Toan táo nhân – vị thuốc an thần, dưỡng tâm, hỗ trợ điều trị mất ngủ

3 giờ trướcBài gốc

Nhiều bài thuốc cổ phương và kinh nghiệm dân gian đã ghi nhận hiệu quả của toan táo nhân trong việc điều hòa khí huyết, nuôi dưỡng tạng Tâm và Can, giúp cơ thể ổn định, giấc ngủ sâu và bền hơn.

Toan táo nhân là nhân (hạt) của quả táo ta chua (Ziziphus jujuba Lamk.), được thu hái khi quả chín, lấy hạt, phơi khô, sao thơm làm thuốc. Theo Y học cổ truyền, toan táo nhân có: Vị chua, tính bình; Quy vào các kinh Tâm, Can, Tỳ, Đởm; tác dụng dưỡng tâm an thần, liễm hãn, sinh tân dịch, bổ can huyết.

BSNT. Phan Thị Bích Hằng, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, nhờ những đặc tính này, toan táo nhân được dùng trong nhiều bài thuốc trị các chứng bệnh liên quan đến rối loạn giấc ngủ, suy nhược và mồ hôi bất thường.

1. Công dụng trị bệnh của toan táo nhân

1.1. Trị mất ngủ, ngủ không sâu giấc

Theo Y học cổ truyền, mất ngủ thường liên quan đến tâm huyết hư, can huyết hư, khiến thần không được nuôi dưỡng. Toan táo nhân có tác dụng dưỡng can huyết để yên tâm an thần, nghĩa là dưỡng phần âm huyết của Can, giúp cho thần hồn có nơi nương tựa mà được yên, từ đó cải thiện giấc ngủ.

Vị thuốc này thường được dùng cho người khó ngủ, ngủ chập chờn, hay tỉnh giấc, đặc biệt là người cao tuổi, người lao động trí óc căng thẳng.

Toan táo nhân có tác dụng dưỡng tâm, an thần.

1.2. Giảm hồi hộp, lo âu, bồn chồn

Toan táo nhân giúp an thần, định tâm, được dùng cho người hay hồi hộp, lo lắng, dễ cáu gắt, tim đập nhanh do suy nhược hoặc rối loạn thần kinh thực vật.

1.3. Trị ra mồ hôi trộm, mồ hôi nhiều

Vị chua của táo có tác dụng liễm hãn, sinh tân chỉ khát, thích hợp với các trường hợp âm hư đạo hãn (ra mồ hôi trộm), khí hư tự hãn (tự nhiên ra mồ hôi) hoặc các trường hợp tân dịch bị tổn thương khát nước. Với tác dụng liễm hãn, toan táo nhân thường có mặt trong các bài thuốc trị ra mồ hôi trộm, đặc biệt ở người suy nhược, khí huyết kém.

1.4. Hỗ trợ điều trị suy nhược cơ thể

Theo y học cổ truyền, toan táo nhân có tác dụng bổ can huyết, sinh tân dịch, nhờ đó hỗ trợ cải thiện các biểu hiện suy nhược cơ thể như mệt mỏi kéo dài, hoa mắt, chóng mặt, khô miệng, khát nước do hao tổn âm huyết. Vị thuốc này thường được sử dụng cho người lao lực, căng thẳng kéo dài, cơ thể suy yếu kèm rối loạn giấc ngủ.

Thục địa kết hợp với toan táo nhân, bạch thược, phục linh có tác dụng dưỡng huyết, an thần.

2. Một số bài thuốc có toan táo nhân

BSNT. Phan Thị Bích Hằng giới thiệu một số bài thuốc có toan táo nhân:

2.1. Bài thuốc dưỡng tâm an thần

Thành phần: Toan táo nhân 12–16g; long nhãn 12g; viễn chí 8g; cam thảo 4g.

Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần; uống khi thuốc còn ấm.

Công dụng: Bài thuốc dùng cho người mất ngủ, hồi hộp hay quên do tâm huyết hư.

2.2. Bài thuốc trị mất ngủ do can huyết hư

Thành phần: Toan táo nhân 20g (sao thơm); thục địa 16g; bạch thược 12g; phục linh 12g.

Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần, uống khi thuốc còn ấm.

Công dụng: Dưỡng huyết, an thần, giúp cải thiện giấc ngủ ở người mất ngủ do can huyết hư.

2.3. Bài thuốc trị mồ hôi trộm

Thành phần: Toan táo nhân 16g; hoàng kỳ 12g; mẫu lệ 12g; ngũ vị tử 8g.

Cách dùng: Toan táo nhân thường được sao thơm, tán bột hoặc sắc uống. Liều dùng phổ biến 10–20g/ngày; có thể dùng đơn độc hoặc phối hợp với các vị thuốc khác theo từng thể bệnh. Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần, uống khi thuốc còn ấm.

Công dụng: Ích khí, cố biểu, liễm hãn, phù hợp với người ra mồ hôi trộm do khí huyết suy.

Hoàng kỳ kết hợp với toan táo nhân, mẫu lệ, ngũ vị tử trị ra mồ hôi trộm.

Lưu ý, người có đàm thấp nhiều, tiêu hóa kém, đầy bụng cần thận trọng khi dùng; không tự ý dùng liều cao, kéo dài. Trường hợp mất ngủ mạn tính, kèm triệu chứng bất thường nên đi khám để được tư vấn phù hợp. Người bệnh cần dùng đúng liều lượng, nên dùng dưới dạng sao thơm hoặc sao đen để giảm độc tính.

Toan táo nhân là một vị thuốc trong y học cổ truyền, nổi bật với tác dụng dưỡng tâm an thần, hỗ trợ cải thiện mất ngủ, hồi hộp, mồ hôi trộm và tình trạng suy nhược cơ thể. Khi được sử dụng đúng cách, đúng thể bệnh, vị thuốc này góp phần nâng cao chất lượng giấc ngủ và tăng cường sức khỏe một cách an toàn, bền vững. Tuy nhiên, các bài thuốc chỉ mang tính tham khảo; người bệnh không nên tự ý sử dụng mà cần được bác sĩ y học cổ truyền thăm khám, tư vấn và chỉ định phù hợp.

Mai Phương

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/toan-tao-nhan-vi-thuoc-an-than-duong-tam-ho-tro-dieu-tri-mat-ngu-169260126152343373.htm