trung Quốc “nên là đối tác chứ không phải đối thủ”, đồng thời nhấn mạnh chiến tranh thương mại “không có người thắng cuộc”.
Theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh, trong cuộc gặp, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết các cuộc đàm phán kinh tế và thương mại với Mỹ đã đạt được “những kết quả cân bằng và tích cực”, gọi đây là “tin tốt cho người dân hai nước và thế giới”.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng kêu gọi hai bên duy trì “đà phát triển tích cực khó khăn mới đạt được”, đồng thời thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong các lĩnh vực từ y tế, nông nghiệp, du lịch, giao lưu nhân dân tới thực thi pháp luật.
Đáng chú ý, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí xây dựng một “quan hệ chiến lược ổn định mang tính xây dựng” như định hướng mới cho quan hệ song phương trong những năm tới.
Ông Tập Cận Bình mô tả đây là một trạng thái “ổn định tích cực với hợp tác là chủ đạo”, trong đó cạnh tranh được kiểm soát, bất đồng được quản lý và hòa bình có thể dự đoán được trong dài hạn.
Ưu tiên thúc đẩy hợp tác kinh tế
Về phần mình, ông Trump phát tín hiệu rõ ràng về ưu tiên thúc đẩy hợp tác kinh tế với Trung Quốc. Tổng thống Mỹ cho biết, ông mang tới hội nghị thượng đỉnh “những doanh nhân vĩ đại nhất thế giới”, những người mong muốn mở rộng giao thương và đầu tư với Trung Quốc trên cơ sở “hoàn toàn có đi có lại”.
Tháp tùng ông Trump là hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Mỹ, gồm đại diện Goldman Sachs, Citigroup, Nvidia, Blackstone, GE Aerospace, Boeing và Visa.
Theo ông chủ Nhà Trắng, khi mời “30 người giỏi nhất thế giới” tham gia phái đoàn, tất cả đều đồng ý. Theo thông cáo phía Trung Quốc, Tổng thống Mỹ cũng tích cực khuyến khích các doanh nghiệp Mỹ mở rộng hợp tác với Trung Quốc.
Cuộc gặp diễn ra chỉ một ngày sau vòng đàm phán thương mại song phương giữa hai nước tại Hàn Quốc. Ông Tập Cận Bình cho rằng các cuộc trao đổi này đã mang lại “kết quả cân bằng và tích cực toàn diện”.
Về tình hình khu vực, quốc tế
Hai bên cũng trao đổi về tình hình Trung Đông, cuộc xung đột tại Ukraine và vấn đề Bán đảo Triều Tiên, dù phía Trung Quốc không công bố chi tiết nội dung các cuộc thảo luận.
Ông Tập đồng thời kêu gọi hai nước tận dụng tốt hơn các cơ chế liên lạc chính trị, ngoại giao và quân sự hiện có nhằm kiểm soát bất đồng và mở rộng phối hợp.
Dù phát đi thông điệp hòa dịu, vấn đề Đài Loan tiếp tục là nội dung nhạy cảm nhất trong hội đàm. Theo Tân Hoa Xã, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh đây là “vấn đề quan trọng nhất” trong quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời kêu gọi Washington xử lý vấn đề này một cách “thận trọng”.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc cảnh báo nếu không kiểm soát tốt, hai cường quốc có thể rơi vào xung đột.
Biểu tượng ngoại giao tại Thiên Đàn
Sau hội đàm, ông Trump và ông Tập Cận Bình cùng tới thăm Thiên Đàn - công trình biểu tượng của Bắc Kinh được xây dựng từ năm 1420. Theo truyền thống Trung Quốc, Thiên Đàn tượng trưng cho sự hài hòa giữa trời và con người, nơi các hoàng đế cổ đại từng thực hiện nghi lễ cầu mùa màng bội thu trong gần 5 thế kỷ.
Ông Trump trở thành tổng thống Mỹ đương nhiệm đầu tiên tới thăm địa điểm này kể từ chuyến thăm của Tổng thống Gerald Ford năm 1975.
Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh, Thiên Đàn đã tạm đóng cửa với khách du lịch để phục vụ công tác chuẩn bị. Một số tuyến đường quanh khu vực cũng được sửa chữa khẩn cấp, cho thấy tầm quan trọng đặc biệt mà Bắc Kinh dành cho chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ.
Trong chuyến thăm Thiên Đàn, Tổng thống Trump cảm thán: “Thật tuyệt vời. Một nơi tuyệt vời, thật đáng kinh ngạc. Trung Quốc thật đẹp”.
(tổng hợp)
Hoàng Hà